تۇركىستان وبلىسىنداعى كەي مەكتەپتەردە جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق ەندى قىزا باستاعانداي, قۇرىلىستا دا جانتالاسقان ارەكەت. كەيىنگى جىلدارى سىبايلاس جەمقورلىقپەن, ءتۇرلى قىلمىستىق وقيعالارمەن «تانىمال» بولعان ءوڭىردىڭ ءبىلىم سالاسىندا, مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسى مەن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلۋى بەكىتىلگەن كەستەدەن كەشىگۋى ۇلكەن داۋلاردىڭ تۋىنا تۇرتكى بولعالى تۇر. ويتكەنى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق كوڭىل كونشىتپەيدى. دەگەنمەن وبلىس اكىمدىگى اي سوڭىنا دەيىن تۇزەلەر ازىن-اۋلاق شارۋا بولماسا, مەكتەپتەر وقۋ جىلىنا دايىن دەپ وتىر.
تۇركىستان وبلىسىندا بيىل 51 621 وقۋشى ءبىرىنشى سىنىپقا بارادى. وبلىستا سالىنىپ جاتقان 33 مەكتەپتىڭ بەسەۋى 1 قىركۇيەكتە تاپسىرىلسا, جىل سوڭىنا دەيىن 14-ءى جانە 2024 جىلى 14 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى. جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق بارىسى تالقىلانعان جيىندا وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىعىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتالۋىن ءجىتى قاداعالاۋدى جۇكتەدى. وبلىستاعى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى 100% دابىل باتىرمالارىمەن قامتىلىپ, پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلعان. كاسىبي كۇزەت قىزمەتىمەن قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى كۇزەت فيرمالارىمەن كەلىسىمشارتقا تۇرىپ جاتىر. قاجەتتىلىككە بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ قورشاۋى جاڭارتىلۋ ۇستىندە. ىشكى اجەتحاناسىن رەتكە كەلتىرۋگە ءتيىس 89 مەكتەپتە كارىز جۇيەسىنە قاتىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. 28 مەكتەپتىڭ جىلۋ جۇيەسى گازعا ءوتتى. بۇل جۇمىستارعا 70 مەكتەپكە بيۋدجەتتەن 1 ملرد 665 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ جىلىتۋ جۇيەلەرى گيدراۆليكالىق سىعىمداۋدان وتكىزىلىپ جاتىر. جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ وبلىستاعى 1-4-سىنىپتا وقيتىن 187 832 بالا ءبىر رەتتىك ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇعان وبلىستىق بيۋدجەتتەن 6 ملرد 197 ملن تەڭگە قارجى بولىنگەن.
وڭىردەگى 21 مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مەرزىمىندە اياقتاماعان مەردىگەر كومپانيالارعا زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس شارا تاعايىندالادى. ماسەلەن, سارىاعاش اۋدانىنداعى №16 پانفيلوۆ اتىنداعى جالپى ورتا مەكتەبىندە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا جاۋاپتى «شاڭىراق-21» جشس-عا 200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان. وبلىس بويىنشا 180 ەلدى مەكەندە 15 225 بالا مەكتەپكە تاسىمالدانادى. «بالالار جىلى» اياسىندا وبلىس مەكتەپتەرىنە ونەركاسىپتى دامىتۋ قورى ارقىلى ليزينگپەن 101 جاڭا زاماناۋي اۆتوبۋس الىنعان. ولار 101 مەكتەپكە جەتكىزىلدى. جاڭا وقۋ جىلىندا وقۋشىلار تاسىمالى مەملەكەت تەڭگەرىمىندەگى 120 جانە مەردىگەر فيرما مەنشىگىندەگى 68 اۆتوبۋسپەن ۇيىمداستىرىلادى. الەۋمەتتىك وسال توپتاعى وتباسى بالالارى ءۇشىن مەكتەپ فورماسى جانە وقۋ قۇرالدارىن الۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 1 ملرد 316 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. وسى ساناتتاعى 32 455 بالاعا 40 567 تەڭگەدەن قاراستىرىلىپ, اتا-انالارىنىڭ شوتتارىنا قارجىلاي اۋدارىم جاسالدى. رەسپۋبليكالىق «مەكتەپكە جول» اكتسياسى ۇيىمداستىرىلىپ, 10 مىڭنان استام وقۋشى قامتىلادى.
الايدا جوعارىدا كەلتىرىلگەن كەي مالىمەتتەردىڭ شىنايى جاعدايعا سايكەس ەمەستىگىن ايتۋشىلار از ەمەس. بۇل رەتتە جۋىردا ءوڭىردىڭ بىرقاتار اۋدانىندا بولىپ, مەكتەپتەردىڭ دايىندىعىن باقىلاپ قايتقان وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ءوز ايتارى بار. ءبىلىم سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر قارالعان «Amanat» پارتياسىنىڭ تۇركىستان وبلىستىق فيليالىندا وتكەن جيىندا ءماسليحات دەپۋتاتتارى, پارتيالىق باقىلاۋ مەن قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى وڭىردە كەم دەگەندە بەس مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ۋاقىتىندا اياقتالماي قالۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتىپ, دابىل قاقتى. وسى جيىندا بايانداما جاساعان تۇركىستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى عالىمجان الماتوۆ ءبىلىم ۇيالارىنىڭ جۇمىسىنا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ بارىسىندا انىقتالعان كەمشىلىكتەردى ءتىزىپ بەردى. ال ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ارداق سادىقوۆانىڭ بايانداماسىندا كەلتىرىلگەن قۇرعاق تسيفرلار, جالاڭ مالىمەتتەر كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىققان جوق. مىسالى, ا.سادىقوۆا تولەبي اۋدانىندا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى 5 مەكتەپتە ءجۇرىپ جاتقانىن ءمالىم ەتتى. الايدا بۇل اۋداندا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى «قاراتوبە» مەكتەبىندە عانا جۇرگىزىلىپ جاتقانى بەلگىلى بولدى. مۇنى جيىندا وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قانات قايىپبەك تە راستادى. ا.سادىقوۆا كەزىندە وسى تولەبي اۋدانىندا مەكتەپ ديرەكتورى بولعان. ەكى مارتە اۋداندىق ءبىلىم بولىمىنە باسشىلىق ەتكەن. تولەبي اۋدانىنداعى ءبىلىم سالاسىنىڭ جاعدايىن بەس ساۋساعىنداي بىلۋگە ءتيىس ورىنباساردىڭ نە سەبەپتى جالعان دەرەك بەرىپ وتىرعانى بەلگىسىز. اۋدانداعى 43 جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن قاراتوبە جالپى ورتا مەكتەبىندە 415 وقۋشى ءبىلىم الادى. كۇيگەن كىرپىشتەن سوعىلعان ءبىلىم نىسانىندا بۇعان دەيىن شاتىرلار, ەسىك-تەرەزەلەر اۋىستىرىلعان. وتكەن جىلى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى باستالعان. وعان جەرگىلىكتى قۇرىلىسشىلار تارتىلىپتى. نىساننىڭ ىشكى جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. وسى ايدىڭ سوڭىندا پايدالانۋعا بەرىلۋگە ءتيىس. ال سايرام اۋدانى, قارامۇرت اۋىلىنداعى №6 كيروۆ اتىنداعى جالپى ورتا مەكتەبىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا جۇرگىزىلىپ جاتىر. 750 ورىندىق عيمارات 1978 جىلى سالىنعان. بۇگىندە اتالعان مەكتەپكە 1100-دەن استام وقۋشى بارادى. كۇردەلى جوندەۋ 2022 جىلى باستالعانىمەن, وسى جىلعا وتپەلى بولعان. بيىل ءتيىستى قارجى ءبولىندى. الايدا جوندەۋ جۇمىستارى بەلگىلەنگەن كەستەدەن كەشىكتىرىلىپ جاتىر. بۇل ورايدا وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقان كومپانيا باسشىسىنا تۇنگى اۋىسىمعا كوشىپ, كەشىككەن كەستەنى ءبىر اپتادا قۋىپ جەتۋ جونىندە تالاپ قويىلىپتى. ەگەر ورىنداي الماسا ايىپپۇل ارقالايدى. قازىرگى كەزدە 70-تەن استام جۇمىسشى قىزۋ ەڭبەك ۇستىندە.
تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە بار. قىركۇيەكتەن باستاپ باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ بارلىعىنا بىردەي ىستىق تاماق بەرۋ تۋرالى پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ورىنداۋعا ازىرلىك ناشار. تۇركىستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, وڭىردەگى مەملەكەتتىك 907 مەكتەپتىڭ 110-ىندا اسحانا جوق. مەكتەپتەردە ينتەرنەتتىڭ, دابىل قاققىشتىڭ, بەينەكامەرالاردىڭ, تۋرنيكەتتىڭ جۇمىس ىستەۋى, اجەتحانالاردى عيماراتتىڭ ىشىنە كوشىرۋ سىندى تالاپتاردىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ جاعى دا سىن كوتەرمەيدى. جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق شارالارىنا بايلانىستى جۇرت جانتالاسىپ جۇرگەندە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءدىنيسلام بولاتحان ۇلى كەيىنگى ەكى-ءۇش ايدىڭ كولەمىندە جيىنداردا توبە كورسەتۋدى قويعان. بىردە دەنساۋلىعىنا بايلانىستى جۇمىستا بولمايدى, ەندى بىردە ەڭبەك دەمالىسىنا شىعىپ كەتەدى. باسقارما باسشىسىنىڭ ء«تيىپ-قاشىپ جۇمىس ىستەۋىن» جاقىن كۇندەرى مينيسترلىككە اۋىسۋدى كوزدەپ جۇرگەنىمەن بايلانىستىرۋشىلار بار. بىلتىر جىل سوڭىندا اكىمدىكتە وتكەن جيىندا وبلىس اكىمىنە جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى جانداندىرۋعا ۋادە بەرگەن ءدىنيسلام بولاتحان ۇلى بيىل جىل باسىندا جەمقورلىقپەن تۇتىلدى. راس, باسقارما باسشىسى مەن ونىڭ ورىنباسارلارىنىڭ ۇستىنەن جەمقورلىق قىلمىس جاسادى دەگەن نەگىزبەن قوزعالعان قىلمىستىق ءىس كەيىن جابىلدى. دەگەنمەن انتيكور وبلىس اكىمىنە ءدىنيسلام بولاتحان ۇلى مەن ونىڭ ورىنباسارلارىنىڭ تارتىپتىك ماسەلەسىن قاراۋ جونىندە حات جولداعان. جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق قىزۋ جۇرگىزىلۋگە ءتيىس جاز ايلارىندا باسشىسى بىردە ناۋقاستانىپ, ەندى بىردە دەمالىستا جۇرگەن, ورىنباسارى ناقتى جاعدايدى بىلمەيتىن وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ جۇمىسىنا سىن ايتۋشىلار كوپ.
دەسەك تە جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق وبلىس اكىمى مەن وسى سالاعا جاۋاپتى ورىنباسارىنىڭ كۇندەلىكتى قاداعالاۋىندا. بۇگىندە قۇرىلىس نەمەسە جوندەۋ جۇمىستارىنا جاۋاپتى بارلىق مەردىگەرگە ساپاعا اسا ءمان بەرۋ, جۇمىستى كەستەگە ساي اياقتاۋ تاپسىرىلعان. باستى تالاپ – نىساندار جاڭا وقۋى جىلىنا تولىق تاپسىرىلۋعا ءتيىس. وسى ورايدا مەردىگەرلەر الداعى ۋاقىتتا ەكى اۋىسىممەن تىنىمسىز جۇمىس ىستەۋگە ۋادە بەرىپ, جۇمىسشى بريگادالارىن كوبەيتۋگە كىرىسكەن.
تۇركىستان وبلىسى