ناۋرىزدا اتقارىلاتىن يگى ءىستىڭ ءبىرى – تال ەگۋ. ء«بىر تال كەسسەڭ, ون تال ەك» قاعيداسىن مىقتاپ ۇستانعان حالقىمىز ءۇشىن اعاش وتىرعىزۋ – ماڭىزدى ىستەردىڭ ءبىرى. وسىنداي يگى ءىستىڭ جاندانا تۇسۋىنە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىندا جۇكتەلگەن 2021-2025 جىلدار ارالىعىندا ەلىمىزدىڭ ورمان القاپتارىندا 2 ملرد جانە قالالار مەن ەلدى مەكەندەر اۋماعىنا 15 ملن اعاش كوشەتىن وتىرعىزۋ مىندەتى دە ىقپال ەتىپ جاتىر.
وسىعان وراي تۇركىستان وبلىسىندا 2025 جىلعا دەيىن ورمان قورىنا تيەسىلى 110 210 گەكتار القاپقا 170 ملن, ال 852 ەلدى مەكەندەگى 1 149 گەكتار جەرگە 1 ملن 81 مىڭ ءتۇپ كوشەت وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. بيىل وڭىردەگى ورمان القابىنىڭ 20 300 گەكتار جەرىنە 32 ملن-نان استام كوشەت ەگىلەدى.
وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايرات ابدۋاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە جوسپارعا سايكەس, اۋدان, قالا اكىمدىكتەرى كوگالداندىرۋعا قاجەتتى كوشەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلىپ جاتىر. سونداي-اق باسقارماعا قاراستى ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ تۇقىمباقتارىندا وسىرىلگەن كوشەتتەر كۇز-كوكتەم ايلارىندا مەجەلى جەرگە جەتكىزىلۋدە. ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋعا بەرىلگەن كوشەتتەردى ەگۋ, كۇتىپ-باپتاۋ قالا, اۋدان اكىمدەرىنە تاپسىرىلعان.
«وتكەن جىلدىڭ كۇز ايلارىندا اۋدان, قالالارعا ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنەن 250 مىڭ دانادان اسا كوشەت تەگىن ۇلەستىرىلىپ, ەگىلدى. بيىل 626 907 ءتۇپ كوشەت ەگىلەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق باسقارماعا باعىنىستى مەكەمەلەردىڭ قوسىمشا سۇرانىستارىنا بايلانىستى كوكتەمدە 343 755, ال كۇزدە 667 060 ءتۇپ كوشەت تەگىن ۇلەستىرۋگە مۇمكىندىك بار. تۇركىستان قالاسى اينالاسىنان قۇرىلىپ جاتقان «جاسىل بەلدەۋ» اۋماعى جالپى 13 629 گەكتارعا جەتتى. سونىڭ ىشىندە «قازاتومپروم» اق-ىنا قاراستى كاسىپورىندارمەن 5 929 گەكتار اۋماققا جاپىراقتى جانە سەكسەۋىلدىڭ كوشەتتەرى مەن تۇقىمى سەبىلدى. الداعى ۋاقىتتا «جاسىل بەلدەۋ اۋماعىن» 30 مىڭ گەكتارعا جەتكىزۋ باعىتىندا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر», دەدى قايرات امانگەلدى ۇلى.
بيىل كوكتەمدە ەلدى مەكەندەرگە ءبىر ملن-عا جۋىق كوشەت ۇلەستىرىلىپ, ولاردىڭ دۇرىس ءارى ۋاقتىلى ەگىلۋى ءجىتى قاداعالانادى. ءوڭىردى كوگالداندىرۋ جۇمىستارى ءبىرىنشى كەزەكتە اۋدان, قالا ورتالىقتارىنان باستاپ, كىرۋ-شىعۋ قاقپالارىنا دەيىنگى ارالىقتى قامتىپ جاتىر. بۇعان قوسا رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق ماڭىزى بار جولدار بويىنداعى شەكارالاردان كىرەبەرىس ەلدى مەكەندەرگە دەيىنگى اۋماقتاردىڭ كەمىندە 80-90 پايىزىن كوگالداندىرۋ جۇمىستارى اتقارىلىپ جاتىر.
اڭ, قۇستاردى زاڭسىز اۋلاۋعا قارسى كۇرەس ماقساتىندا باسقارما تاراپىنان 1 122 رەيدتىك ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, 364 زاڭ بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى انىقتالعان. 4 995 854 تەڭگە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنعان.
سونداي-اق وڭىردەگى 158 پوليگوندا 92 738 تونناعا جۋىق قالدىق جيناقتالعان. ونىڭ 17 621 تونناسى قايتا وڭدەلگەن. بيىل قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ ۇلەسى 23 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. دەگەنمەن بەيبەرەكەت تاستالعان قوقىستار دا از ەمەس. ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىر 408 بەيبەرەكەت قوقىس ورىندارى, ەكولوگيالىق تالاپتاردى بۇزۋدىڭ 168 فاكتىسى انىقتالعان. زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەن 253 جاۋاپتى تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. جىل قورىتىندىسىمەن مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 1 ملرد 666 ملن تەڭگە ايىپپۇل ءوندىرىلدى. سونداي-اق ەكولوگيالىق تالاپتاردى ورەسكەل بۇزعان 8 سۋبەكتىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعان.
تۇركىستان وبلىسى