• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 28 ماۋسىم, 2021

قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى

350 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىنگى جۋرناليستەر مەرەكەسى كۇنىندە مەن وسى سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جۋرناليستەردىڭ جاس بۋىنىن ءتول مەرەكەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. ويتكەنى ولاردىڭ الدىندا اسا ماڭىزدى, جاۋاپتى مىندەتتەر تۇر. ول – قوعامنىڭ قالعىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ, وزدەرىنىڭ كۇن سايىنعى مازاسىز, تىنىمسىز ەڭبەكتەرىمەن ەلىمىزدىڭ العا قاراي قادام باسىپ, ۇزدىكسىز دامۋىنا قىزمەت ەتۋ, قوعامداعى جاقسىلىق اتاۋلىنى جارقىراتا كورسەتىپ, كەلەڭسىزدىك اتاۋلىمەن ايانباي كۇرەسۋ, ادامداردىڭ جۇرەگىنە ءۇمىت وتىن جاعۋ, جاستارىمىزدى جاقسى قاسيەتتەرگە باۋلۋ. سوندىقتان ءبىز جۋرناليستەردى جارقىن بولاشاعىمىزدىڭ جاسامپازدارى دەۋىمىزگە ابدەن بولادى.

مەن دە ءوزىمنىڭ جاپ-جاس كەزىم­نەن جۋرناليستىك ماماندىقتى تاڭ­داعانىما, ءومىرىمنىڭ ۇزاق جىلدارىن وسى سالاعا ارناعانىما ەش ۋاقىتتا وكىنبەيمىن. قوعام قايراتكەرى, جازۋشى رەتىندە قالىپتاسۋىما, رۋحاني وسۋىمە وسى سالانىڭ شاپاعاتى ءتيدى. قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قارا نارلارى, كوك بورىلەرى شەرحان مۇرتازا, ساپار بايجانوۆ سىندى اعالارمەن بىرگە قىزمەت اتقارىپ, مەكتەبىنەن ءوتتىم, ولاردىڭ ماعان ۇلكەن سەنىم, جاۋاپكەرشىلىك ارتىپ, ءاردايىم قولداپ وتىرعاندارى ارقاسىندا وسى سالادا ءبىراز بيىكتەرگە كوتەرىلدىم. شەراعاڭ «لەنينشىل جاس» گازەتىنىڭ رەداكتورى بولعان كەزدەردە ول كىسىنىڭ ورىنباسارى بولدىم. ساپەكەڭ «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىن باسقارىپ تۇر­عاندا رەداكتسيا القاسىنىڭ مۇشەسى جانە ادەبيەت پەن ونەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتتەرىن اتقاردىم. وسى گازەتتەگى ونەر ادامدارى تۋرالى جاريالانعان وچەركتەرىمە قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ ءبىرىنشى سىيلىعى بەرىلدى. ودان كەيىنگى جىلداردا رەسپۋبليكالىق «جالىن» باسپاسىن, «قازاقكىتاپ» كىتاپ ساۋداسى باسقارماسىن, مەملەكەتارالىق «زامان-قازاقستان» گازەتىن, قوس پالاتالى پارلامەنت سەناتىنىڭ پارلامەنت اكتىلەرىن اۋدارۋ, رەداكتسيالاۋ جانە باسىپ شىعارۋ ءبولىمىن باسقارىپ, جاسىم كەلگەن سوڭ زەينەتكە شىقتىم. بۇگىنگى تاڭدا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى باستاعان رەسپۋبليكامىزدىڭ كوپتەگەن گازەتتەرى مەن جۋرنالدارى ەلىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن قاجىماي-تالماي, قاجىرلىلىقپەن ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. مەن جۋرناليستيكا سالاسىنداعى ىنىلەرىم مەن قارىنداستارىمنىڭ, قازىر­گى جاستارىمىزدىڭ جازعان ەكو­نو­ميكالىق, الەۋمەتتىك, رۋحاني ما­ڭىزدى ماسەلەلەردى كوتەرگەن تۇ­شىمدى ماقالالارىن وقىعان سايىن قۋا­نامىن. ولارعا ىشتەي كەلەشەكتە دە شىعار­ماشىلىق تابىستار تىلەپ وتىرامىن. بۇگىنگى تاڭدا ينتەرنەت جەلىسىندە جۇمىس ىستەيتىن جۋرناليستەردىڭ جاڭا بۋى­نى ءوسىپ-جەتىلىپ, كوبەيىپ كەلەدى. اقپاراتتىڭ تارالۋى بۇرىنعىدان الدەقايدا جىلدامداي ءتۇستى. مۇنىڭ ءبارى – جاقسىلىق, زامانىمىزدىڭ جاڭا لەبى دەپ بىلەمىن. وسىدان از عانا ۋاقىت بۇرىن بەل­گىلى جۋرناليست, اقىن, جازۋشى ءىنىم باقىتجان قاناپيانوۆ الماتىدان استاناعا كەلگەن ساپارىندا ماعان ادەيى جولىعىپ, ءوزىنىڭ وتكەن جىلى مەملەكەتتىك سىيلىق العان, ورىس تىلىندە جاريالانعان «دوستويانيە دۋشي» اتتى جىر جيناعى مەن ەكى تومدىق شىعارمالار كىتابىن سىيلاپ كەتتى. باقىتجان مەنىڭ باياعىدان بىلەتىن ىنىلەرىمنىڭ ءبىرى ەدى. ءارى ول قازاقستانداعى باسپا ورىندارىندا كوپ جىل قىزمەت اتقارعانىن ايت­پاعاندا, ءبىراز جىل ماسكەۋدە شىعاتىن «ليتەراتۋرنايا گازەتانىڭ» قازاقستانداعى ءتىلشىسى بولعان. ماعان سىيلاعان كىتاپتارىندا ونىڭ ىشكى جان سىرلارى, جۋرناليستىك قىرلارى دا ايناداعىداي كورىنەدى ەكەن. جانە ءبىر ەرەكشەلىگى باقىتجان دا ولجاس سۇلەيمەنوۆ اعاسى سياقتى ءورىستىلدى اقىن عوي. ونىڭ كىتاپتارىن وقىعاندا 70-جىلداردىڭ اياعىندا جازىلعان ءبىر ولەڭى ەرەكشە نازار اۋداردى. بىلاي دەپتى ول:بالا كەزدەن شىقتى ءتىلىم باسقاشا,قوستىلدىلىك ىشكە كىردى استاسا.ەكىجۇزدى بولىپ كەتسەم, دۇرىس-اۋ, ونداي ءجۇزدى ءتىلىپ-ءتىلىپ تاستاسا.

يگەرىپ ەم قۇلاققا جات ءبىر ءتىلدى,بابالارىم ءبولدى ءجيى ۇيقىمدى. ارۋاقتار مىسقىلدايدى تۇسىمدە,بوتەن ەلدىڭ تۇتقىنىنداي سيقىم­دى.

سول كەزدەردە بابالارعا سىيىنىپ,«كەشىر مەنى», – دەپ وتىنەم ءيىلىپ.«تارتپاي تۋعان ۇرپاعىمسىڭ تەگىڭە», دەيتىن سىندى ولار ماعان كۇيىنىپ.شاعىن عانا ولەڭدە اتا-باباسى­نىڭ جەرىندە تۋىپ وسسە دە انا تىلى­نەن ماقۇرىم قالعان تۇتاس ءبىر ۇرپاق­تىڭ ىشكى زارى, قينالىستارى شىنشىلدىقپەن كورىنىس تاپقان. 70-ءشى جىلداردىڭ اياعىندا جازىلعان وسى ولەڭ 1986 جىلعى الماتىداعى جەلتوقسان وقيعالارىنان كەيىن دۇنيەگە جاڭا كەلگەندەي بولىپ, اۆتوردى «ۇلتشىل» اتاندىرىپ, ايقاي-شۋ, دۇربەلەڭ تۋعىزىپ جىبەرگەنى ايتىلادى كىتاپتا. ب.قاناپيانوۆتىڭ شىعارمالارىمەن تانىسقان ادام ونىڭ پوەزيادا بولسىن, جۋرناليستىك قىزمەتىندە بولسىن تەك شىنايى شىندىقتى جازاتىنىنا كوز جەتكىزەدى. ال بۇل – جۋرناليستەر ءۇشىن ەڭ قاجەتتى قاسيەت.

بولات بوداۋباي,جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار