نەگىزگى ۇبت ناتيجەسى

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى قۋانىش ەرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, 162 مىڭ تالاپكەر ۇبت-نى ەكى مۇمكىندىكتى قوسا ەسەپتەگەندە, 291 مىڭ رەت تاپسىرعان. تەستىلەۋ قورىتىندىسى بويىنشا 135 مىڭعا جۋىق تالاپكەر شەكتى ۇپاي جينادى. بۇل قاتىسۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ شامامەن 83 پايىزىن قۇرايدى. كورسەتكىش وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 16 پايىزعا ارتقان (2022 جىلى – 67 پايىز). ۇبت-نىڭ ورتاشا ۇپايى وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 7 بالعا ارتىپ, 73 بالدى قۇرادى (2022 جىلى – 66 بالل). بەس ادام ەڭ جوعارى كورسەتكىش كورسەتىپ, 137 بالل جينادى. 2 868 وقۋعا ءتۇسۋشى 120 بالدان جوعارى ناتيجەگە قول جەت­كىزدى.

– تۇلەكتەردىڭ 75,16 پايىزعا جۋىعى قازاق تىلىندە, 24,74 پايىزى ورىس تىلىندە, 0,1 پايىزى اعىلشىن تىلىندە تەستىلەۋدەن ءوتتى. تەستىلەۋ بەس ءپان بويىنشا وتكىزىلدى: ءۇش مىندەتتى جانە ەكى بەيىندى. تەست تاپسىرمالارىنىڭ سانى 120, ونىڭ ىشىندە قازاقستان تاريحى بويىنشا – 20, ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق بويىنشا – 15, وقۋ ساۋاتتىلىعى بويىنشا – 15 جانە ەكى بەيىندىك ءپان بويىنشا 35 تاپسىرما. تەستىلەۋ ۇزاقتىعى – 4 ساعات (240 مينۋت). ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەت­تىلىك­تەرى بار تالاپكەرلەردىڭ تەستىلەۋدى ىڭعايلى تاپسىرۋى ءۇشىن ۇبت ۋاقىتى 40 مينۋتقا ۇزارتىلعان. ولار ءۇشىن سىزبا جانە دياگراممالارسىز سۇراقتار جاسالدى. قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە 478 ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار تەستىلەنۋشى ۇبت-عا قاتىستى, – دەدى قۋانىش ەرعاليەۆ.

ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان ەمەلباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى ۇبت-دا بىرنەشە ەرەكشەلىك بولدى. بىرىنشىدەن, «قازاقستان تاريحى» جانە «وقۋ ساۋاتتىلىعى» پاندەرى بويىنشا تەست تاپسىرمالارىنىڭ سانىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ەندى «قازاقستان تاريحىنىڭ» ءبىر نۇسقاسىندا 20 تەست تاپسىرماسى, «وقۋ ساۋاتتىلىعىنان» 15 تەست سۇراعى ۇسىنىلدى. ەكىنشىدەن, 2022-2023 وقۋ جىلىنان باستاپ «ينفورماتيكا» ءپانى ۇبت بەيىندىك پاندەر كومبيناتسياسىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزىلدى. وسىعان بايلانىستى «ينفورماتيكا مۇعالىمدەرىن دايارلاۋ», «اقپاراتتىق تەحنولوگيالار», «اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك» ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ توپتارىنا تۇسۋشىلەر «ماتەماتيكا-ينفورماتيكا» كومبيناتسياسى بويىنشا ۇبت تاپسىردى. تالاپ­كەر­لەردىڭ 18 پايىزى «ماتەماتيكا-فيزيكا», 17 پايىزى «بيولوگيا-حيميا», 13 پايىزى «شىعارماشىلىق», 10 پايىزى «ماتەماتيكا-ينفورماتيكا» پاندەرىن تاڭدادى.

ۇبت-عا دايىندالۋ ءۇشىن ونلاين سىناق تەستى­لەۋ­دى ىسكە قوستىق.  ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىنىڭ قول­داۋىمەن تەگىن ونلاين ساباقتار جۇرگىزىلدى. وقۋ جى­لىنىڭ باسىندا ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ سايتىندا ءار ءپان بويىنشا تەست سپەتسيفيكاتسيا­سى, تەست جوسپارى, «قازاقستان تاريحى» جانە «دۇنيەجۇزى تاريحى» پاندەرى بويىنشا 100 داتا ءتىزىمى, «ينفورماتيكا» ءپانى بويىنشا ءۇش تىلدە تەرميندەر ءتىزىمى, «قازاق ادەبيەتى» جانە «ورىس ادەبيەتى» بويىنشا شىعارمالار ءتىزىمى جاريالاندى. سونىمەن قاتار ۇبت-نىڭ كۇنىن, ۋاقىتىن, ورنى مەن بەيىندىك پاندەرىن ەسكە سالاتىن SMS جولداندى. تەستىلەۋ بارىسىندا كالكۋلياتور مەن مەندەلەەۆ كەستەسى كومپيۋتەر ەكرانىندا قولجەتىمدى بولدى. تەستىلەۋ اياقتالعان سوڭ ءار ءپان بويىنشا جەكە تاقىرىپتىق تالداۋ قولجەتىمدى. بالالار ءوز ناتيجەلەرىن عانا ەمەس, سونداي-اق قانداي تاقىرىپتاردان قاتە جىبەرگەنىن كورىپ, ۇبت-نىڭ ەكىنشى مۇمكىندىگىنە دايىندىعىن جاقسارتا الدى, دەدى رۋسلان ەمەلباەۆ.

بيىل ۇبت-دا ءبىر دە ءبىر بوگدە تۇلعا انىقتالعان جوق. ەستەرىڭىزدە بولسا 2021 جىلى مۇنداي 18 جاعداي, بىلتىر 1 جاعداي انىقتالعان ەدى.

– ۇبت وتكىزۋ بارىسىندا 402 تالاپكەر سمارتفون, شپارگالكا جانە باسقا دا تىيىم سالىنعان زاتتاردى الىپ ءوتۋ ارەكەتى سالدارىنان تەست تاپسىرۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلدى. تەستىلەۋ كەزىندە ەرەجەلەردى بۇزعانى ءۇشىن اۋديتوريادان 312 ادام شىعارىلىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرى جويىلدى. كەيبىر تەستىلەنۋشىلەردەن جاسىرىن كامەرالار, ميكروقۇلاققاپتار, سمارتفوندار, باسقا دا تى­يىم سالىنعان زاتتار تابىلدى. سونىمەن بىرگە ءبىز بارلىق بەينەجازباعا 2023 جىلعى 31 قازانعا دەيىن تالداۋ جاسايمىز. ەگەر تىيىم سالىنعان زاتتاردى پايدالانۋ فاكتىلەرى انىقتالسا, تالاپكەر ءبىلىم بەرۋ گرانتىنان ايىرىلادى. بۇل نورما 2020 جىلى العاش رەت قولدانىلعان ەدى. 2020 جىلى بەينەجازبالاردى قايتا قاراۋ ناتيجەسىندە 152 تەستىلەنۋشىنىڭ, 2021 جىلى 52 ادامنىڭ, 2022 جىلى 217 ادامنىڭ ناتيجەسى جويىلعان بولاتىن. بيىل دا بۇل جۇمىس قولعا الىندى. نەگىزگى ۇبت بارىسىندا 50 مىڭنان استام ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى, ونىڭ ىشىندە 805 ءوتىنىش قاناعاتتاندىرىلدى. قىسقاسى, ۇبت شتاتتىق رەجىمدە ءوتتى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار, – دەدى ورتالىق باسشىسى.

بىرنەشە كۇننەن كەيىن گرانت كونكۋرسىنا قاتىسۋ ءۇشىن وتىنىشتەر قابىلداۋ باستالادى. بيىل قابىلداۋ ناۋقانى 13-20 شىلدە ارالىعىندا وتەدى. الىس ايماقتاردا تۇراتىن تالاپكەرلەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن ەGov ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى ارقىلى ونلاين ءوتىنىش قابىلداۋ جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار قۇجاتتارىن ءداستۇرلى فورماتتا – وفلاين تاپسىرعىسى كەلەتىندەر ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قابىلداۋ كوميسسيالارى جۇمىس ىستەيدى. قۇجاتتاردى كەز كەلگەن جوعارى وقۋ ورنى ارقىلى تاپسىرۋعا بولادى. مىسالى, الماتىعا وقۋعا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىرعان اقتاۋلىق تۇلەك گرانتقا ءوتىنىش بەرۋ ءۇشىن الماتىعا كەلمەي-اق, قۇجاتتارىن ەGov ارقىلى ونلاين نەمەسە جەر­گىلىكتى جوعارى وقۋ ورنى ارقىلى وفلاين تاپ­سىرا الادى.

– بيىل باكالاۆرياتقا تۇسۋگە 73 مىڭ گرانت ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بارلىق گرانتتىڭ 60 پايىزى تەحنيكالىق ماماندىقتارعا ءبولىندى. ولاردىڭ باسىم بولىگى «ينجەنەرلىك, وڭدەۋ, قۇرىلىس سالالارى» ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى توپتارىنا قاراستىرىلعان – 18 744 گرانت. ال «پەداگوگيكالىق عىلىمدارعا» – 12 560 گرانت, «اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار» سالاسىنا – 10 103 گرانت, «جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى, ماتەماتيكا جانە ستاتيستيكا» باعىتىنا 7 388 گرانت تيەسىلى. «سەرپىن» باعدارلاماسى ارقىلى تۇسۋشىلەرگە 3 653 گرانت بولىنگەن. سونىمەن قاتار بيىل حالىق تىعىز قونىستانعان باتىس جانە جاڭادان قۇرىلعان وڭىرلەردىڭ جاستارى ءۇشىن گرانتتار ءبولىندى.  اتىراۋ وبلىسى – 1 500, ماڭعىستاۋ وبلىسى – 1 500, ۇلىتاۋ وبلىسى – 300, جەتىسۋ وبلىسى – 300, اباي وبلىسى – 500, شىمكەنت – 400, تۇركىستان وبلىسى – 500. بۇل گرانتتار پەداگوگيكالىق, ينجەنەرلىك, IT ماماندىقتارعا جانە جاراتىلىستانۋ عىلىمدارىنا باعىتتالدى, – دەپ ناقتىلادى ۆيتسە-مينيستر.

بيىل پەداگوگيكالىق كۆوتا 47 پايىزعا دەيىن ۇلعايتىلدى. سونداي-اق العاش رەت اۋىلشارۋا­شى­لىق جانە ينجەنەرلىك باعىتتاردى قولداۋ ماق­ساتىندا قاناتقاقتى رەجىمدە ارنايى كۆوتا ءبو­لىن­دى. بۇل گرانتتار وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا بەرىلگەن.

– جالپى, بيىلعى وزگەرىستەردىڭ باسىم بو­لى­گى وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورىندارىن قولداۋ ماق­سا­تىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ەل بويىنشا ستۋدەنتتەردىڭ 1/3 بولىگى الماتىدا وقيدى. سەبەبى 35 جوعارى وقۋ ورنى وسى قالادا ورنالاسقان. بۇل ءوز كەزەگىندە جاتاقحانا جەتىسپەۋشىلىگىن تۋىنداتىپ وتىر. سوندىقتان ءبىز بيىلعى تالاپكەرلەرگە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەرگە تۇسۋگە كەڭەس بەرەمىز: ساپا جاعىنان ەش كەم تۇسپەيدى, جاتاقحانا ماسەلەسى دە جوق. ونىڭ ۇستىنە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەردە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارى اشىلىپ جاتىر. ولارعا دا جەكە گرانت قاراستىرىلعان, – دەدى قۋانىش ەرعاليەۆ.

جىل سايىن جالپى گرانت سانىنان ارنايى كۆوتا بولىنەتىنىن بىلەمىز. بيىل دا الەۋمەتتىك وسال جەتى توپقا كۆوتا ساقتالادى. 2022 جىلدان باستاپ اۋىل كۆوتاسى 35 پايىز بولىپ بەكىتىلگەن. جىلداعىداي ءبىلىم بەرۋ گرانتى يەگەرلەرىنىڭ ءتىزىمى 10 تامىزعا دەيىن جاريالانادى. جوعارى وقۋ ورنىنا قۇجات قابىلداۋ 25 تامىزعا دەيىن جۇزەگە اسىرىلادى.