قازىر قوعامدا الاڭداتارلىق احۋال از ەمەس. اسىرەسە ادام قولىمەن جاسالعان نەشە ءتۇرلى ز ۇلىمدىقتىڭ تامىرى تەرەڭدەپ بارا جاتقانداي. كەيدە ءتىرىنى قويىپ, ولىگە قيانات جاسالىپ جاتقاندىعىن كورگەندە, جانىڭ جابىرقاپ, كوڭىلىڭ الاقۇيىن بولاتىنى راس.
ەجەلدەن حالقىمىز ارۋاقتى ەرەكشە قادىرلەپ, قاستەر تۇتقان عوي. ۇلكەن كىسىلەردىڭ قايتىس بولىپ كەتكەن ادام تۋرالى ارتىق ءسوز ايتۋعا دا تىيىم سالىپ وتىرعانىن تالاي كوردىك. دۇنيەدەن وتكەن ادامدى اق جۋىپ, ارۋلاپ قارا جەردىڭ قوينىنا تاپسىرعاننان كەيىن مارقۇمنىڭ تەك قانا جاقسى جاقتارى عانا ايتىلاتىن. بەيىت باسىنا بارعاندا دا ورىنسىز سويلەۋگە, ازىلدەۋگە بولمايتىنى دا سول ارۋاقتارعا دەگەن قۇرمەت بولاتىن. ءتىپتى توپىراقتى ابايلاپ باسۋ كەرەكتىگى دە ءجيى ەسكەرتىلەتىن. بىراق قوعامدا الا دا, قۇلا دا ءومىر سۇرەتىندىكتەن, كوپتىڭ ءبارى بىردەي ەمەس. كەزىندە ءتۇن قاتىپ, قابىردى قايتا قازعاندار تۋرالى دا, مولا توناعاندار تۋرالى دا تالاي اقپارات شىعىپ ەدى. جۇرتتىڭ جاعاسىن ۇستاتقان مۇنداي وقيعالار قوعامدا اندا-ساندا قىلاڭ بەرۋدە.
جۋىردا عانا تاراز قالاسىنداعى «تەكتۇرماس» كەسەنەسىنىڭ ماڭىنداعى مۇسىلمان قورىمىندا جەرلەنگەن مارقۇمداردىڭ قۇلپىتاستارىنداعى سۋرەتتەردى بەلگىسىز بىرەۋلەردىڭ بوياپ كەتكەنى تۋرالى اقپارات بۇرق ەتە قالدى. ماڭگىلىك مەكەنىندە تىنىستاپ جاتقان مارقۇمداردى بۇلاي قورلاۋ قالاي ايتساق تا اقىلعا سىيمايتىن نارسە. اتالعان قورىمدا بارلىعى 12 بەيىتتىڭ قۇلپىتاسىنا زاقىم كەلگەن ەكەن. مۇنداي جانتۇرشىگەرلىك جاعدايدى «تەكتۇرماس» قورىمىنىڭ ديرەكتورى قادىرحان ابدۋللاەۆ بايقاپ قالىپتى. ول ىلە-شالا پوليتسەيلەرگە حابار بەرگەن.
«بۇل تەرىس اعىمداعىلاردىڭ تىرلىگى سياقتى. سەبەبى ءدال وسىنداي جاعداي بىرەر جىل بۇرىن شىمكەنت قالاسىنداعى قورىمدا دا بولعان. وندا تەرىس اعىمداعى مولا قاراۋىلى وسىلايشا ءوزىنىڭ ءدىني كوزقاراسىن كورسەتكەن ەكەن. ءبىز مارقۇمداردىڭ سۋرەتىنە جاعىلعان بوياۋدىڭ بارلىعىن كەتىردىك. بىراق مۇنى بۇلاي قالدىرۋعا بولمايدى. سول ءۇشىن وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنە شاعىم تۇسىردىك. تەز ارادا ۆانداليزممەن اينالىسقانداردى تاۋىپ, جازاسىن بەرۋ قاجەت», دەيدى ول.
ولگەن ادامنىڭ ارۋاعىن دا جايىنا قالدىرماي, ماڭگىلىك مەكەنىنە تىنىشتىق بەرمەي جۇرگەندەر تىرىگە دە قاۋىپتى. قوعامدا پاتەر توناۋ, كولىك ۇرلاۋ, الدەبىر نىساندى ورتەپ كەتۋ سياقتى قىلمىستار كوپ. ولاردىكى – كولدەنەڭ پايدا تابۋ, وڭاي ولجاعا كەنەلۋ. ال بەيىت باسىندا بىلگەنىن ىستەگەندەردىڭ قىلمىسى – ادام جانىن ازاپقا سالاتىن تۇسىنىكسىز ارەكەت.
وسى ورايدا, تاراز قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى, پوليتسيا پولكوۆنيگى اسىلحان زاۋىربەكوۆ بيىلعى جىلى ۆانداليزم بويىنشا ءبىر دەرەك تىركەلگەنىن ايتتى. ال وتكەن جىلى تاراز قالاسى بويىنشا مۇنداي جاعداي تىركەلمەپتى. بىراق ءبىر عانا وقيعانىڭ ءوزى قازىر كوپتىڭ قورقىنىشىن تۋدىرىپ, قاۋپىن ارتتىرىپ تۇر. مۇنداي جاعدايمەن قۇزىرلى ورىندار كۇرەسپەسە, بۇدان دا ءورشىپ كەتۋى مۇمكىن.
«تاراز قالاسى اۋماعىنداعى «تەكتۇرماس» قورىمىنداعى 12 بەيىتتىڭ قۇلپىتاسىنداعى سۋرەتتەردى بوياپ كەتكەندىگى بويىنشا قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنا ارىز تۇسكەن. ارىزدانۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي ءبىرىنشى رەت ورىن الىپ وتىر. وقيعا شامامەن تۇنگى ۋاقىتتا بولۋىنا بايلانىستى مۇنى كىمنىڭ جاساعاندىعىن ەشكىم كورمەگەن. وسىعان ۇقساس جايتتار شىمكەنت قالاسىندا دا بولعان. ونداعى زيراتتاردى ءبۇلدىرۋ ارەكەتىن تەرىس ءدىني اعىمداعى ازاماتتاردىڭ جاساعاندىعى انىقتالعان. ال جامبىل وبلىسى اۋماعىندا مۇنداي جايت بۇرىن-سوڭدى بولماعان. بۇگىندە تاراز قالالىق پوليتسيا باسقارماسى اتالعان جايتتى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋدىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىنە تىركەپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 294-بابى (ۆانداليزم) بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعادى. اتالعان قىلمىستىق ىسكە قاتىسى بار تۇلعالاردى انىقتاۋ بويىنشا جەدەل ىزدەستىرۋ شارالارى جۇرگىزىلۋدە. قىلمىسكەرلەر ۇستالعان جاعدايدا, جوعارىدا كورسەتىلگەن باپ بويىنشا جازالاناتىن بولادى», دەيدى اسىلحان زاۋىربەكوۆ.
ارينە, مۇنىڭ قىلمىس ەكەنى بەلگىلى. دەي تۇرعانمەن, اسىل ءدىنىمىز قۇپتامايتىن, اقىرى كۇناعا اپارىپ ۇرىندىراتىن ارەكەتتى جاساۋ دا – قوعام ءۇشىن قاۋىپتى قۇبىلىس. بۇل رەتتە وبلىستىق ورتالىق «ھيباتۋللا تارازي» مەشىتىنىڭ نايب يمامى عالىمبەك جاپەك ءاربىر ادامنىڭ قۇرمەتى ءتىرى كەزىندە قانداي بولسا, دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن دە سول قۇرمەتى ساقتالۋ كەرەكتىگىن ايتادى. «ەجەلدەن ۇلكەنىن سىيلاعان, دۇنيەدەن وتكەن مارقۇم جانداردى ۇمىتپاعان حالىقپىز. ارتىنان قۇران وقىپ, دۇعا باعىشتايمىز. جاقسىلىعىن ۇمىتپاي, ايتقان ونەگەلى سوزدەرىن ەسكە الىپ جۇرەمىز. قابىرىنىڭ باسىنا بەلگى رەتىندە تاس قويىپ, ارتىندا قالعان ۇرپاعى كەلىپ تۇرسىن, ۇمىتپاسىن دەپ اتى-ءجونىن جازىپ قويىپ جاتامىز. مال باسپاسىن دەپ قورشاپ قويامىز. قابىردى زيارات ەتۋگە بايلانىستى امالداردى پايعامبارىمىز مۇحاممەد الەيھيسسالام ونەگەلى وسيەتىنەن ۇيرەنەمىز. دۇنيەدەن وتكەن ادامنىڭ قابىرگە قويىلعان كەزىنەن باستاپ ولارعا قۇران باعىشتاۋ, زيارات جاساۋ ادەپتەرى شاريعاتىمىزدا تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ جازىلعان. ال ەندى مارقۇمداردىڭ مازاسىن الىپ, باسىنداعى ورناتىلعان قورشاۋلارعا, قۇلپىتاستارعا زيان كەلتىرۋ دىنىمىزدە قۇپتالماعان بولسا, ءىس-ارەكەتتەرى قابىر يەلەرىنىڭ مۇلكىنە زيان كەلتىرۋ بولىپ سانالادى. وندايلاردى زاڭ اياسىندا جازالاۋدى شاريعاتىمىز قۇپتايدى», دەيدى ول.
ەلدىڭ سالتىندا, ادەتىندە جوق قۇبىلىس قوعامدا وسىلاي باس كوتەرىپ جاتىر. باسقانى قويىپ, ارۋاقتارمەن الىسقانداردىڭ كوزدەگەنى نە ەكەنىن ءبىلۋ قيىن. ايتەۋىر, ءبىر تۇسىنىكسىز جاعداي قوعامنىڭ قوس وكپەسىن قىسقانداي بولىپ تۇر...
جامبىل وبلىسى