ەلورداداعى قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترىنىڭ اكتەرى داستان ءالىموۆتى مەن العاش كورنەكتى جازۋشى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «اق كەمە» سپەكتاكلىندەگى باس كەيىپكەر – جاس بالانىڭ بەينەسىندەگى ءرولى ارقىلى تانىدىم. بۇل تۋىندىنى رەجيسسەر نۇرلان جۇمانيازوۆ ساحنالادى. وسى قويىلىمدا كىشكەنتاي كەيىپكەرمەن داستاننىڭ جان-دۇنيەسىندە ءبىر ۇقساستىق بار ەكەنى بايقالدى. ويتكەنى جەتكىنشەكتىڭ قۋانىشى مەن قايعىسىن, قيالى مەن ساعىنىشىن اكتەر جۇرەگىمەن سەزىنىپ, كورەرمەنگە شىنايى جەتكىزە ءبىلدى.
العاشقى پرەمەرادان باستاپ ايتماتوۆتىڭ ايتۋلى شىعارماسى قاللەكي تەاترىنىڭ جۇرتشىلىق قىزىعىپ كورەتىن قويىلىمدارىنىڭ بىرىنە اينالدى. 2008 جىلى باس شاھاردا وتكەن رەسپۋبليكالىق تەاترلار فەستيۆالىندە اتالعان ونەر ۇجىمى وسى سپەكتاكلمەن قاتىسىپ, كىشكەنتاي بالانىڭ بەينەسىن كەلىستى سومداعانى ءۇشىن داستان ءالىموۆ ء«ۇمىت» اتالىمىنىڭ باس جۇلدەسىن الدى.
ول − قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءانۋار بورانباەۆ ومىرگە كەلگەن توپىراقتا تۋىپ, بالا جاسىنان مەكتەپتەگى دراما ۇيىرمەسىنە قاتىسىپ, كوزگە تۇسەدى.تۋعان اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتى اياقتاعاننان كەيىن 2002 جىلى استاناداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تەاتر جانە كينو ماماندىعىنا قابىلدانىپ, قازاقستاننىڭ حالىق قاھارمانى, كورنەكتى رەجيسسەر ءازىربايجان مامبەتوۆتىڭ شەبەرحاناسىنان ءبىلىم الادى. تۇعىرلى تۇلعا مەن رەجيسسەر نۇرلان جۇمانيازوۆتان تەاتر ونەرىنىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنگەن جاس اكتەر 2006 جىلى 1 قىركۇيەكتە قاللەكي تەاترىنا جۇمىسقا ورنالاسىپ, ءدال سول كۇنى رەجيسسەر بولات ۇزاقوۆتىڭ ء«ۇمىت» دەگەن قويىلىمىندا «تىشقاندى» وينايدى. بۇل بەينە – ونىڭ ساحناداعى العاشقى ءرولى رەتىندە ەسىندە ساقتالىپ قالدى. كەيىن تەاتر ساحناسىندا بىرقاتار ەرتەگىلەردىڭ كەيىپكەرلەرىن سومداپ, بالالاردىڭ سۇيىكتى اكتەرىنە اينالدى.
ونەرتانۋشىلار «تەاتردا ۇلكەن, كىشى ءرول بولمايدى» دەگەندى ءجيى قايتالايدى. ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدى كورەرمەندەر كيەلى ساحنادا شاعىن ەپيزودتىڭ شەبەرى رەتىندە تانيدى.
اسىرەسە, ول جازۋشى دۋمان رامازاننىڭ «ابىلاي حاننىڭ ارمانى» دراماسىنداعى قىتاي ەلشىسىنىڭ بەينەسىن تاماشا وينادى. وسى شىعارما جايىندا جاس تەاترتانۋشى ميراس ءابىل: «قويىلىمنىڭ كەيبىر ساتتەرىندە حالىق ويران-توپان كۇلكىگە كەنەلىپ, سۇيسىنە قاراپ وتىرعانىن بايقادىق. ول كۇلكىنى تۋدىرۋشى قىتاي ەلشىسى نا-ۆانگتى بەينەلەگەن داستان ءالىموۆ ەدى. ونىڭ الاسا بويى مەن تاماشا ويىنى. قىتاي ەلشىسىنىڭ ايلاكەر, قۋاقى, شەتتەن تىس اقىلدىلىعىن تابيعي كۇلكى تۋدىرا وتىرىپ, شىنايى سۋرەتتەدى» دەپ جازادى.
سونداي-اق قابىرعالى قالامگەر راحىمجان وتارباەۆتىڭ «امىرە» سپەكتاكلىندەگى ءانشىنىڭ تۋعان اۋىلىنا كەلىپ, ءان سالعان كەزدەگى اكە-شەشەسىمەن ەرىپ بارعان پيونەر بالانىڭ ەركە قىلىقتارىن كەرەمەت كوركەمدەگەن ءرولىن دە جۇرتشىلىق جىلى قابىلدادى. بۇعان مارقۇم راحىمجان اعانىڭ ءوزى دە ءدان ريزا بولىپتى. 2019 جىلى اتىراۋ قالاسىندا وتكەن ر. وتارباەۆ اتىنداعى III رەسپۋبليكالىق تەاتر فەستيۆالىندە وسى بەينەسى ءۇشىن وعان قازىلار القاسى «ەكىنشى پلانداعى ەڭ ۇزدىك اكتەر» دەگەن اتالىمىن يەلەدى. قاللەكي تەاترىندا رەجيسسەر سەرگەي پوتاپوۆ قويعان ا.چەحوۆتىڭ «شيە باعى» كومەدياسىنداعى تروفيموۆ-ءپاتوناي بەينەسى دە ونىڭ ۇزدىك رولدەرىنىڭ قاتارىنا جاتادى. وسىندا رەسەيلىك رەجيسسەر ءالىموۆتىڭ كومەديالىق تالانتىن جاڭا قىرىنان كورسەتتى.
سونىمەن قاتار ول قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆتىڭ ورىستىڭ بەلگىلى جازۋشى-دراماتۋرگى الەكساندر ۆامپيلوۆتىڭ «تۇڭعىش ۇل» پەساسىن «اق جاۋىن» اتاۋىمەن جاڭاشا سيپاتتاعان قويىلىمىنداعى قاريانىڭ كەنجە بالاسى ءۋاليحاننىڭ وبرازىن ءساتتى سومدادى.
جالپى, داستاننىڭ زەردەلى ىزدەنىسپەن ويعا جۇمىس ىستەيتىنى ونىڭ شىعارماشىلىعىنان كورىنەدى. ماسەلەن, «زەرە» پوەتيكالىق سپەكتاكلى مەن «اباي» تراگەدياسىنداعى قاراپايىم رولدەرى دە كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋداردى.
حالقىمىز ەسبولعان جايساڭباەۆ دەگەن عاجايىپ اكتەردى ۇمىتا قويماعان شىعار. ول كىسى الماتىداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا ەڭبەك ەتىپ, عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «اقىن تراگەدياسىندا» – ءداۋىتتى, ءابدىلدا تاجىباەۆتىڭ «مايراسىندا» باقتيار سەكىلدى بىرقاتار رولدەردى سومداعان. داستان ءالىموۆتىڭ دە ءتۇر-تۇلعاسىنان, بولمىسىنان ەسبولعان اعامىزعا ۇقساس ءبىر جاقىندىقتى كورەسىز. بۇل جايىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءاسانالى ءاشىموۆ داستاننىڭ ءبىر قويىلىمداعى رولىنە رازى بولىپ: «ساحنادا سەنىڭ پلانىڭداعى اكتەرلار از. وسى كەيىپتە ەسبولعان جايساڭباەۆ, قاسىم جاكىباەۆ دەگەن دۇلدۇلدەر وتكەن. سەن ەسبولعانداي اكتەر بولساڭ, مىقتى بولاسىڭ» دەپ باتاسىن بەرىپتى.