ايجان سقاقوۆا: عىلىمنىڭ دەڭگەيى قۇلدىراپ بارادى

وكىنىشكە قاراي, ونىڭ دەڭگەيى دە ناشارلاپ, دامىماعان ەلدەر دەڭگەيىنە دەيىن تومەندەپ بارادى. قازاقستان حالىق پارتياسى رەسپۋبليكامىز ءوزىنىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق الەۋەتىن قالپىنا كەلتىرۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.

– قازاقستاندىق عىلىم دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى ايقىن كورىنىپ تۇر, – دەپ اتاپ ءوتتى قحپ فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ايجان سقاقوۆا ءوزىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىندا. – داعدارىس عىلىمنىڭ بارلىق بازالىق فاكتورلارىنا: عىلىمي كادرلارعا, زەرتتەۋ بازاسىنا, سالانى باسقارۋ جانە قارجىلاندىرۋ مودەلىنە اسەر ەتتى.

دەپۋتاتتار وسى داعدارىستىڭ سەبەپتەرىن تالدادى. ناتيجەسى كوڭىل كونشىتەرلىكتەي ەمەس. مەملەكەت عىلىمي كادرلاردى باعالامايدى جانە زەرتتەۋلەرگە اقى تولەگىسى كەلمەيدى. عىلىم سالاسىن باسقارۋ جايى دا ءماز ەمەس.

– جاس عالىمداردىڭ عىلىمنان كەتۋىنىڭ سەبەپتەرى كوپ. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل جالاقىنىڭ تومەندىگى جانە زەرتتەۋ قىزمەتىنىڭ قاناعاتتانارلىقسىز جاعدايلارى. ءبىز ۇلتىمىزعا قاجەت سىني ويلاۋ قابىلەتى بار زيالى قاۋىمىن جوعالتىپ الامىز, – دەدى دەپۋتات.

2019 جىلى قازاقستاندا عىلىمي-زەرتتەۋ تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق ازىرلەمەلەرگە جۇمسالاتىن شىعىندار دەڭگەيى تاريحي مينيمۋمعا – ءجىو-گە شاققاندا 0,12%-عا جەتتى. سونداي-اق سوڭعى بازالىق عىلىمدى قارجىلاندىرۋ نەگىزسىز قىسقارتىلدى. عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى ەلدەگى ورتاشا دەڭگەيدەن الدەقايدا تومەن, ال گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا قول جەتكىزۋ كوبىنەسە مۇمكىن ەمەس. ماسەلەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە 2018-2020 جىلدارعا كەلىپ تۇسكەن 4488 «گرانتتىق» ءوتىنىمنىڭ تەك 1096-ى عانا ماقۇلداندى. باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋعا كەلگەن 406 ءوتىنىمنىڭ تەك 93-ءى عانا قابىلدانعان.

– وسىلايشا, بۇگىندە قازاقستاندىق عالىم ەرتەڭگى كۇنگە سەنىمدى ەمەس. سەبەبى جالاقىسى تومەن, جاعدايدىڭ ءبارى گرانتتىڭ بولۋىنا بايلانىستى. سونىمەن قاتار عالىمدارعا قويىلاتىن تالاپتار جىل سايىن ارتىپ كەلەدى, – دەدى حالىق قالاۋلىسى.

ازىرگە قازاقستاندىق عىلىم ەسكى مەكتەپتىڭ قالدىقتارى مەن كەڭەستىك مۇراعا سۇيەنىپ وتىر. بىراق ونىڭ ۇزاققا سوزىلماسى انىق. قازاقستان حالىق پارتياسى عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگىنە اقى تولەۋ جۇيەسى مەن نىسانىن قايتا قاراۋدى, دارىندى جاستاردى جانە شەتەلگە قونىس اۋدارعان قازاقستاندىق عالىمداردى عىلىمعا تارتۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋدى ۇسىندى. بۇدان بولەك گرانتتىق قارجىلاندىرۋ جانە عىلىمي مامانداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىن جاقسارتۋ ماڭىزدى.

– عىلىم ادامدارى ساپالى ۇلت قۇرۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى, – دەدى قحپ وكىلى.