الەۋمەتتىك ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن ۇستاپ تۇرۋ بويىنشا شارالار, سونداي-اق قازاقستاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ تۇتىنۋشىلارعا قولجەتىمدىلىگىن جەڭىلدەتۋ ماسەلەلەرى Nur Otan پارتياسى جانىنداعى ەكونوميكانى دامىتۋ جانە كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ جوسپاردان تىس وتىرىسىندا تالقىلاندى.
ء«بىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار ەلدەگى ينفلياتسيا 7,5%-دى قۇرايدى دەيدى. بىراق بازارلار مەن دۇكەندەرگە بارساڭىز, مۇلدەم باسقا كورىنىسكە كۋا بولاسىز. جىل باسىنان بەرى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار 19 تاۋاردىڭ 17-ءسىنىڭ باعاسى ايتارلىقتاي اسپانداپ كەتتى. اتاپ ايتساق, ءسابىز بەن كارتوپ – 69-73%-عا, كۇنباعىس مايى – 19%-عا, پياز, قانت, قاراقۇمىق جارماسى – 9-10%-عا, ءسۇت, ۇن - 2-3%-عا قىمباتتادى», دەپ اتاپ ءوتتى كەڭەس توراعاسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى امانجان جامالوۆ.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ وسۋىنە اسەر ەتەتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى رەتىندە الىپساتارلاردىڭ قىزمەتىن ايتتى.
«بۇگىندە كارتوپ ەگىستىكتە 150 تەڭگە, ال ساۋدا ورىندارىندا 300-350 تەڭگە تۇرادى. ياعني الىپساتارلار باعانى كوتەرىپ وتىر. الايدا ساۋدا ۇستەمەسى ساتىپ الۋ باعاسىنىڭ 15%-نان اسپاۋى كەرەك. بۇل جەردە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جاعدايدى باقىلاۋعا الىپ, جۇمىس ىستەۋى كەرەك, – دەدى ا.ساپاروۆ.
سونداي-اق كەڭەس توراعاسى سينوپتيكتەردىڭ بولجامى بويىنشا قاتتى قۇرعاقشىلىق بولاتىن اقمولا, اقتوبە, شىعىس قازاقستان, قوستاناي جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى.
ءوز كەزەگىندە ايداربەك ساپاروۆ كەڭەس مۇشەلەرىنە بۇل ماسەلە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ باقىلاۋىندا ەكەنىن ايتتى.
باعانى تۇراقتاندىرۋ قۇرالى رەتىندە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى سەرىك جۇمانعارين باعالاردى بولجاۋ تەتىگىن ەنگىزۋدى, جىلىتۋ جانە سۋ تاسقىنى ماۋسىمىنا دايىندىق جاساعان سياقتى, 2-3 اي بۇرىن جەمىس-كوكونىس ونىمدەرى تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن دايىندىقتى جۇزەگە اسىرۋدى, سونداي-اق الەۋمەتتىك دۇكەندەر نە قولدانىستاعى ساۋدا جەلىلەرىندە ارنايى بولىمدەر قۇرۋدى ۇسىندى.
كەڭەس مۇشەسى, «تالاپ» قولدانبالى زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى راحىم وشاقباەۆ وندىرۋشىلەرگە ءوندىرىس كولەمىن جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ينفلياتسيانى بولجاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار كەڭەس مۇشەلەرى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردىڭ ءونىمدى ۇزاق مەرزىمدى ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىنا قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق وندىرۋشىلەر مەن جەلى كليەنتتەرىنىڭ تىكەلەي بايلانىسى ەسەبىنەن كولىكتىك, لوگيستيكالىق جانە ساۋدا شىعىندارىن ازايتۋعا باعىتتالعان كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارى جەلىسىن قۇرۋ جونىندەگى جۇمىستى تالقىلادى.
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا 2021 جىلى 5 كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان 2 ورتالىقتى جاڭعىرتۋ جوسپارلانۋدا.
ءوز كەزەگىندە, امانجان جامالوۆ 2020 جىلعى ەسەپ بويىنشا 413,8 ملرد تەڭگەگە جەتەتىن جوبانىڭ جوعارى قۇنىن اتاپ ءوتتى. باستاپقىدا بارلىق 24 كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىعىن قۇرۋ 237,5 ملرد تەڭگەگە باعالاندى. ونىڭ پىكىرىنشە, جوبانىڭ قۇنى مەن ونى ىسكە اسىرۋدىڭ ۇزاق مەرزىمى ءونىم باعاسىنىڭ تومەندەۋىنە, ونىڭ ىشىندە ماۋسىمدىق باعانىڭ اۋىسۋىنا كەپىلدىك بەرمەيدى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بىرقاتار ۇسىنىم ازىرلەندى. ولاردىڭ ىشىندە باعانىڭ الىپساتارلىق وسۋىنە قارسى كۇرەس, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى ەگىس القاپتارىن ۇلعايتۋعا ىنتالاندىرۋ, شەكارادا جەدەل رەجىمدە ازىق-ت ۇلىكتى جۇك كولىگىمەن تاسىمالداۋدى پىسىقتاۋ, قولدا بار قورلاردى ءوندىرۋ جانە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن تۇتىنۋ تەڭگەرىمىن جاساۋ سياقتى شارالار بار.