سوڭعى ەكى جىلدا قازاقستاندىق عالىمداردىڭ 100-گە جۋىق عىلىمي جوباسى عىلىم قورىنىڭ قولداۋىمەن كوممەرتسيالاندىرىلدى. 70-تەن استام عالىم بيزنەستەگى ۇلەستەرى مەن رويالتيدەن (ليتسەنزيالىق سىياقى ءتۇرى) كىرىس الادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
بۇگىنگى تاڭدا عالىمدار وزدەرىنىڭ عىلىمي ازىرلەمەلەرىن پايدالانعانى ءۇشىن 320 ميلليون تەڭگەدەن استام پايدا تاپتى.
«قر بعم عىلىم قورى جۇزەگە اسىراتىن عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ناتيجەسىندە عىلىمي ۇيىمدار مەن عالىمدار وزدەرىنىڭ عىلىمي جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا, سونىمەن بىرگە جاڭا وندىرىستەردى ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك الدى. وسىلايشا, عىلىمي ورتالىقتاردىڭ قارجىلىق تاۋەلسىزدىگى ارتتى. كوپتەگەن عالىمدار ەڭبەك جولىن بەلگىلى ءبىر ماسەلەلەرگە ارناپ, ونى جاقسى ءتۇسىنىپ, وزدەرىنىڭ كاسىبي قۇزىرەتتىلىكتەرىن تۇراقتى بيزنەسكە جەتكىزۋگە تىرىسادى. ءبىز عالىمدارعا ولاردىڭ ازىرلەملەرىن كوممەرتسيالاندىرۋعا كومەكتەستىك جانە قازىر ولار ءوز جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدان تۇراقتى پايدا تابۋدا. بۇگىنگى تاڭدا 79 عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن جوعارى وقۋ ورىندارى جاڭا وندىرىستەردىڭ تەڭ قۇرىلتايشىلارى بولىپ سانالادى», دەپ اتاپ ءوتتى قر بعم عىلىم قورى باسقارماسىنىڭ توراعاسى ارىن ورساريەۆ.
مىسالى, «ماڭعىشلاق ەكسپەريمەنتتىك بوتانيكالىق باعى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى ماڭعىستاۋدىڭ قۇرعاق جاعدايىندا كوشەت ءوسىرۋ تەحنولوگياسىن ازىرلەدى. عالىمدار تۇزدى توپىراققا, قۇرعاق كليماتقا جانە قۇنارلىلىقتىڭ تومەن دەڭگەيىنە توتەپ بەرە وتىرىپ, تامىرىن بەكەم ۇستايتىن جابىق تامىر جۇيەسى بار اعاش وسىمدىكتەرىن كونتەينەرلىك ءوسىرۋدى ۇسىندى. عىلىم قورىنىڭ قولداۋىمەن كوشەتتەردى ءوسىرۋ جانە ساتۋ بويىنشا كاسىپورىن قۇرىلدى, ول تولىعىمەن عزي-عا تيەسىلى. وسى جىلدىڭ وزىندە ماڭعىستاۋ بوتانيكالىق باعى 130 ملن-نان استام عىلىمي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. وسى قاراجاتقا ينستيتۋت جاڭا زەرتحانالار سالدى جانە عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى جابدىقتاردى جاڭارتتى.
س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ساياحات نۇكەشەۆتىڭ كومانداسى مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى سارالاپ ەنگىزۋگە ارنالعان تەحنيكالىق قۇرالدار ءوندىرىسىن ۇيىمداستىردى. تراكتورعا ارنالعان تىركەمە جەردى قوپسىتادى جانە تىڭايتقىش ەنگىزەدى. وسىنداي ماشينا جاساۋ تەحنولوگياسىنىڭ ناتيجەسىندە فەرمەرلەر از كۇش جۇمسايدى جانە وتىندى ۇنەمدەيدى. وتاندىق ءوندىرىستىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ باعاسى الەمدىك انالوگتاردان الدەقايدا تومەن. عالىمدار توبى قازىردىڭ وزىندە 40 ملن تەڭگە تابىس تاپتى.
سونداي-اق كەيبىر عالىمدار ءرويالتيدى ولاردىڭ ازىرلەمەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋدەن الادى. ماسەلەن, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى الماگۇل كۋشۋگۋلوۆا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدار توبىمەن بىرگە ء«نار» يوگۋرت سۋسىنىن جاسادى. سۋسىننىڭ قۇرامىندا 1 تريلليون ءتىرى پايدالى باكتەريالار بار, بۇل قازىر نارىقتاعى ءداستۇرلى ونىمدەرگە قاراعاندا 100 ەسە كوپ. سۋسىننىڭ قۇرامىندا ايران, شۇبات جانە قىمىزدان الىنعان پروبيوتيكتەر بار. عالىمدار «اگروفيرما رودينا» جشس-مەن زياتكەرلىك مەنشىكتى پايدالانۋعا شارت جاساستى. شارتقا سايكەس زەرتتەۋشىلەر ساتۋدان 10% مولشەرىندە رويالتي الادى. بۇگىنگى تاڭدا ساتۋ كولەمى 120 ملن تەڭگەدەن استى.