موڭعوليادا تۇراتىن سايلاۋ تۇكىبايقىزى ۇلان-باتىر قالاسىنا قاراستى نالايح اۋدانىندا ۇلتتىق ونەرگە ۇندەيتىن جەكە مۋزەي اشتى. جارتى عاسىردان بەرى قولونەردى جانىنا سەرىك ەتكەن شەبەر شاكىرت تاربيەلەپ, الەمدىك كوركەم مادەنيەتتىڭ نەگىزىنە اينالعان ۇلتتىق ونەردى جاستارعا اماناتتاماق.
سايلاۋ تۇكىبايقىزى 1957 جىلى 17 قازاندا بايان-ولگەي ايماعىنىڭ تۇلبا سۇمىنىندا ون بالالى وتباسىنىڭ تۇڭعىشى بولىپ دۇنيەگە كەلگەن. ول ون جاسىنان باستاپ اناسىنان تاربيە الىپ, تىگىن تىگىپ, شەبەرلىك ساباعىن ساناسىنا ەرتە سىڭىرگەن. ال 17 جاسىندا اناسى ومىردەن ءوتىپ, وتباسىنىڭ بار قيىنشىلىعى اكەسى ەكەۋىنىڭ موينىنا ءتۇسىپتى. ء«ۇيدىڭ ۇلكەنى بولعاندىقتان كوپ جاۋاپكەرشىلىك مەنىڭ موينىمدا بولدى. ءومىردىڭ قىزىعىن دا شىجىعىن ەرتە كورىپ ءوستىم, ەرتە ەسەيدىم. ارتىمنان ەرگەن باۋىر, سىڭلىلەرىمنىڭ ءبارىن اياعىنان تۇرعىزىپ, قاتارعا قوسۋ وڭاي بولعان جوق. وسى قيىندىقتاردىڭ ءبارىن ەڭسەرۋگە انامنىڭ بويىما سىڭىرگەن قولونەرى كوپ سەپتىك بولدى», دەيدى شەبەر اجەي. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, كوزىمىزدىڭ قاراشىعىنداي قاستەرلەيتىن قولونەردىڭ ءبىز كەستە, قول كەستە, ويۋ-ورنەكسىز تىگۋ, توقىما تۇرلەرى, سىرماق ويۋ سەكىلدى بارلىق ءتۇرىن مەڭگەرگەن. بۇگىنگە دەيىن 200-دەن استام شاكىرت تاربيەلەپ, الدى قازاقستان, فرانتسيا, جاپونيا سياقتى ىرگەلى مەملەكەتتەردە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كورىنەدى.
ون ساۋساعىنان ونەر تامعان شەبەر حالىقارالىق كورمەلەرگە جانە موڭعولياداعى قازاقستان ەلشىلىگى تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان مادەني ءىس-شارالاردىڭ كوبىنە بەلسەنە قاتىسىپ تۇرادى. «بۇگىنگە دەيىن رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى 40-تان استام كورمەگە قاتىستىم. جۇلدەلى ورىنداردان كورىنىپ كەلەمىن, مەملەكەت تاراپىنان دا كوپتەگەن ماراپات الدىم. قازاق دەسە ءبىر بۇيرەگىمىز بۇرىپ تۇرادى عوي, قازاقستان تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان مادەني ءىس-شارالاردىڭ دا ءاردايىم باسى-قاسىندامىن. ءوزىمىز اشقان مۇراجايىمىز بار, وندا قازاقتىڭ بارلىق تۇرمىس-تىرشىلىگىن, سالت-ءداستۇرىن بولمىسىن بەينەلەيتىن قولونەر بۇيىمدارى توپتاستىرىلعان. شەتەلدىك ساياحاتشىلار مۋزەيىمىزگە ءجيى كەلىپ تۇرادى. بۇيىمدارىمىزدى قىزىعىپ ساتىپ الىپ جاتادى. ارينە بيىلعى پاندەمياعا بايلانىستى كەلۋشىلەر سانى ازايدى. الداعى ارمانىم وسى مۋزەيدى كەڭەيتىپ, بولاشاق ۇرپاققا مۇرا ەتىپ قالدىرۋ», دەيدى ول.
حالقىمىزدىڭ باعا جەتپەس قۇندى ونەرى جايىندا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە «شەبەردىڭ شەجىرەسى» اتتى كىتابى دا جارىق كورگەن. اتالعان ەڭبەگى ءۇشىن سايلاۋ تۇكىبايقىزى «موڭعوليا ەلىنىڭ وزات شەبەرى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالىپتى. ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى وركەندەتۋ جولىندا ىجداعاتتى ءىس اتقارىپ جۇرگەن كونەكوز شەبەر قايتا تۇلەۋدىڭ قاينار كوزىندەي نازىك تالعاممەن جەتكىزىپ قانا قويماي, ۇجىمدىق باستاماعا اينالدىرىپ وتىر.