قاراعاندىدان الماتىعا اپاراتىن جول اۆتوبانعا اينالادى. سول جولدىڭ 363 شاقىرىمىن قۇرايتىن قاراعاندى – بالقاش تاسجولىنىڭ قۇرىلىسى ۋاقىتىنان كەشىگىپ جاتىر. جوسپار بويىنشا وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا تولىق تاپسىرىلۋى ءتيىس-ءتىن. الايدا «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى اۆتوباننىڭ ءتورت جولاعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اشىلادى, ال تولىق جۇمىس كەلەسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي اياقتالادى دەپ ۋادە بەرىپ وتىر. ياعني تاعى ءبىر جىلعا شەگەرىلدى.
2019 جىلى «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا قاراعاندى وبلىسىندا 800 شاقىرىم جول جوندەۋدەن وتەتىنى ايتىلعان ەدى. سول جوبانىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار «قاراعاندى – بالقاش» تاسجولىنا بيۋدجەتتەن جالپى 248 ملرد 225 ملن تەڭگە ءبولىندى. «قاراعاندى-بالقاش» ۋچاسكەسىن رەكونسترۋكتسيالاۋدىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى 2016-2017 جىلدارى ازىرلەنگەن. 2018 جىلى «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى «CITIC Construction Co Ltd» جانە «قازگەرستروي» بك جشس كومپانياسىمەن كەلىسىمگە كەلىپ, 2019 جىلى تالاپقا سايكەس, قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن باستاعان. سول ۋاقىتتا «CITIC Construction Co Ltd» جشس كومپانياسى كونسورتسيۋمنىڭ ليدەرى بولىپ بەكىتىلەدى. الايدا وسىدان بىرنەشە اي بۇرىن «قازگەرستروي» بك جشس بەرىلگەن جۇكتەمەنى ورىنداماي, جۇمىس كەستەسىن بۇزعاندىقتان كونسورتسيۋم مۇشەلىگىنەن شىعارىلىپ تاستادى. قازىر باس مەردىگەر – «CITIC Construction Co Ltd» جشس جۇمىستى جۇرگىزىپ جاتىر.
– مۇندا ءتۇرلى اۋىسىمدا 790 ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. 610 تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. سونداي-اق 174 شاقىرىمنىڭ جۇمىسىن «سينەميداسستروي» جشس ىستەپ جاتىر. ياعني قاراعاندىدان بالقاشقا قاراي, 174 شاقىرىمعا دەيىنگى جۇمىس وسى مەردىگەرگە تيەسىلى. «تەمىرجولجوندەۋ» جشس كومپانياسى 20 شاقىرىم جول سالىپ جاتىر. بيىل اينالما جول 95 پايىزعا ازايدى, دەيدى «قازاۆتوجول»-دىڭ قاراعاندى وبلىستىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايبەك امانتاەۆ.
«قاراعاندى – بالقاش» تاسجولى – سەگىز ۋچاسكەدەن تۇرادى. اراقاشىقتىق الشاق بولعاننان كەيىن ءار ۋچاسكە ەكى كليماتتىق بەلدەۋدە ورنالاسقان. ماماندار وسىنى ەسكەرىپ, جولدى بەس قاباتپەن سالعان. ياعني ءار ۋچاسكەدە جول ساپاسىنىڭ قۇرامى ءارتۇرلى, ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى.
ماسەلەن, №1-4 ۋچاسكەسىنىڭ تومەنگى قاباتىنا قيىرشىق تاستى قۇم قوسپاسى توسەلگەن. ونىڭ ۇستىنەن كۇل قوسپاسىمەن بەلسەندىرىلگەن قۇمدى تسەمەنت قوسپاسى جۇرگىزىلدى. وسى ۇدەرىس بىتكەننەن كەيىن ىستىق ءىرى تۇيىرشىكتى تىعىز اسفالتبەتونمەن تەگىستەلىپ, ۇستىنەن قيىرشىق تاستى ماستيكالىق اسفالتبەتونمەن جاپقان.
№5 ۋچاسكەدەگى توسەم ودان ءسال وزگەرەك. كليماتتىق جاعدايعا بايلانىستى جولدىڭ ەكىنشى قاباتىنا قيىرشىق تاستى قۇمدى تسەمەنت قوسپاسىن توسەگەن. ال №6-8 ۋچاسكەسى بەس قاباتپەن سالىنىپ جاتىر. ەڭ ءبىرىنشى ارالىق بايلانىستى نىعايتۋ ءۇشىن مينەرالدى قوسپانىڭ توپىراعى سەبىلگەن. ونىڭ ۇستىنەن قارا قيىرشىق تاس توسەلىپ, ىستىق ءىرى تۇيىرشىكتى اسفالتبەتون قۇيىلادى. ءتورتىنشى قاباتىنا ىستىق ءىرى تۇيىرشىكتى تىعىز اسفالتبەتون, بەتىنەن قيىرشىق تاستى ماستيكالىق اسفالتبەتون توسەلەدى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – جول بەتوندالمايدى. ياعني «قاراعاندى – استانا» اۆتوبانىنداي تايعاق ەمەس, اسا قاۋىپى جوق.
ودان ءارى بالقاشتان بۋرىلبايتالعا دەيىنگى (قاراعاندى وبلىسى اۋماعىنداعى بولىگى) 141 شاقىرىم بولاتىن جولدا دا جۇمىس قىزۋ جۇرۋدە. مۇندا 290 ادام ەڭبەك ەتىپ جاتىر. وعان 290 تەحنيكا تارتىلعان. بيىل جىل سوڭىنا دەيىن 90 شاقىرىمنىڭ ءتورت جولاعىن اشامىز دەيدى «قازاۆتوجول» وكىلدەرى. «Sinohydro Corporation Limited», «سينەميداسستروي», «Todini Costruzioni Generali» جشس, ءۇش مەردىگەر جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ال جالپى بالقاش – بۋرىلبايتال كۇرەجولىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 288 شاقىرىمدى قۇرايدى. جوبا اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ قۇزىرەتىندە.
– بۋرىلبايتال – كۇرتى تاسجولىنىڭ ۇزىندىعى 228 شاقىرىمدى قۇرايدى. جولدىڭ 2 تەلىمىنىڭ قۇرىلىسىنا «قازاۆتوجول» جاۋاپتى. 143 شاقىرىمنىڭ 81 شاقىرىمى بيىل قولدانۋعا بەرىلسە, 62 شاقىرىمدىق ەكىنشى بولىگى كەلەسى جىلى اياقتالماق. قالعان ەكى تەلىمنىڭ قۇرىلىسىنا اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتى جاۋاپتى. ال كۇرتى – قاپشاعاي تاسجولىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 67 شاقىرىمدى قۇرايدى. كەلىسىمگە سايكەس بۇل جولدىڭ قۇرىلىسى 2025 جىلعا دەيىن اياقتالادى دەپ كوزدەلىپ وتىر, – دەيدى «قازاۆتوجول» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ءلاززات ستامعازيەۆا.
بيىل مامىر ايىندا جول تولىعىمەن ءبىتۋى كەرەك-ءتىن. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ سوزىلۋ سەبەبىن ءلاززات كەڭەسقىزى بىلاي ءتۇسىندىردى.
– COVID-19 پاندەمياسىنان كەيىن جول-قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ جانە جالپى قۇرىلىستىڭ كۇرت قىمباتتاۋىنا بايلانىستى جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتقا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. سونىڭ سالدارىنان جۇمىس جوسپارىن ءبىر جىلعا شەگەردىك. بۇل جاعدايدى «قازاۆتوجول» يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتى بىرلەسە وتىرىپ قاراستىردى. ءتورت جولاقتى اۆتوبان كەلەر جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىعىندا تولىق پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانعان. سمەتالىق قۇجاتقا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ جاتقاندا مەردىگەر كومپانيا جول-قۇرىلىس جۇمىستارىن ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزدى, – دەيدى رەسمي وكىل. – قۇرىلىسقا ەڭ قاجەتتى ماتەريالداردىڭ باعاسى شارىقتاپ كەتكەن. ماسەلەن, پتس 400-د0 ماركالى پورتلادندتسەمەنتتىڭ قۇنىن سمەتالىق قۇجاتقا – 16 330 تەڭگە بولعاندا بەكىتكەنبىز. قازىر ول – 35 897 تەڭگە تۇرادى. جول قۇرىلىس بيتۋمى 100/130 ماركاسىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇنى 106 230 تەڭگە بولسا, بۇگىن باعاسى 210 146 تەڭگەگە قىمباتتاعان. ودان بولەك, ارماتۋرانىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇنىن 170 310 تەڭگەمەن ەسەپتەسەك, ول 376 202 تەڭگەگە كۇرت كوتەرىلدى.
«قاراعاندى – بالقاش» تاس جولىندا بيىلعى قۇرىلىس ماۋسىمى باستالعالى بەرى 20 شاقىرىمنان اسا اسفالت جول توسەلگەن. ال جالپى جوسپار بويىنشا جۇمىستىڭ 70 پايىزدان استامى ورىندالعانىن ايتادى مەردىگەرلەر. ياعني اۆتوبان بويىنا 310 سۋ وتكىزۋ قۇبىرىنىڭ 299-ى سالىنعان. جوباداعى 11 كوپىردىڭ جارتىسىنان كوبى اياقتالىپتى. اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ ءوتۋى ءۇشىن توسەلەتىن جول قۇرىلىسى 75 پايىزعا ورىندالعان. تەمىرجول ارقىلى وتەتىن 1 وتكەلدىڭ جوندەۋ جۇمىستارى دا اياقتالۋعا ءسال-اق قالدى.
«قاراعاندى – بالقاش» اۆتوبانى – ءى جانە ءىى ساناتتاعى اۆتوجولدىڭ قاتارىندا. باستى ەرەكشەلىگى – جولدىڭ بەس قاباتتى جابىنى. جاۋاپتى كومپانيا وكىلى ءتورت جولاقتى اۆتوباننىڭ كەلەر جىلى تولىق قولدانىسقا بەرىلەتىنىن ايتتى. ساعىزشا سوزىلماي, ساپالى سالىنسا دەگەن كوپ تىلەۋى كەشەۋىلدەمەسە ەكەن. ايتپەسە, جولعا كەتەتىن قىرۋار قارجى قولعا كەتتى مە دەگەن كوپتىڭ كوكەيىندە كولەڭكەلى كۇمان تۋىندايدى.
قاسىمحان عالىم,«Egemen Qazaqstan»