مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىن پرەزيدەنت جانىنداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامى دەپ قايتا اتاۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. ونداعى ماقسات – ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ. عىلىمي قاۋىمداستىق جاڭاشىلدىقتى جىلى قابىلدادى.
وڭدى ىستەرگە باستار وڭتايلى شەشىم
پرەزيدەنتتىڭ اكادەميا مارتەبەسىن كوتەرۋ ماقساتىندا جاريالانعان جارلىعى كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن وي ەدى. ەندى پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ نەگىزگى قىزمەتى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باسىمدىقتارىنا سايكەس عىلىمي, عىلىمي-تەحنيكالىق جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەتتەگى باسىم باعىتتاردى, سونداي-اق ستراتەگيالىق, ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداپ, ءتيىستى ۇسىنىستار ازىرلەۋ بولماق. وسىلايشا, ۇلتتىق اكادەميا ەلىمىزدەگى ەڭ جوعارى عىلىمي ورتالىققا اينالادى.
مەملەكەت باسشىسى قاتارداعى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ بىرىنە اينالىپ كەتكەن اكادەميانى مەملەكەتتىك مارتەبەگە كوتەردى. بۇدان بىلاي ۇلتتىق عىلىم مەن اكادەميانىڭ بارلىق ماسەلەسى پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي قاداعالاۋىمەن جۇزەگە اساتىن بولادى. جارلىقتا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتىن قىزمەتكە تاعايىنداپ بوساتاتىن دا – مەملەكەت باسشىسى. اكادەميا مارتەبەسىنىڭ وسىنشالىقتى جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلۋى ونىڭ عىلىم سالاسىن دامىتۋداعى ءرولىن بارىنشا كۇشەيتىپ, باسىم باعىتتارىن جەتىلدىرۋگە جاڭا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز. بۇل رەتتە الەمنىڭ جەتەكشى ەلدەرىندەگىدەي اكادەميا مۇشەلەرىنىڭ دە مارتەبەسى كوتەرىلەتىنىنە سەنىم مول.
بۇدان بىلاي اكادەميا عىلىمي اقىل-ويدىڭ قاينارى, بەدەلى بيىك عىلىمي-تەحنيكالىق كوشباسشى ورتالىققا اينالۋعا ءتيىس. جارلىقتا اتاپ كورسەتىلگەندەي, وعان مەملەكەت بارلىق جاعدايدى جاسايدى. عىلىم اكادەمياسىن پرەزيدەنت جانىنداعى مەكەمەگە اينالدىرۋداعى ماقسات تا وسىدان تۋىنداعان, ەندى ول رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلادى. جارلىقتا ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ مىندەتتەرى مەن ماقساتتارى ايقىن كورسەتىلگەن.
تۇيىندەپ ايتقاندا, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن انىقتايتىن جانە ونىڭ جۇزەگە اسىرۋ جولدارىن پرەزيدەنت پەن ۇكىمەت الدىنا قويىپ وتىراتىن ەلىمىزدەگى ەڭ باستى عىلىمي ورتالىق رەتىندە داميدى. بۇل عىلىمي ورتانىڭ كوپتەن بەرى كوتەرىپ كەلە جاتقان جانايقايى ەدى. ول جونىندەگى وزەكتى ويلارىن مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ مەرەيتويلىق سەسسياسىندا اشىق ايتقان-دى. ەندى, مىنە, جارلىق رەتىندە عىلىمي قاۋىمداستىقتىڭ ۇكىلى ءۇمىتىن وركەندى ىسكە اينالدىرىپ وتىر. زيالى قاۋىم مەن عالىمداردىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن جۇزەگە اسىرۋدى بۇدان بىلاي ەل پرەزيدەنتى تىكەلەي ءوزى قاداعالايدى. دەمەك ءاربىر عىلىمي ۇسىنىس ناتيجەلى ناقتى شەشىمىن تابادى دەگەن ءسوز. سول ارقىلى بارشا عىلىمي قاۋىمداستىق, ءاربىر جەكەلەگەن عىلىمي قىزمەتكەر مەملەكەت قامقورلىعىنا الىندى دەگەن ءسوز. بۇل – اكادەميكتەردەن باستاپ, قاتارداعى عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ ۇكىلى ءۇمىتىن وياتىپ قانا قويمايدى, ولاردىڭ جۇرەگىنە سەنىم ۇيالاتىپ, ىستەرىنە تىڭ سەرپىن بەرەدى.
كەنجەحان ماتىجانوۆ,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, ۇعا
كوررەسپوندەنت-مۇشەسى
عىلىمنىڭ الەۋەتى ارتادى
پرەزيدەنتتىڭ جارلىعى ءبىزدى ايرىقشا قۋانتتى. مەملەكەت باسشىسى, وسىلايشا, بىلتىر ءوزى ايتىپ وتكەن, وتاندىق عىلىمدى دامىتۋداعى ناقتى باعىتتى تاعى ءبىر ايقىنداپ بەردى. اتالعان جارلىق ءبىزدىڭ قوعامعا قانداي پايدا اكەلەدى؟ ەڭ اۋەلى بۇل – قازاقستانداعى عالىمداردىڭ زياتكەرلىك مارتەبەسىن جوعارىلاتا تۇسۋدەگى ۇلكەن قادام.
عىلىم اكادەمياسىنىڭ جۇمىسىنا پرەزيدەنتتىڭ ءوزى جەتەكشىلىك ەتەدى. مەنىڭشە, بۇل شەشىمنىڭ ناتيجەسىندە اكادەميا مەن ونىڭ قۇرامىنداعى بارلىق عالىم عىلىمي جۇمىستار مەن ءتۇرلى زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋدە جاڭا مۇمكىندىكتەرگە يە بولادى. بىزدەگى عىلىمي قوعامنىڭ الەۋەتى وتە زور. سوندىقتان ونى مەملەكەتىمىز بەن قوعامنىڭ يگىلىگىنە ارناۋعا مىندەتتىمىز. عالىمداردىڭ مارتەبەسى جىل ساناپ ءوسىپ, جوعارى عىلىمي تەحنولوگيالار پايدا بولا باستادى. ەندىگى دامۋىمىزدىڭ كىلتى عالىمداردىڭ وزدەرىنە بايلانىستى بولماق.
ەركىن سادىقوۆ,
س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى
سالانىڭ ەسەلەنەر مۇمكىندىگى
پرەزيدەنتتىڭ شەشىمى ەلىمىزدەگى عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىن دامىتۋدا وراسان زور ماڭىزعا يە. قاشان دا عىلىم ادامزات وركەنيەتىن العا جەتەلەيدى. جاھاندىق ماسەلەلەردىڭ وڭ شەشىلۋى, قوعامداعى زور جەتىستىكتەر جانە ادام بالاسىنا جاڭا تەحنولوگيالار ارقىلى جايلى ءومىر سىيلاۋ وسى عىلىمنىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىپ كەلەدى. سوندىقتان اكادەميانى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ تۇراقتى دامۋىنا كەپىلدىك بەرەدى جانە ونىڭ ساپاسىن دا ارتتىرادى.
اكادەميانىڭ تىكەلەي ەل پرەزيدەنتى جانىندا بولۋى رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا جانە مەملەكەتتىك ورگادارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى. سونداي-اق تەحنولوگيالىق ىزدەنىستەردىڭ عىلىمي جاڭالىقتارعا ۇلاسۋىن جەدەلدەتىپ, تابىستى ناتيجەلەرگە جول باستايدى دەپ سەنەمىز.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنا جاڭا مارتەبە بەرۋ – ەلىمىزدى وركەنيەتتىڭ كوش باسىنداعى الەم مەملەكەتتەرىنىڭ قاتارىنا قوسادى. سوندىقتان بۇل سالانى مەملەكەت ءوز قامقورلىعىنا الۋى ءسوزسىز ەلىمىزدى بيىككە شارىقتاتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى دەپ تۇسىنەمىز. اكادەميا جاساندى ينتەللەكت, بيوتەحنولوگيا, اقپاراتتىق تەحنولوگيا, ەكولوگيا, ەنەرگەتيكا جانە ادام ءومىرىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ باعىتىندا ۇلكەن الەۋەتكە يە. ەندىگى جەردە وتاندىق عالىمدار زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ قارقىنىن ۇدەتىپ, تۇبەگەيلى عىلىمعا بەت بۇرۋعا مۇمكىندىك الادى.
وتاندىق عىلىم شەجىرەسىندە اكادەميا سونى ىزدەنىستەر مەن جاڭا تەحنولوگيالىق سالالاردا ماڭىزدى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. سول ءۇشىن دە ول بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان مەن ودان تىسقارىداعى ەڭ بەدەلدى عىلىمي مەكەمەنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. ال عىلىمي ۇيىم قابىرعاسىنداعى اكادەميكتەر ءوز سالالارىنىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى بولىپ كەلەدى. وسى كۇندە وتاندىق عالىمدار كليماتتىڭ وزگەرۋى, مەديتسينالىق زەرتتەۋلەر, جاڭا ماتەريالدار مەن تەحنولوگيالار ازىرلەۋ جانە جاڭا شاكىرتتەر تاربيەلەۋ ماسەلەسىندە جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. اكادەميانىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – جاس عالىمدار مەن عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قولداۋ كورسەتۋ. سونىڭ ءوزى ەلدە عىلىمنىڭ وركەن جايۋىنا, قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋعا جول اشادى. ءارى باسقا مەملەكەتتەرمەن عىلىمي بايلانىستار ورناتىپ, قارىم-قاتىناستاردى كۇشەيتۋگە ىقپالىن تيگىزەدى.
جالپى العاندا, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ جاڭا مارتەبەسى عىلىمدى جوعارى ساتىعا كوتەرۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىگى. مۇنىمەن قوسا عۇمىرىن عىلىمعا ارناعان عالىمداردىڭ قوعامداعى ءرولىن ارتتىرادى. سونىمەن بىرگە ەلىمىزدەگى عىلىمي زەرتتەۋلەر دەڭگەيىن جاڭا بەلەسكە شىعارۋعا جانە ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتۋگە ءتيىس. سونداي-اق بۇل شەشىم «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ جارقىن مىسالى بولىپ سانالادى.
داريا قوجامجاروۆا,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتورى, اكادەميك