اقوردادا مەملەكەتتىك حاتشى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ سەررا-لەونە, مالتا, پورتۋگاليا, حورۆاتيا, كيپر جانە چاد رەسپۋبليكالارىنىڭ ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتالارىن قابىلدادى. ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر بارىسىندا مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ جاي-كۇيى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى.
ەلشىلەر الدىندا ءسوز العان ادىلبەك جاقسىبەكوۆ جاھاندانۋ جاعدايىندا ساياسي-ەكونوميكالىق, ساۋدا, عىلىم, مادەنيەت جانە وزگە دە سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە ساي كەلەتىنىن جەتكىزدى. سوندىقتان, تاراپتار كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا ءوزارا بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە ايرىقشا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن اتاپ ءوتىپ, سان ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا ىقپالداستىقتى جانداندىرۋ جايىن تالقىعا سالدى. ماسەلەن, ولاردىڭ قاتارىندا حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك, ءوزارا ينۆەستيتسيا جانە ساۋدا, ەنەرگيانىڭ بالاما كوزدەرى مەن اگروونەركاسىپ كەشەنى, ءبىلىم جانە عىلىم, تۋريزم جانە باسقا دا پەرسپەكتيۆالى سالالار بار.
مەملەكەتتىك حاتشى ءوز كەزەگىندە اتالعان مەملەكەتتەردىڭ ءتوتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرىنىڭ قىزمەتتەرى قازاقستانمەن اراداعى ىنتىماقتاستىق الەۋەتىن نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
سەنىم گراموتاسى تاپسىرىلعاننان كەيىن توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەر جۋرناليستەردىڭ الدىنا شىعىپ, ءوز وي-پىكىرلەرىن جەتكىزدى. ماسەلەن, مەملەكەتتىك حاتشىعا سەنىم گراموتاسىن تابىس ەتكەن دجون سار فرەنسيس يامباسۋ – اتلانت مۇحيتىنىڭ باتىس جاعالاۋىندا ورنالاسقان, حالقىنىڭ سانى 6 ملن. ادامدى قۇرايتىن سەررا-لەونە مەملەكەتىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى. دجون سار فرەنسيس يامباسۋ قازاقستانعا, ونىڭ ىشىندە استاناعا شاقىرىلعانىنا ريزاشىلىعىن بىلدىرە كەلە, الداعى ۋاقىتتا ەكىجاقتى ارىپتەستىكتى دامىتۋدا سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋعا كۇش سالاتىنىن جەتكىزدى. ول – «ءبىز ەۋروپالىق وداقتىڭ ءبىر بولشەگىمىز. سونداي-اق, بىرقاتار وڭىرلىك ۇيىمداردىڭ بەلدى مۇشەسىمىز. ەلىمىز پايدالى قازبا بايلىقتىڭ مول قورىنا يە. بىزدە 20 ملرد. توننادان استام تەمىر كەنى بار», دەي كەلە بولاشاقتا قازاقستان مەن سەررا-لەونە اراسىندا تىعىز ىنتىماقتاستىق ورنايتىنىنا سەنىمدىلىك تانىتتى. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ەلشى قازاقستان حالقىن, ولاردىڭ تۇرعىندارىن اتلانت مۇحيتىنىڭ جاعالاۋىندا ورنالاسقان ەلگە تۋريست رەتىندە كەلۋگە, ەكىجاقتى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا شاقىردى.
مالتانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى دجون دەبونو دا ءوزىنىڭ ارىپتەسى سەكىلدى قازاقستانعا شاقىرىلعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. «مەن مالتا دەپ اتالاتىن شاعىن مەملەكەتتەن كەلدىم. بولاشاقتا ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىز اراسىندا تىعىز بايلانىستار ورنايدى دەگەن ءۇمىتىم بار. ءبىز ەكى ەل اراسىن جالعايتىن ارىپتەستىكتى تۋريزم سالاسىنان باستاۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز. مالتا – ەۋروپالىق وداقتىڭ جانە باسقا دا وڭىرلىك ۇيىمداردىڭ مۇشەسى. بۇعان قوسا, ەلىمىز افريكا قۇرلىعىنىڭ سولتۇستىك ءبولىگىمەن شەكتەسەتىندىكتەن, وسى ەلدەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. سوندىقتان, ءدال وسىنداي ىنتىماقتاستىق قازاقستانمەن دە نىعايا تۇسەدى دەپ ويلايمىز», دەدى دجون دەبونو. ونىڭ پىكىرىنشە, ارىپتەستىك بايلانىس ەكى ەلدىڭ دامۋىنا وڭ ىقپال ەتەتىن بولادى.
پورتۋگاليا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ماريو گودينو دە ماتۋش: «مەن بۇگىندە رەسەي جەرىندە تۇرامىن. ال استانادا ءبىزدىڭ ەلشىلىكتىڭ ارنايى ءوفيسى بار. ونى مەنىڭ ارىپتەسىم باسقارادى.
سوندىقتان, قازاقستاندا ورنالاسقان بۇل وفيسپەن تىعىز بايلانىس ورناتقانىمىزدى تولىق سەنىممەن ايتا الامىن. قازاقستان مەن پورتۋگاليا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ نىعايۋىنا سەپ بولعان بىرقاتار ەكىجاقتى جوبالارىمىز بار. ولار مادەنيەت جانە باسقا دا ماڭىزدى سالالاردى دامىتۋعا باعىتتالعان», دەدى. ول پورتۋگاليا قازاقستاننان الىس ورنالاسقانىنا قاراماستان, بۇل قوس تاراپ اراسىنداعى ارىپتەستىكتىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرمەيتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. سونداي-اق, ول مامىر ايىندا استانا ەكونوميكالىق فورۋمى وتەتىنىن, وسى اۋقىمدى شاراعا بەلسەنە قاتىساتىندارىن جەتكىزدى. «جالپى, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى بايلانىس تەك وسى فورۋم اياسىندا عانا ەمەس, بۇدان دا كەڭ اۋقىمدا نىعايا تۇسەدى دەپ ويلايمىز», دەدى ءسوزىن قورىتىندىلاعان ەلشى.
حورۆاتيا ەلشىسى يگور پوكاز قازاقستاننىڭ ۇلكەن مەملەكەت ەكەنىن ايرىقشا اتاپ وتە كەلە, ەلىمىزبەن كەڭ اۋقىمداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇددەلىلىك تانىتىلىپ وتىرعانىن, سەبەبى, قوس تاراپ اراسىنداعى ارىپتەستىك الەۋەتى وتە جوعارى ەكەنىن جەتكىزدى. ءبىزدىڭ ويىمىزدا جۇرگەن جوبالار تولىقتاي جۇزەگە اسىرىلۋى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋىمىز كەرەك. ارينە, حورۆاتيا شاعىن مەملەكەت بولعاندىقتان, ونى قازاقستانمەن سالىستىرا المايمىز. الايدا, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن الەۋەتتەرى زور, سوندىقتان, ولاردى ورتاق ماقسات جولىنا پايدالانۋىمىز كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن», دەدى ول ءوز سوزىندە. ي. پوكاز حورۆاتيانىڭ ەۋروپالىق وداقتىڭ قۇرامىنداعى ەل رەتىندە قازاقستاننىڭ وسى وداقتىڭ نارىعىنا كىرۋىنە قولداۋ كورسەتۋگە ءازىر ەكەندىگىنە دە توقتالدى. سونداي-اق, ول ەكى ەلگە تۋريزم, ينۆەستيتسيا سالالارىندا دا بايلانىس ورناتۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
كيپردىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى گەورگوس كاسۋليديس «كيپر – كوپشىلىككە تانىمال, ءتۋريزمى دامىعان ەل. بۇگىندە قازاقستان مەن كيپر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جاقسى جولعا قويىلعان. ارينە, بۇل بايلانىستى ءالى دە دامىتۋعا بولادى. ءبىز الداعى ۋاقىتتا, مىنە, وسىعان كۇش سالاتىن بولامىز», دەسە, چاد رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى يۋسسۋف اباسسالاح «ءبىز دە ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا مۇددەلىمىز. چاد رەسپۋبليكاسى ورتالىق افريكادا ورنالاسقان. اۋماعى ۇلكەن مەملەكەت. ەلىمىزدە قازاقستانداعىداي ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى كوپتەپ قونىستانعان. ال, ىنتىماقتاستىق تەتىگىن بەكىتۋ ەكى ەل ءۇشىن دە ءتيىمدى دەپ ويلايمىن», دەگەن ويىمەن ءبولىستى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ەلدەردىڭ اراقاشىقتىعى ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا كەدەرگى ەمەس. سوندىقتان, ول قوس تاراپتىڭ مۇددەلەرىن كوزدەيتىن ارىپتەستىك بايلانىس جاندانا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».