جۋىردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن قىزمەتتىك بورىشىن اتقارۋ كەزىندە كورسەتكەن باتىلدىعى مەن جانقيارلىعى ءۇشىن شىمكەنت قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتى تۇران اۋدانى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ جەدەل ۋاكىلى ارمان ءارىپجانوۆ ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
پوليتسيا قىزمەتكەرى ەرلىك كورسەتكەن وقيعانى ەسكە سالا كەتسەك, شەتەلدىك ەر ادام تاپا-تال تۇستە اڭشىلىق شولاق مىلتىقپەن قارۋ-جاراق دۇكەنىنە قاراقشىلىق شابۋىل جاساپ, كۇزەتشىنى جارالادى. «سايگا» كارابينىن ۇرلاپ كەتۋگە تىرىستى. بۇل وقيعا ءۇش ستۋدەنتتىك جاتاقحانا مەن جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ ورنالاسقان, ادام كوپ شوعىرلانعان شىمكەنتتىڭ ورتالىعىندا بولدى. پوليتسەيلەردىڭ جەدەل ارەكەتى مەن كاسىبيلىگىنىڭ ارقاسىندا قايعىلى وقيعانىڭ الدى الىندى. كۇدىكتىنى ۇستاعان ارمان ءارىپجانوۆ اتىس كەزىندە وقيعا ورنىنا جاقىن جەردە جۇمىستا بولعان.
«ول ۋاقىتتا ارىپتەسىممەن جۇمىستا بەينەباقىلاۋ كامەراسىن قاراپ, ۇرلاۋ دەرەكتەرىن زەرتتەپ جاتقانبىز. اتىستى ەستىپ, بىردەن كوشەگە شىقتىم. كوشەدە ستۋدەنتتەر كوپ ەدى, ولارعا قاشۋ كەرەگىن ايتتىم. ارتىنشا, كۇدىكتىنىڭ سوڭىنان ءجۇرىپ, وڭتايلى ءساتتى پايدالانىپ, پاترۋل كولىگىنىڭ قاسىندا ۇستاپ الدىم. سول كەزدە ول مەنى اتىپ جىبەرمەك بولدى. قورىققان جوقپىن, ءوز جۇمىسىمدى ىستەدىم عوي. باستىسى, كۇدىكتىنىڭ قارۋىن تارتىپ الۋ كەرەك بولدى», دەيدى پوليتسيا كاپيتانى ارمان ءارىپجانوۆ.
پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن وردەن العان, مەدالمەن ماراپاتتالعان پوليتسەيلەر ءۇشىنشى مەگاپوليستە از ەمەس. جۇمىسىنا شىن بەرىلگەن ادال قىزمەتكەرلەر دە جەتەرلىك. ميلليوننان استام تۇرعىنى بار, كۇنىنە مىڭنان اسا قوناق پەن تۋريست كەلەتىن, قالادا كولىك تە كوپ. ياعني پوليتسەيلەرگە قويىلاتىن تالاپتار دا جىل وتكەن سايىن كۇشەيۋدە.
قازىرگى تاڭدا, شىمكەنتتە 3 مىڭنان اسا بەينەكامەرا جۇمىس ىستەيدى. الداعى ۋاقىتتا تاعى 1500-گە جۋىق «سەرگەك» كامەرالارىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل قۇرىلعى قالا جولدارىنداعى ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋدا پوليتسيانىڭ كومەكشى سەرىگىنە اينالدى. ماسەلەن, جاقىندا اتالعان بەينەكامەرالاردىڭ كومەگىمەن بالاباقشادان شىعىپ, بەلگىسىز باعىتتا جوعالىپ كەتكەن 5 جاسار قىزدى ءتارتىپ ساقشىلارى جارتى ساعاتتا تاۋىپ, اتا-اناسىنا تاپسىردى. بۇدان بولەك, جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنىڭ بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ارقىلى قاڭتار ايىندا قالاداعى پاتەرلەردىڭ بىرىنەن قۇنى جارتى ميلليون تەڭگە تۇراتىن التىن اشەكەيلەردى ۇرلاعان شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى ۇستالدى. كەيىن ولاردىڭ الماتى جانە تاراز قالالارىندا دا وسىعان ۇقساس پاتەر ۇرلىعىنا قاتىسى بار ەكەنى انىقتالعان. ال «قورعاۋ – قاۋىپتى جۇرگىزۋشى» قوسىمشانىڭ كومەگىمەن بۇگىنگە دەيىن, جالعان مەملەكەتتىك تىركەۋ ءنومىرىن تاققان 88 اۆتوكولىك, جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرىلعان 69 ادام جانە كولىك باسقارۋ قۇقىعى جوق ءبىر جارىم مىڭعا جۋىق تىزگىندەۋشى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. سونداي-اق «قورعاۋ-سەرگەك» جۇيەسىمەن 9 513 جول ەرەجەسىن بۇزۋ جايتىنا قاتىسقان 3 مىڭنان اسا تۇلعا انىقتالدى.
مەگاپوليستە 246 مەكتەپ بار. ونىڭ 151-ءى مەملەكەتتىك, 95-ءى جەكەمەنشىك ءبىلىم ورداسى. ولاردىڭ بارلىعىندا جەدەل باسقارۋ ورتالىعىمەن تىكەلەي بايلانىستىرىلعان بەينەباقىلاۋ كامەرالارى مەن «SOS» دابىل تۇيمەلەرى ىسكە قوسىلعان. مەكتەپ قابىرعاسىنداعى ءتارتىپتى, كامەرا ارقىلى باقىلاۋشى ينسپەكتورلار قاداعالايدى. ناتيجەسىندە, سوڭعى جىلدارى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن قىلمىستىڭ تومەندەۋ ءۇردىسى بايقالادى. قالادا كريمينوگەندىك احۋال تۇراقتى. اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ اشىلۋ دەڭگەيى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 30%-عا جوعارىلادى. بۇگىننىڭ اسا وزەكتى ماسەلەسىنە اينالعان ينتەرنەت-الاياقتىققا بايلانىستى دەپارتامەنتتە تاجىريبەلى مامانداردان تۇراتىن جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلعان. ۇيلەسىمدى جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە وتكەن جىلى ينتەرنەت-الاياقتىقپەن اينالىسقان 4 قىلمىستىق توپ انىقتالىپ, ۇستالدى. بۇگىندە ءتارتىپ ساقشىلارى اقپارات كەڭىستىگىندەگى بارلىق مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, ازاماتتارعا الاياقتاردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ قالماۋدى ەسكەرتىپ كەلەدى. تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان پروفيلاكتيكالىق شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ينتەرنەت الاياقتىق قىلمىسى 35 پايىزعا ازايعان.
جالپى, شىمكەنت قالاسى بويىنشا جىل باسىنان 55 068 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان. بيىلعى 27 اقپان مەن 5 ناۋرىز ارالىعىندا پوليتسيا دەپارتامەنتى جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنىڭ «102» ارناسىنا 8 331 ءارتۇرلى سيپاتتاعى قوڭىراۋ شالىنعان. ونىڭ 3 787-ءى تىركەۋگە الىنىپ, تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە. ءبىر اپتا ىشىندە بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنىڭ كومەگىمەن 12 قىلمىس اشىلعان.
شىمكەنت