بەتبۇرىستى بەكەمدەگەن بەلەس

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنت ماندا­تىنىڭ ۇزاق­تىعىن 7 جىلدىق ءبىر مەر­زىم­مەن شەكتەۋ جانە قايتا سايلانۋعا تىيىم سالۋ جونىندەگى باستاماسى ەشكىم كۇتپەگەن توسىن دا اسا ماڭىزدى جاڭا­لىق بولدى. «بۇل باستامانىڭ نە­گى­­زى قان­داي؟ ءبىر جاعىنان, 7 جىل – كەز كەلگەن اۋقىمدى باع­دار­­لاما­نى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەت­كى­لىك­تى كەزەڭ. ەكىنشى جاعى­نان, پرە­زيدەنت مانداتىن ءبىر مەر­­زىممەن شەكتەۋ مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ جالپىۇلتتىق دامۋ­­دىڭ سترا­تەگيالىق مىن­دەت­­تەرىن شە­شۋگە بارىنشا جۇمى­لۋىن قام­تاماسىز ەتە­دى. مەن ۇسى­نىپ وتىر­عان كونستيتۋ­تسيا­لىق جا­ڭالىق بيلىكتى مونوپو­لي­زاتسيا­لاۋ قاۋپىن ايتار­لىق­تاي ازايتادى. ءدال وسى سەبەپتى, مەن پرەزيدەنتتى ءبىر مەر­زىم­گە عانا سايلاۋ نورماسىن ەن­گىزۋدى ۇسىنىپ وتىرمىن. ءبىز بيلىكتى جاساقتاۋدىڭ جانە ونىڭ قىزمەتىن قامتاما­سىز ەتۋ­دىڭ وركەنيەتتى قاعيدات­تارىن بە­كىتۋگە ءتيىسپىز. جاڭا پرەزي­دەنت­تىك جۇيە ساياسي تۇراق­تىلىقتى نىعايتىپ, قوعامدىق قۇ­رى­لىس­تىڭ قازاقستاندىق ۇل­گى­سىن ورنىق­تىرادى», دەدى مەم­لەكەت باسشىسى. وسىنداي باتىل دا تاعدىرشەشتى قادامدار حالقى­مىزدىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, ەلىمىز­دىڭ ەرتەڭىنە دەگەن ءۇمىت وتىن لاۋلات­قانى انىق. وتكەن جىلعى 20 قارا­شادا بولعان كەزەكتەن تىس پرە­زي­دەنت سايلا­ۋىندا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كانديداتۋرا­سىن سايلاۋشىلاردىڭ 81,31 پايى­زى قولداپ داۋىس بەرگەنى – سونىڭ ايعاعى.

العاشقى جارلىق – اۋىل جايىندا

مەملەكەت باسشىسى بىلتىرعى 26 قا­راشادا بولعان ۇلىقتاۋ راسىمىنەن كەيىن, سول كۇنى قول قويعان №1 جارلىعىن اۋىل­دى كوركەيتۋگە ارناپ, ۇكىمەتكە 2023 جىلعى 31 ناۋرىزعا دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىن دامىتۋدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن قابىلداۋدى تاپسىردى. ونىڭ ماقساتى اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ تاسىلدەرىنىڭ ينس­تيتۋتتىق جاعىنان قامتاماسىز ەتىلۋىن دامىتىپ, تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, اۋىلدى جەرلەردە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن جاساۋ ەكەندىگى اتاپ كورسەتىلدى.

اتالعان تۇجىرىمدامانى ۇكىمەت بيىل­عى 28 ناۋرىزدا قابىلدادى. وندا 2027 جىلى اۋىلدى جەرلەردە تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن تۇرعىنداردىڭ ۇلەسىن – 5,8 پايىزعا دەيىن ازايتۋ (2022 جىلعى 3 توقساندا – 7,3 پايىز), جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن – 4,2 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ (2022 جىلعى 4 توقساندا – 4,9 پايىز), ەلدى مەكەندەردى سۋمەن 100 پايىز جابدىقتاۋ (2022 جىلى – 94,5 پايىز), ينتەرنەت جەلىسىن پايدالانۋشىلار سانىن 97 پايىزعا دەيىن كوبەيتۋ (2022 جىلى – 91,7 پايىز), جاي-كۇيى نورماتيۆتىك دەڭگەيدەگى وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردىڭ ۇلەسىن  95 پايىزعا جەتكىزۋ (2022 جىلى – 86 پايىز), شەكارا ماڭىنداعى اۋداندار تۇرعىندارىنىڭ سانىن 4 ميلليونعا دەيىن ارتتىرۋ (2022 جىلى – 3,4 ملن) سياقتى نىسانالى ينديكاتورلار بەلگى­لەنگەن. سونداي-اق دامۋ الەۋەتى بار 3,5 مىڭ اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ (اەم) ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ (ولاردا ەلىمىزدەگى اۋىل حالقىنىڭ 90 پايىزى تۇرادى), اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن 73,5 جاسقا دەيىن ۇلعايتۋ (2021 جىلى – 70,8 جاس), اۋىل­دى جەرلەردە 655 دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىسىن, 183 مەكتەپ جانە 100 سپورت عي­ماراتىن, 650 مادەنيەت وشاعىن سالۋ جانە جوندەۋ كوزدەلىپ وتىر.

جۇمىس كۇشى جەتىسپەيتىن وبلىس­تار­­دىڭ شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتا­رىنىڭ دەموگرافيالىق احۋالىن جاق­سارتۋ ماق­ساتىندا قانداستار قونىس­تان­­دى­رىلاتىن وڭىرلەردىڭ تىزبەسىنەن اقمو­لا, اتىراۋ, باتىس قازاقستان وب­لىس­تا­رىن, ال قونىس اۋدارۋشىلار كەلە­تىن وڭىر­لەر تىزبەسىنەن شەكارا ماڭى بولىپ سانالمايتىن وبلىستاردى الىپ تاس­تاۋ ۇيعارىلعانى – قۇپتارلىق شە­شىمدەر.

تاعى ءبىر ەلەڭ ەتكىزگەن جاڭالىق – جۇمىس كۇشى تاپشى وبلىستاردىڭ شال­عايداعى سولتۇستىك جانە شىعىس شەكارا ماڭىنداعى اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن بيۋدجەتتىك ۇيىمداردا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا جالاقىعا 50 پايىزدىق ۇستەمەاقى ەنگىزۋ ماسەلەسى قاراستىرىلماقشى.

مەملەكەت باسشىسى بيىلعى «ادى­لەت­تى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باع­­دارى» جولداۋىندا دا اۋىل شارۋا­شىلىعى سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. «قازاقستاننىڭ اينالاسىندا ءونىم وتكىزەتىن وتە ۇلكەن نارىقتار بار. وندا ساپالى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى تاپشى. قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق ماقساتى – ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى باستى اگرارلىق ورتالىقتىڭ بىرىنە اينالۋ. وسى ماقساتقا قول جەتكىزەمىز دەسەك, ەڭ الدىمەن, ءونىمدى جوعارى دەڭگەيدە وڭدەۋگە كوشۋىمىز قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى وندىرىلگەن ءونىمدى وڭدەۋگە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ۇكى­مەتكە سالىق ساياساتىن قايتا قاراۋدى تاپ­سىردى. سونداي-اق وسى سالادا ءىرى كومپانيالار كوبىرەك بولسا, ناقتى سەرپىلىس جاساۋعا بولاتىنىن, ەكسپورتتى ۇلعايتا وتىرىپ, ىشكى نارىقتى دا ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ساپالى ءونىمدى قاجەتتى كولەمدە تۇراقتى ۇسىنا الاتىن كاسىپورىندار قاجەتتىگىن ايتتى. وسى رەتتە «سولتۇستىك» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى كورسەتىلگەن 100 ملرد تەڭگە مەم­لەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە 100-دەن اسا ءىرى ءسۇت-تاۋار فەر­ماسى سالىنىپ جاتقان سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنىڭ جەتىستىكتەرىن وزگە وڭىرلەرگە ۇلگى ەتىپ, قۇس فابريكالارىن, كوكونىس قويمالارىن, ەت ونىمدەرىن شىعاراتىن كاسىپورىندار سالعان كەزدە دە سولتۇستىكقازاقستاندىقتاردىڭ تاجىريبەسىن باسشىلىققا الۋدى تاپسىردى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى بولىپ ادەتتەگىدەي «اسفالتتا وسكەن» تەورياشىلار ەمەس, قىزىلجار وڭىرىندە ۇزاق جىلدار بويى شارۋاشىلىقتى دا, اۋىلدىق اۋداندى دا, ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دا تابىستى باسقارعان تاجىريبەلى مامان ايداربەك ساپاروۆتىڭ تاعايىندالعانى – وسى سالادا العا قويىلعان ايبىندى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قيسىندى كادرلىق شەشىم دەپ بىلەمىز.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىل شارۋا­شىلىعىن دامىتۋدا ءىرى كومپانيالارعا ارقا سۇيەۋ قاجەتتىگى تۋرالى پايىمى تاۋەل­سىزدىك جىلدارىنداعى ءومىر شىن­دى­عىن جانە حالىقارالىق تاجىري­بەنى تالداۋدان تۋىنداعان ءتارىزدى. سەبەبى وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنداعى كەڭشارلاردى جاپپاي جەكەشەلەندىرۋ اۋىل شارۋاشىلىعىن قۇلدىراتىپ,  اۋىلداردىڭ كوپشىلىگىنىڭ توز-توزى شى­عۋىنا اكەلىپ سوققانى ءمالىم. ال كەڭ­شارلارىن تاراتپاي ساقتاپ قالعان بەلارۋس  بۇگىندە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن وڭدەۋدە ەلەۋلى جەتىستىككە جەتىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق نارىعىنا باسەكەگە قابىلەتتى تاۋارلاردى مولىنان شىعارىپ وتىر. 

بيىلعى جىل اۋىل شارۋاشىلىعى ءۇشىن اسا كۇردەلى بولعانى انىق. ماۋسىم-شىل­دە ايلارىنداعى اپتاپ ىستىق پەن قۋاڭ­شىلىق, تامىزدا نەگىزگى استىقتى وڭىرلەردە باستالعان ۇزاق جاۋىن كەي اۋدانداردا توتەنشە جاعداي تۋعىزىپ, ەگىن شىعىمدىلىعىن كەمىتىپ جىبەردى. سوعان قاراماستان ورتا ەسەپپەن ءار گەكتاردان 9,7 تسەنتنەر استىق جينالىپ, جالپى ءتۇسىم 16,4 ملن توننانى قۇرادى. بۇعان قوسا ەلەۆاتورلاردا بىلتىرعى جىلدىڭ 3 ملن توننا استىعى ساقتاۋلى. بۇل حالقىمىزدى اس اتاسى – نانمەن جانە ۇنمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى. ال تابيعي اپاتتان زارداپ شەككەن شارۋاشىلىقتارعا مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سۋبسيديانى تولىق كولەمىندە تولەۋ, قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ بەرگەن قارىزىن وتەۋ مەرزىمىن ايىپپۇل سالماي ۇزارتۋ, فورۆاردتىق ساتىپ الۋ جانە تاۋارلىق كرەديت بويىنشا مىندەتتەمەلەردى 1 جىلعا شەگەرۋ, استىقتى كەپتىرۋ ءۇشىن 62,5 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن جەڭىلدىكتى باعامەن ءبولۋ, ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسى ارقىلى 350 مىڭ توننا بيدايدى تىكەلەي ساتىپ الۋ جانە ونىڭ رەسۋرسى نەگىزىندە تۇقىم قورىن قالىپتاستىرۋ شارالارى قولدانىلىپ جاتىر.

ەلدەن زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر – زاڭدى يەسىنىڭ يگىلىگىنە

مەملەكەت باسشىسى قول قويعان ال­عاشقى قۇجاتتاردىڭ ءبىرى – «زاڭسىز شى­عارىلعان اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى» جارلىق. وندا ۇكىمەتكە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ, زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردىڭ شى­عۋ تەگىن اشۋ, راستاۋ جانە ولاردى قاي­تارۋ تەتىكتەرىن رەگلامەنتتەۋگە, زاڭ­سىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى قاي­تارۋ را­سىمدەرىنىڭ اشىقتىعىن قامتا­ما­سىز ەتۋگە, زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆ­تەردى مەملەكەتكە ءوز ەركىمەن بەرۋدى ىنتالاندىرۋعا, اكتيۆتەردى زاڭسىز شىعارۋعا ىقپال ەت­كەن سەبەپتەر مەن شارتتاردى جويۋ­عا باعىتتالعان جۇيەلى شارالاردى قا­بىل­داۋعا, زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆ­تەردى قايتارۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كون­سۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگاندى قۇ­رۋعا, كەلىپ تۇسەتىن زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى جيناقتايتىن جانە ولاردى قازاقستان حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق جوبالاردى قارجى­لان­دىرۋ ءۇشىن باسقاراتىن ارناۋلى مەملە­كەتتىك قوردى قۇرۋعا باعىتتالعان زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ, زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى انىقتاۋ جانە مەملەكەتكە قايتارۋ ءۇشىن شەتەلدەرمەن جانە حا­لىق­ارالىق ۇيىمدارمەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قي­مىلدى جۇيەلى نەگىزدە قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى قايتا­رۋعا مامانداناتىن بولىمشەلەردى اي­قىن­­داۋ تاپسىرىلدى. وسىعان وراي ۇكىمەت ازىرلەپ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى قىزۋ تالقىلاپ, قابىلداعان «زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى» زاڭعا مەملەكەت باسشىسى بيىلعى 12 شiلدەدە قول قويدى.  پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس زاڭسىز يەمدەنىلگەن جانە شىعارىلعان اكتيۆتەردى قايتارۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۇسىنىستاردى تۇجىرىمداۋ ماقساتىندا ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. ونى پرەمەر-مينيستر باسقارادى. سونداي-اق ۇكىمەت قاۋلىسىمەن «قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جاۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قۇرىلدى. ونىڭ جارعىلىق كاپيتالىنىڭ 100 پايىزى مەملەكەتكە تيەسىلى. ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جوبالارىن قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا اقشا تۇسىمدەرىن ەسەپتەۋ جانە جۇمساۋ ءۇشىن ارناۋلى قور دا قۇرىلدى. وعان تۇسكەن قاراجاتتى ءبولۋ تۋرالى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىنىستارى بيۋدجەت كودەكسىنە سايكەس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىندا قارالا وتىرىپ, جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. ءوز كەزەگىندە, بيۋدجەتتى اتقارۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگان ارناۋلى قور قاراجاتىنىڭ تۇسىمدەرى مەن جۇمسالۋى تۋرالى اقپاراتتى جىل سايىن جاريالاپ وتىراتىن بولادى. بۇعان قوسا پرەزيدەنت بيىلعى جىلعى 5 قازانداعى جارلىعىمەن باس پروكۋراتۋرانىڭ اكتيۆتەردى قايتا­رۋ جونىندەگى كوميتەتىن قۇردى. ول – زاڭ­سىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەت­كە قايتارۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميس­سيانىڭ جۇمىس ورگانى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, 2022 جىلدان بەرى بيۋدجەت پەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەك­تىلەرىنە جالپى سوماسى 857 ملرد تەڭگە­نى قۇرايتىن م ۇلىكتىك اكتيۆتەر مەن اقشا­لاي قاراجات قايتارىلعان. سونىڭ ىشىندە 159,8 ملرد تەڭگە – شەتەلدەردەن قاي­تارىلعان اقشا. ناقتى ايتقاندا, 36,8 ملرد تەڭگە اۋستريادان, 116,7 ملرد تەڭگە ليحتەنشتەيننەن, 6,3 ملرد تەڭگە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنەن, 253 ملن تەڭگە تۇركيادان قايتارىلىپتى.

قايتارىلعان قارجىعا الەۋمەتتىك نىساندار, سونىڭ ىشىندە مەكتەپ سالۋ باستالىپ كەتتى. سەبەبى وڭىرلەردە ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋدى بولدىرماۋ جانە توزىعى جەتكەن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن جاڭارتۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى بولىپ وتىر. وسى ورايدا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ەدىل ءجاڭبىرشيننىڭ جۋىردا ۇكىمەتكە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا: «وڭىرلەرىمىزدىڭ تۇرعىندارىن سۋ, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن, جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ وتە وزەكتى بولىپ وتىر. ويتكەنى ەنەرگەتيكالىق نىسانداردىڭ قازىرگى جاعدايى سىن كوتەرمەيدى. كەيبىر نىسانداردىڭ توزۋى 100 پايىزعا جەتكەن, ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ توزۋى ورتاشا ەسەپپەن 66 پايىز بولىپ وتىر. بيىلدىڭ وزىندە ەنەرگەتيكالىق ورتالىقتارداعى اپاتتاردىڭ سالدارىن جويۋ ءۇشىن رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەت رەزەرۆىنەن كوكشە­تاۋداعى قازاندىقتاردى جوندەۋگە 2,0 ملرد تەڭگە, ەكىباستۇزداعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنا – 7,4 ملرد تەڭگە, اقتاۋداعى ماەك-كە – 4,9 ملرد تەڭگە, ريددەردەگى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنا 7,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ابدەن توزعان ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردى جاڭالاۋعا جانە پرەزي­دەنت­تىڭ جولداۋىندا مىندەتتەلگەن 14 گۆت قۋاتتى سالۋ ءۇشىن قوماقتى قارجى قاجەت. ال قۋاتتاردى ءتاريفتى ءوسىرىپ, حالىققا جۇكتەمە سالىپ نەمەسە بيۋدجەت ارقىلى ىسكە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. ويت­كەنى ازاماتتارىمىزدىڭ كوپشىلىگى تاپقان تابىسىن كۇن كورىسىنە ارەڭ جەتكىزىپ وتىر, بيۋدجەتتىڭ دە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى. سوندىقتان ءتاريفتى كوتەرۋدەن جانە بيۋدجەتتەن باسقا قارجى كوزدەرىن ىزدەۋىمىز قاجەت. سونداي قارجىنىڭ كوزى – ەلىمىزدەن ءارتۇرلى جولمەن شەتەلگە شى­عارىلعان ميللياردتاعان دوللارداي اكتيۆتەر», دەگەن پىكىرىمەن كەلىسپەۋ قيىن.

حالىقارالىق رەيتينگتەر بويىنشا قازاقستان كاپيتالدىڭ شەتەلگە جىلىس­تاتىلۋى جونىنەن دۇنيەجۇزىندەگى 20 ەلدىڭ قاتارىنا كىرگەن ەكەن. ساراپشى­لاردىڭ بولجامىنا قاراعاندا, كەيىنگى وتىز جىل ىشىندە ەلىمىزدەن 200 ملرد-تاي دوللارعا تەڭ قارجى شەت مەملەكەتتەرگە شىعارىلعان كورىنەدى. دە­مەك, زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى ەلى­مىزگە قايتارىپ, ولاردىڭ زاڭدى يەسى – حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەك ەمەس. وعان مەملەكەت باسشىسى ۇدايى نازار اۋدارىپ, ءوزىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىر.

تۇيىندەپ ايتقاندا, بىلتىرعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىنان بەرگى ارالىقتا وتكەن ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت قاي سالادا بولسىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇسىنعان ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالار باعىتىنىڭ دايەكتىلىگىن اڭعارتىپ, ەلىمىزدەگى تۇبە­گەيلى بەتبۇرىستى بەكەمدەي تۇسكەن بەلەس بولدى دەۋگە بولادى.