«قازاقمىس» جانە «كازتسينك» كومپانيالارى كاسىبي ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلعان ادامدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك پاكەتتى كەڭەيتۋگە باستاماشى بولدى. وسىلايشا, اتالعان ءىرى كاسىپورىندار ءوز جۇمىسكەرلەرىنىڭ ومىردە تاپ بولعان قيىندىقتان شىعۋلارىنا كومەكتەسىپ, وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدە مەملەكەتتىك ساياساتتى قولداپ وتىر.
كاسىبي ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلعان قازاقستاندىقتار ءۇشىن تولەمدەر سوماسىن ۇلعايتۋ ماسەلەسى كەيىنگى جىلدارى بىرنەشە رەت كوتەرىلدى. وتكەن جىلى قاراعاندى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن بولعان كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ادامداردىڭ سۇرانىستارى مەن تىلەكتەرىن جاقسى تۇسىنەتىنىن جانە بۇل ماسەلەلەردى ۇكىمەت جان-جاقتى پىسىقتايتىنىن اتاپ ايتتى.
«قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس جانە «كازتسينك» قازاقستاندىق تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق كومپانياسى قىزمەتكەرلەردىڭ سۇرانىستارىنا جاۋاپ بەرىپ, ءتيىستى الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە قوسۋدى ۇيعاردى.
وسى ماقساتپەن «قازاقمىس» جانە «كازتسينك» ەڭبەككە قابىلەتىنەن ايىرىلعان قىزمەتكەرلەردىڭ, وندىرىستە قازا تاپقان جۇمىسكەرلەر وتباسىلارىنىڭ ماتەريالدىق ءال-اۋقاتىنا مۇقيات مونيتورينگ جۇرگىزىپ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جانە تابىس دەڭگەيىن زەردەلەدى.
ناتيجەسىندە, 2023 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس-نىڭ كاسىبي ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلعان قىزمەتكەرلەردىڭ, ونىڭ ىشىندە 1,2,3-توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ, وندىرىستەگى جۇمىس بارىسىندا قازا تاپقان جۇمىسكەرلەر وتباسىلارىنىڭ, كاسىبي ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلعان, زەينەتكەرلىككە شىققان جانداردىڭ وتباسىلىق تابىسىنىڭ دەڭگەيى تومەن ساناتتارىن قولداۋعا باعىتتالعان جاڭا الەۋمەتتىك باعدارلاماسى باستالدى.
ناقتى ايتساق, «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس ءوزىنىڭ 2023 جىلى ايىنا 1 ادامعا شاققاندا 68 964 تەڭگەنى قۇرايتىن ىشكى كۇنكورىس دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ, كاسىپتىك ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلعان, 1,2,3-توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ, ونىڭ ىشىندە زەينەتكەرلىككە شىققانداردىڭ دا, سونداي-اق وندىرىستە قازا تاپقان جۇمىسكەرلەر وتباسىلارىنىڭ الاتىن جالپى تابىسى اراسىنداعى ايىرمانى تولەيتىن بولادى.
مىسالى, ءتورت ادامنان تۇراتىن, ونىڭ ىشىندە ەكى كامەلەتكە تولماعان بالا ءوسىرىپ وتىرعان ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامنىڭ وتباسىسى ايىنا 195 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە جالپى تابىس الادى دەيىك. ال «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس-نىڭ ەسەپتەۋى بويىنشا ايىنا وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە 68 964 تەڭگە, ياعني ءتورت ادامنان تۇراتىن وتباسىعا 275 856 تەڭگە قاجەت. ياعني الگى ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامنىڭ وتباسىسىنىڭ ايلىق تابىسى كاسىپورىنداعى ىشكى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن 80 856 تەڭگەگە تومەن. تيىسىنشە كورپوراتسيا ەندى وعان اي سايىن 80 856 تەڭگە مولشەرىندە قوسىمشا تولەم تولەيتىن بولادى.
ەگەر كاسىبي ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن 29 پايىزعا دەيىن ايىرىلعان مۇگەدەكتىگى جوق ادامنىڭ وتباسىلىق جالپى تابىسى كورپوراتسيانىڭ ىشكى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن بولسا, وندا وعان ەلىمىزدەگى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى مولشەرىندە تولەم بەلگىلەنەدى. بيىل ول 40 567 تەڭگەنى قۇرايدى.
كورپوراتسيا باسشىلىعى اتالعان باعدارلاما وسى ساناتتاعى ادامدار ءۇشىن ەلەۋلى ماتەريالدىق قولداۋ بولاتىنىنا سەنىمدى.
ء«بىز ءوز دامۋىمىزدا تەك جۇمىس ورىندارىن قۇرۋمەن, وندىرىستىك جانە قارجىلىق كورسەتكىشتەردى قۋىپ جارىسۋمەن, پايدا تابۋمەن شەكتەلمەيتىن دەڭگەيگە جەتتىك. ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز – ادامدار, ءبىزدىڭ جۇمىسكەرلەر, ولاردىڭ مۇددەلەرى مەن تالاپ-تىلەكتەرى», دەيدى «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس باسقارما توراعاسى نۇراحمەت نۇريەۆ.
الەۋمەتتىك پاكەتتى كەڭەيتۋ باستاماسى «كازتسينكتەگى» ارىپتەستەرمەن بىرلەسىپ ازىرلەندى.
– ءبىزدىڭ كومپانيادا جاقىندا جاڭا ۇجىمدىق ەڭبەك شارتىنا قول قويىلدى, – دەيدى «كازتسينكتىڭ» باس ديرەكتورى الەكساندر حمەلەۆ. – وندا جۇمىسكەرلەردىڭ تىلەكتەرى ەسكەرىلگەن بىرقاتار جاڭاشىلدىق قابىلداندى. وسى جۇمىستىڭ الدىندا كومپانيادا اۋقىمدى ساۋالداما جۇرگىزىلدى. الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ ەڭ وزەكتى ءارى ماڭىزدى ەلەمەنتتەرىن قىزمەتكەرلەردىڭ وزدەرى ۇسىندى. ءبىز ولاردى كاسىپوداقپەن بىرگە ەسكەرۋگە تىرىستىق. كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ ىشىندە «قازاقمىستاعى» ارىپتەستەرىمىزبەن بىرلەسە شەشىپ جاتقان ماسەلە دە بار. بۇگىنگى تاڭدا ءىرى ءوندىرىس جۇمىسكەرلەرىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ – مەملەكەت العا قويعان مىندەت قانا ەمەس. بۇل نەگىزىنەن بولاشاق دامۋعا, كومپانيانىڭ جانە تۇتاستاي العاندا, قوعامنىڭ تيىمدىلىگى مەن ومىرشەڭدىگىنە قوساتىن ۇلكەن ۇلەس بولىپ سانالادى.
جاڭا ۇجىمدىق شارت اياسىندا «كازتسينكتە» كوپبالالى وتباسىلارعا, جالعىزباستى انالار مەن اكەلەرگە, ەرەكشە بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا, ءوندىرىس ارداگەرلەرىنە بەلگىلى ءبىر تولەمدەر پايدا بولادى. دەمالىس بازالارىندا دەمالۋ جاعدايلارى ايتارلىقتاي جاقسارادى. قاۋىپسىزدىك ۇزدىكتەرىنە ارنايى پرەفەرەنتسيالار جاسالادى. جۇمىس ءوتىلى ۇلكەن قىزمەتكەرلەر ءۇشىن بىرقاتار جاڭا جەڭىلدىك پەن پرەفەرەنتسيا ەنگىزىلەدى. كومپانيانىڭ زەينەتكەرلەرى مەن جاستارىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.
ءىرى تاۋ-كەن كومپانيالارى ءوز جۇمىسكەرلەرىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ – زاماناۋي ءۇردىس پەن بيزنەستىڭ وركەنيەتتىلىگىنىڭ بەلگىسى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, تۇتاستاي العاندا, مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن تۇراقتىلىعىنا قوسىلاتىن ۇلەس دەپ سانايدى.