پروبلەمالار ءتىزىلىمى بەكىتىلدى. اسىرەسە, باتىس وڭىرلەردەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىقتاي

ءباسپاسوز قىزمەتى بەرگەن مالىمەت بويىنشا پارتيالىق الاڭدا Nur Otan-نىڭ وڭىرلىك ەكولوگيالىق كەڭەستەرى ۇسىنعان 200 ءتۇيىندى ماسەلەنىڭ ءتىزىمى قارالدى. ولاردى جۇيەلى تۇردە شەشۋ ءۇشىن وتىرىس قورىتىندىسى بو­يىنشا ۇلتتىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيدەگى ەكو­لوگيالىق پروبلەمالاردىڭ ءتىزىلىمى بەكىتىلدى.

كەڭەس مۇشەسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى دۇي­سەنباي تۇرعانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە اتى­راۋ وبلىسىنداعى جاعداي كۇردەلى. ءوڭىر نەگىزىنەن جايىق جانە ويىل, ساعىز بەن جەم وزەندەرىنەن سۋ الادى.

«وسى وزەندەردەگى سۋ كولەمىنىڭ ازايۋى جەر استى كوزدەرىنىڭ سارقىلۋىنا, ەلدى مەكەن­دەردى سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ ناشارلاۋىنا, شابىندىقتار مەن جايىلىمداردىڭ شولەيت­تەنۋىنە الىپ كەلەدى. ياعني حالىق سانى 2 ميلليون ادامنان اساتىن باتىس ءوڭىردىڭ ەكولوگياسى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرىسىنە ايتارلىقتاي تەرىس اسەر ەتەدى», دەدى ول.

سۋ تاپشىلىعى مەن قۇرعاقشىلىق سالدارىنان مال جاياتىن جانە ءشوپ شاباتىن جەرلەر ناشارلاپ, مال شىعىنىنا اكەلدى. ماسەلەن, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 2020 جىلى مال ءولىمىنىڭ 4883 جاعدايى تىركەلسە, بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا 1332 باس مال شەتىنەگەن. وسىنداي جاعداي اتىراۋ وبلىسىنا دا قاۋىپ ءتونىدىرىپ تۇر.

«جەم-ءشوپ پەن سۋارۋ كوزدەرىنىڭ جەتىس­پەۋ­شىلىگىنەن اۋىل تۇرعىندارى قازىردىڭ وزىن­دە ۇستاپ وتىرعان مالدارىنان قۇتىلۋعا ءماجبۇر. جايىق وزەنىنىڭ جايى ۇلكەن الاڭ­داۋشىلىق تۋعىزادى. ونىڭ باسسەينىندە كولەمى 10 ملن. تەكشە مەتردەن استام 12 ءىرى سۋ قويماسى جانە كۇردەلى قۇرىلىستارى بار 80-گە جۋىق سۋ تورابى سالىندى. باسسەيننىڭ بارلىق شاعىن وزەندەرىندە 3100-گە جۋىق جەر بوگەتى جۇيەسىز تۇرعىزىلىپ, جايىق سۋىنىڭ دەڭگەيىنە ورنى تولماس زيان كەلتىردى», دەپ دابىل قاقتى دۇيسەنباي تۇرعانوۆ.

سونىمەن قاتار باسسەين بويىنداعى ونەر­كاسىپتىك كاسىپورىندار سۋدى مۇناي ونىمدەرىمەن, اۋىر مەتالل قوسىندىلارىمەن جانە حلورورگانيكالىق پەستيتسيدتەرمەن, ال ادامدار قوقىس پەن قالدىقتارمەن لاستاپ كەلەدى. ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, جايىق وزەنىنىڭ اعىسىن زەرتتەگەن كەزدە ونىڭ جىلدان-جىلعا كەمىپ بارا جاتقانى انىقتالعان.

ەكولوگيالىق كەڭەس وكىلدەرى سۋ اعىن­دارىن قورعاۋ ماسەلەسىندە سالالىق ۆەدومستۆو­لار سىلبىرلىق تانىتتى دەپ سانايدى. وعان ءبۇتىن ءبىر ايماق ءۇشىن تىرشىلىك ءنارىنىڭ نە­گىزگى كوزى بولىپ وتىرعان جايىق وزەنى­نىڭ ەرەكشە مەملەكەتتىك ماڭىزى بار سۋ نىسان­دارىنىڭ تىزىمىنە ەنبەي قالۋى دالەل.

سونداي-اق جەم, ويىل جانە ساعىز سياق­تى وزەندەردە دە اعىننىڭ وتە ازدىعى باي­قالادى. ونىڭ باستى سەبەپتەردىڭ ءبىرى – اقتوبە وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ءوز بەتىن­شە سالىنعان بوگەندەر مەن بوگەتتەر. دۇي­سەن­باي تۇرعانوۆتىڭ ايتۋىنشا, اقتوبە وبلىسىنىڭ مۇعالجار, قوبدا, تەمىر جانە ويىل اۋداندارىنىڭ اۋماعىن شولىپ شىق­قان كەزدە ويىل وزەنىنىڭ جوعارعى اعىسى مەن باس­سەيندەرىندە ءارتۇرلى نىسانداعى 57 گيد­رو­تەحنيكالىق قۇرىلىس انىقتالدى. ولار­دىڭ 8-ءى – رەسپۋبليكالىق مەنشىكتە, 3-ءۋى – كوم­مۋنالدىق مەنشىكتە, 34-ءى – يەسىز بوگەتتەر.

وسىعان بايلانىستى اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنە سۋ كوزدەرىن تازالاۋ جانە بارلىق زاڭسىز گيد­روتەحنيكالىق قۇرىلىستى بۇزۋ ۇسىنىلدى.

اقتوبە وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاقسىعالي يمانقۇلوۆ بۇگىندە اتالعان جۇمىستار باستالىپ, وڭىردە ەكولوگيالىق جاعدايعا ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. ونىڭ ىشىندە, ەلەك وزەنىن حرومنان تازارتۋ باسى اشىق ماسەلە كۇيىندە قالىپ وتىر.

جيىن بارىسىندا كەڭەس توراعاسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى ەلدوس اباقانوۆ سالادا كادرلاردىڭ جەتىسپەيتىندىگىنە نازار اۋدارىپ, كوبىنەسە ءۇش وبلىستا ءبىر-اق ينسپەكتور جۇمىس ىستەيتىنىن العا تارتتى.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بىر­قاتار ۇسىنىس ايتىلدى. ەندى اتالعان ماسەلەلەرگە وراي ءتيىستى شارالار قابىلدانۋى كەرەك.