بارلىق سالاداعى كورسەتكىشتەر سارالاندى

العاش بايانداما جاساعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى تالعات ماماەۆ جىل باسىنان بەرى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­­كالىق دامۋىن­دا وڭ دينا­مي­كا ساقتالىپ وتىر­عانىن, قىس­قا­مەرزىمدى ەكونو­ميكالىق ينديكاتور 104,6 پايىزدى قۇراعا­نىن اتاپ ءوتتى. «اتاپ ايتقاندا ونەركاسىپ, تۇرعىن ءۇي, ينۆەستيتسيا, كولىك, بايلانىس, كولىك سالالارى جانە وزىندىك كىرىستەر مەن بيۋدجەتتىڭ يگەرىلۋى ورتاشا رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن جوعارى قالىپتاستى. ينفلياتسيا دەڭگەيى 106,5 پايىزدى, جۇمىس­سىز­دىق دەڭگەيى 4,9 پايىزدى قۇ­رادى. ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولە­مى وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭى­مەن سالىستىرعاندا 105,5 پايىزدى قۇرادى. ونەركاسىپ قۇرى­لىمىنداعى 74,3 پايىز نەگىزگى ۇلەس وڭدەۋ ونەركاسىبىنە تيەسىلى, مۇنداعى ءوسىم 5,6 پايىزدى قۇراپ وتىر. ەسەپتى كەزەڭدە وڭدەۋ­شى ونەر­كاسىپتىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا ينۆەستيتسيالار 2,5 ەسەگە, ياعني 44,1 ملرد تەڭگەگە, وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ەكس­پورت­تىڭ كولەمى 1,2 ەسەگە, 99 ملن دول­لار­عا ءوستى. بۇدان باس­قا, سالا­دا­عى وسىمگە كەن ءوندىرۋ ونەر­كاسى­بى­نىڭ 4,5 پايىز­عا, ەلەكتر­مەن جاب­دىقتاۋ 5,9 پا­يىز­عا, سۋمەن جاب­دىقتاۋ 14,8 پا­يىز­عا ارتتى. وڭىر­لەر بولى­نىسىنە توقتالىپ وتسەم, ونەركاسىپ ءوندى­رىسى كو­لەمى­­نىڭ ءوسىمى بارلىق اۋدان­دار­­مەن قامتاماسىز ەتىلىپ, ەڭ جو­عارى قارقىن تاراز قالاسىندا باي­قالادى», دەدى ت.ماماەۆ.

ال اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمى 0,2 پايىزعا, ياعني 309,1 ملرد تەڭگەگە وسكەن. سونداي-اق 132,6 ملرد تەڭگەگە قۇرىلىس جۇمىس­تارى جۇرگىزىلىپ, 6,2 پايىزعا ارتقان. قۇرىلىس جۇمىستارى قۇرىلىمىنداعى 92,9 پايىزدىڭ نەگىزگى ۇلەسى جەكەمەنشىك قاراجات بولسا, قالعان 7,0 پايىزى شەتەلدىك مەنشىك قاراجاتى بولىپ تابىلادى. ەسەپتى كەزەڭدە مەملەكەتتىك مەنشىك قاراجاتى 73,9 پايىزعا تومەندەگەن. ت.ماماەۆ بارلىق اۋدانداردا ءوسىم وڭ قالىپتاسقانىن ايتتى. سونىمەن قاتار, ەسەپتى كە­زەڭدە 480,6 مىڭ شارشى مەتر تۇر­عىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا 11 پايىزعا ارتقان.

جيىندا كاسىپكەرلىك, قۇرى­لىس, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە وزگە دە سالالار بويىنشا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارلارى ال­ماس ماديەۆ, رۇستەم داۋلەت, نۇر­جان نۇرجىگىتوۆ, داۋلەت كارىبەك بايانداما جاسادى. ولار ءوڭىر بويىنشا وزدەرى جەتەكشىلىك ەتەتىن سالالارداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى تۇراقتى وسۋدە. بۇل بيىلعى 9 ايدا 11 پايىزعا ارتىپ, 266,9 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. ال ەسەپتى كەزەڭدە ساۋدا كولەمى وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5,3 پايىزعا, ياعني 461,6 ملرد تەڭگەگە ارتقان. ونىڭ ىشىندە بولشەك ساۋدا اينالىمى 249,3 ملرد تەڭگەگە وسكەن. وڭىرلەر بولىنىسىندە قورداي اۋدانىنان باسقا بارلىق اۋداندار وسىمگە قول جەتكىزگەن. ەڭ جوعارعى ءوسىمنىڭ تالاس, بايزاق, جامبىل, مويىنقۇم جانە ت.رىسقۇلوۆ اۋداندارىندا بايقالاتىنى ايتىلدى. سونىمەن قاتار كولىك قىزمەتى 6,0 پايىزعا ارتىپ, 394,0 ملرد تەڭگەنى قۇراعان.

بۇگىندە تاراز قالاسى مەن بار­لىق اۋدانداردا 9 ايدا كور­سەت­كىشتەردىڭ وڭ ديناميكاسى بايقالعان. دەگەنمەن دە وندەۋ ونەركاسىبى – مويىنقۇم اۋدانىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى – ت.رىسقۇلوۆ, مويىنقۇم, تالاس اۋداندارىندا, ينۆەستيتسيا – جامبىل, مەركى, شۋ اۋداندارىندا جانە بولشەك ساۋدا قورداي اۋدانىندا تومەن دەڭگەيدە قا­لىپتاسىپ وتىر. ەندى بيىلعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكالىق ءوسىم 103,2 پايىز دەڭگەيىندە جوسپارلانۋدا. بولجامعا سايكەس, ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ ناقتى كولەم يندەكسى – 104, اۋىل شارۋاشىلىعى – 104,3, قۇرىلىس – 109, ساۋدا – 104,8 جانە كولىك 101,3 پايىز دەڭگەيدە قالىپتاسادى دەپ كۇتىلۋدە. سول سياقتى, بيىلعى 1 قازاندا وبلىس بيۋدجەتىنىڭ كىرىستەرى 334,1 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 104,0 پايىزعا ورىندالعان. مەنشىكتى كىرىستەر 70,7 ملرد تەڭگەگە ورىندالىپ, 122,5 پايىزعا جەتسە, 13,0 ملرد تەڭگە جوسپاردان ارتىق تۇسكەن. بىل­­تىرعىمەن سالىستىرعاندا وزىن­­دىك كىرىستەردىڭ ءوسىمى 16,6 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. الايدا جىل­دىق جوسپاردى ورىنداۋ بو­يىن­شا سالىستىرمالى تۇردە قور­داي اۋدانى – 71,8, شۋ اۋدانى – 71,9 جانە مويىنقۇم اۋدانى 72,7 پايىز­بەن ارتتا قالىپ كەلەدى.

جالپى, وبلىس بويىنشا بيۋدجەتتىك قاراجاتتار 341,1 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 99,8 پايىزعا يگەرىلگەن دەسەك, 632,4 ملن تەڭگە ءالى يگەرىلمەگەن. وسى ورايدا, وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ بولىنگەن قاراجاتتى يگەرە الماي وتىرعان ءتيىستى باسشىلارعا جىلدىڭ سوڭى تاياپ كەلە جاتقانىن, سوندىقتان دا جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ماسەلەن, بيىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاراز قالاسى مەن جامبىل, ت.رىسقۇلوۆ, مويىنقۇم جانە قورداي اۋداندارى قاراجاتتاردى 100 پايىزعا يگەرگەن بولسا, سارىسۋ اۋدانى بويىنشا 99,8 پايىزعا, بايزاق, مەركى اۋداندارى بويىنشا 99,7 پايىزعا, تالاس اۋدانى بويىنشا 99,5 پايىزعا يگەرىلىپ وتىر.

وبلىس بويىنشا جىل باسىنان بەرى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىمەن «ەڭبەك» جانە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلامالارى ايا­سىندا 50 492 ادام نەمەسە بەكى­­تىلگەن جوسپاردىڭ 100,5 پا­­يى­­زى قامتىلعان. ولاردىڭ ىشىن­­دە 38 874 ادامى جۇمىس­قا ورنا­­لاس­قان. ونىڭ ىشىندە 25 239 ادام تۇراقتى جۇمىس ورىندارى­نا ورنالاسقان. بارلىق مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا 29 674 جاڭا جۇمىس ورنى اشىل­سا, ونىڭ 55,6 پايى­زى تۇ­راقتى. ال مۇمكىندىگى شەك­تەۋ­لى جاندارعا وبلىس بويىنشا بيىل­عا 574 ادامدى جۇمىسقا ورنا­لاستىرۋعا كۆوتا بەكىتىلگەن. بۇ­گىنگە بەكىتىلگەن كۆوتا اياسىندا 559 ادام جۇمىسقا ورنالاسقان. سونىمەن قاتار جىل باسىنان بەرى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك ەسەبىندە 11 265 وتباسىنداعى 56 724 ادامعا 2 578,1 ملن تەڭگە تولەن­گەن. بىلتىرعى 9 ايمەن سا­لىس­تىرعاندا ااك الۋشىلار سانى 5 108 ادامعا ازايعان. ال 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى 14 732 بالا كەپىلدىك بەرىلگەن الەۋمەتتىك توپتامامەن قامتاماسىز ەتىلىپ, وعان 354,6 ملن تەڭگە جۇمسالعان. ەسەپ­تى مەرزىمدە 9,1 مىڭ مۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى جاندار 17,5 مىڭ تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارى­مەن جانە 6,4 مىڭ مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى جاندار وڭالتۋ قىز­مەت­تەرىمەن قامتىلىپ, وعان رەس­پۋب­ليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋد­جەتتەردەن 966,7 ملن تەڭگە جۇم­سالعان. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازا­مات­تاردىڭ جەكە وڭالتۋ باعدار­لامالارىنىڭ ورىندالۋى بۇگىندە 78,1 پايىزدى قۇراپ وتىر.

بيىل «اۋىل – ەل بەسىگى» جو­با­سى اياسىندا وبلىستىڭ 67 اۋىل­دىق ەلدى مەكەنىندە 119 جوبا­نى ىسكە اسىرۋعا 8,8 ملرد تەڭگە باعىت­تالعان. ال ونىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قورى ەسەبىنەن 7,1 ملرد تەڭگە بولىنگەن بولسا, جەرگىلىكتى بيۋدجەت 1,7 ملرد تەڭ­گەنى قۇراعان. سونىمەن قاتار جىل سوڭىنا دەيىن 3 مەك­تەپكە جاپ­سار­لاس عيمارات, 2 دارى­گەرلىك امبۋلا­توريا, 3 ما­دە­نيەت ءۇيى, 8 سپورت كەشەنى سياق­تى 16 نىسان پاي­دالانۋعا بەرىل­سە, 4 سۋ قۇ­بى­رى جەلىلەرىن قاي­تا جاڭ­عىر­تۋ, 7 مەكتەپتىڭ قازان­دى­عىن كوگىل­دىر وتىنعا اۋىس­تىرۋ جانە 2 اۋىل­ىشىلىك گاز قۇبىر­لارى­نىڭ قۇرىلىسى سالىنادى. بۇ­عان قوسا, 20 الەۋمەتتىك نىسان كۇر­دە­لى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ, 146 شا­­قى­­رىمدى قۇرايتىن اۋىل­ىشى­­لىك جولدارعا ورتاشا جوندەۋ جۇ­­مىس­تارى جۇرگىزىلۋدە. ال بيىل­­­عا مامانداردى الەۋمەتتىك قول­­­داۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن «ديپلوممەن – اۋىلعا» جو­باسى اياسىندا 247 مامان ءۇشىن 1 071,2 ملن تەڭگە بيۋدجەت­تىك نەسيە قاراستىرىلىپ, بيىل 1 قازانداعى جاعداي بويىن­­­شا 231 مامانعا تۇرعىن ءۇي سا­تىپ الۋعا نەمەسە سالۋعا 1 004,1 ملن تەڭگە نەسيە بەرىلگەن. جەر­گى­لىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 515 ما­مانعا بىرجولعى كوتەرمە جاردەم­اقى­سىن تولەۋگە 150,9 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, ەسەپتى كەزەڭدە 376 مامانعا 109,8 ملن تەڭگە كوتەرمە جاردەماقى بەرىلگەن.

جيىن سوڭىندا وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ بارلىق اۋدان اكىم­دەرى مەن باسقارما باسشىلارى­نا كورسەتىلگەن كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ايت­تى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­­سىرماسىندا كورسەتىلگەن مىن­دەت­تەردى ورىنداۋ ماڭىزدى ەكە­نىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار اۋدان اكىمدەرىنە حالىقپەن جانە اۋىل اكىمدەرىمەن بىرلەسە جۇمىس ات­قارۋدى تاپسىردى. وڭىردەگى بار­لىق سالا بويىنشا جاعدايدى با­قىلاۋدا ۇستايتىنىن جەتكىزدى.

 جامبىل وبلىسى