بۇگىنگى كۇن تاريحتا

12 ءساۋىر 2011 جىلى عىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇنى بولىپ بەكىتىلىپ, 2012 جىلدان باستاپ اتالىپ وتۋدە.

قازىرگى كەزدە ەلىمىزدە 414 عىلىمي مەكەمە, 22 456 مىڭ عالىم مەن زەرتتەۋشى بار. 

پرەزيدەنت جىل سايىن عىلىمعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋى كەرەگىن اتاپ وتەدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا: «وتاندىق عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسى – ۇنەمى مەنىڭ جەكە نازارىمدا. بۇل سالانىڭ ەلىمىز ءۇشىن ايرىقشا ءمانى بار. سەبەبى عىلىمنىڭ بۇگىنگى دامۋى – ەلدىڭ ەرتەڭگى تابىسىنىڭ كەپىلى», دەگەن بولاتىن.

سونداي-اق ءدال وسى كۇنى قازاق اكادەميگى, عالىم-گەولوگ ءارى قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قانىش ساتباەۆ دۇنيەگە كەلگەن.

ول قازاق قوعامىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان تالانتتى ازاماتتاردىڭ ءبىرى. قانىش ساتباەۆ 1942 جىلى سسسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ قازاق فيليالى پرەزيديۋمىنىڭ پرەدسەداتەلى بولىپ تاعايىندالعان بولاتىن. قىسقا مەرزىم ىشىندە فيليال قازاقستانداعى عىلىمي شتاتقا اينالدى. ال 1946 جىلى قازاق سسسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرىلۋىنا, قازاق عىلىمىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتكەن. ءارى قازاق عىلىم اكادەمياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بولدى.

1961 جىلى 12 ساۋىردە قازاقستاننىڭ بايقوڭىر ايماعىنان تۇڭعىش كوسموس كورابلى عارىشقا ۇشقان بولاتىن. سودان بەرى بۇل كۇن عارىشكەرلەر كۇنى بولىپ اتالىپ ءوتىپ كەلەدى.

تۇڭعىش عارىشكەر يۋري گاگاريننەن (1961 جىلى) باستاپ بۇگىنگە دەيىن 500-دەن استام ادام عارىشقا ۇشقان.

ولاردىڭ اراسىندا قازاقتىڭ ءۇش عارىشكەرى - توقتار اۋباكىروۆ, تالعات مۇساباەۆ, ايدىن ايىمبەتوۆ بار. توقتار اۋباكىروۆ عارىشتا 7 كۇن 22 ساعات 13 مينۋت, تالعات مۇساباەۆ 341 كۇن 9 ساعات 48 مينۋت, ال ايدىن ايىمبەتوۆ 9 كۇن 20 ساعات 13 مينۋت بولعان.