قازاق انيماتسياسىنىڭ جاڭا بەلەسى

ونەر مەرەكەسىنە تۇركى ەلدەرىنىڭ, اتاپ ايتقاندا, تۇركيا, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاتارستان جانە باش­قۇرتستان وكىلدەرى قاتىستى. فەستي­ۆال­دىڭ اشىلۋىنا وراي وتاندىق مۋل­تيپليكاتسيا سالاسىنا جاۋاپ­تى قۇرىلىمدار مەن انيماتسيا ما­مان­دارىنىڭ قاتىسۋىمەن «قا­زاق انيماتسياسىنىڭ كوكەيكەستى ما­سەلەلەرى» تاقىرىبىندا ونلاين دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. فەستيۆال پرە­­زي­دەنتى ءارى دوڭگەلەك ۇستەل مو­دە­راتورى ماقپال جۇماباي فەس­تيۆالدىڭ ماقساتى مەن مىندەتىنە توقتالىپ, جىل وتكەن سايىن جاڭا قارقىن الىپ كەلە جاتقان جوبانىڭ ومىرشەڭ, ءورىستى بولۋىنا بەيىلدى ەكەنىن جەتكىزدى. امەن قايداروۆتىڭ ءىزباسارى, ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەر جاكەن دا­نەنوۆ فەستيۆالدىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, اق جول تىلەدى. ىرگەلى ونەر سالاسىنىڭ بۇگىنگى دامۋى جايىندا ءسوز قوزعاي كەلىپ, ەل اۋماعىندا حابار تاراتاتىن شەت­ەل­دىك بالالار ارنالارىنىڭ ونىم­دەرىن قازاق تىلىنە اۋدارۋ جايلى ۇسىنىس ءبىلدىردى.

فەستيۆالدىڭ اشىلۋىنا قا­تىس­قان اقپارات جانە قو­عام­دىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى بولات تىلەپوۆ مينيستر ايدا بالاە­ۆانىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى. «قو­عامىمىزدىڭ كەلە­شەك گۇلدەنۋى دە, ءومىرىمىزدىڭ ونەگەلى تۇر­­لەنۋى دە, جاس ۇرپاققا بەرەر بۇ­گىنگى تاربيەمىز دە ءتالىم-تاربيەگە, ۇلگى-ونەگەگە بايلانىستى ەكەنى انىق. بۇل رەتتە ەلىمىزدەگى قازاق اني­­ما­تسياسىنىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن تالانت يەلەرى ۇلتتىق مۋل­تيپ­ليكاتسيانىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تىلىگىن شىڭداپ, سونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلدى بالالار كونتەنتىنىڭ اۋقى­مىن كەڭەيتىپ, قارقىنىن ودان ءارى ۇدەتەدى دەپ سەنەمىز. ارينە بۇل با­­عىت­تاعى ارقالاپ جۇرگەن جۇكتىڭ سالماعى اۋىر. سوندىقتان وسى ىزگى شارۋاعا بەل شەشە كىرىسىپ, بەرەكەسىن كەلتىرىپ جۇرگەن وتاندىق انيماتورلار قاۋىمىنا زور العىسىمدى ايتامىن», دەلىنگەن حاتتا.

مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ فەستيۆال ۇيىمداستىرۋشىلارىنا جولداعان قۇتتىقتاۋىن جەتكىزگەن مينيستر كەڭەسشىسى ەرلان جۇرىنباەۆ وتان­دىق كينووندىرۋشىلەردى قولداۋ ماق­ساتىندا مينيسترلىك زاڭنامالىق ماسەلەلەردى كەشەندى تۇردە شەشىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

مادەنيەت جانە سپورت مينيس­ترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ تور­اعاسى ادىلبەك قابا انيما­تسيانىڭ ۇلت­تى تاربيەلەۋشى ستراتەگيالىق ما­ڭىزىنا اسا ءمان بەرىپ, الداعى ۋا­قىتتا كوميتەت تاراپىنان بىرقاتار مايەكتى جوبالار مەن شەشىمدەردىڭ جۇزەگە اسىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇدان بولەك, جيىندا «رۋحاني جاڭ­­عىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» ورتالىعىنىڭ باسشىسى جانار بوقانوۆا مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋداعى انيماتسيانىڭ ءرولى جايىندا ايتا كەلىپ, «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك سەرىكتەستىككە قۇرىلعان ارنايى باع­دارلاما قابىلدايتىن ۋاقىت كەل­گەنىن, سول سەبەپتى انيماتسيانى دامىتۋ بويىنشا ارنايى جول كارتاسى دايىندالاتىنىن جەتكىزدى.

ال «Balapan» تەلەارناسىنىڭ باس پروديۋسەرى ساندۋعاش بايما­حانقىزى بالالار ارناسىنىڭ مۋلتيپليكاتسيا سالاسىن دامىتۋعا قو­سىپ جاتقان ۇلەسى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ياعني «Balapan»-نىڭ وتان­­دىق نارىقتاعى انيماتسيالىق جو­بالاردىڭ 90 پا­يىزعا جۋىعىن وندى­رەتىنىن ايتا كەلە, قازاق تىلىندەگى انيماتسيالىق كون­تەنتتىڭ سانىن ارتتىرىپ, تاپسىرىس كوزدەرىن كوبەيتۋ ماسەلەسىن العا تارتتى.

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا ۇلت­تىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى ايدار اسقار ۇلى كينو ورتالىقتىڭ قارجىلاندىرۋىمەن جۇزەگە اسىرىلعان انيماتسيالىق جو­­بالارعا توقتالىپ, وتاندىق مۋل­­­تيپليكاتور ماماندارعا ريزا­شى­لى­عىن جەتكىزدى. سونداي-اق ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاق­فيلم» اق اني­ماتسيالىق ستۋ­ديا­سى­نىڭ باسشىسى اداي ءابدىلدا انيما­تسيا سالاسىندا ءبىلىم گرانت­تارىن كوبەيتۋ جانە جاس ما­مانداردىڭ الەمدىك وزىق اني­ما­تسيالىق ستۋديالاردا كاسىبي تاعىلىمدامادان ءوتىپ, تا­جىريبە الماسۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ جايىندا ءسوز قوزعادى. ودان بولەك, جيىنعا قاتىسۋشى وزگە دە ماماندار تاراپىنان ستۋديالاردى تەحنيكالىق مودەرنيزاتسيادان وتكىزۋ ءۇشىن مەملەكەت تاراپى­نان سۋب­سيديا ءبولۋ تاجىريبەسى, وتاندىق تو­لىقمەترلى انيماتسيالىق فيلم­­دەر­دىڭ پروكاتتىق كورسەتى­لىمىن ۇيىم­­­داستىرۋ ماسەلەسى دە اي­تىلدى.

سونداي-اق فەستيۆال اياسىندا ءۇش ەل ماماندارىنىڭ اتسالىسۋى­مەن 11 شەبەرلىك سىنىبى ۇيىم­­­­داستىرىلىپ, وعان 100-دەن اسا قا­تىسۋشى تىركەلدى. «قازاق اني­ما­تسيا­سىنىڭ رەتروسپەكتيۆاسى» باع­دارلاماسى نەگىزىندە 16 فيلم كور­سەتىلىپ, وتاندىق «ماحامبەت» ءمۋلتفيلمىنىڭ حالىقارالىق كور­سەتىلىمى جانە تۇركيالىق «را­فا­دان تايفا جەر استى حيكايالارى» ءفيلمى­نىڭ قازاقستانداعى تۇساۋ­كە­سەرى ءوتتى.

بايقاۋعا تورەلىك ەتەتىن قازىلار القاسىنىڭ قۇرامى بىلىكتى مامان­داردان جاساقتالعان. ولاردىڭ قاتارىندا قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى, كينوتانۋشى, PhD دوكتورى, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ «كي­نو تاريحى جانە تەورياسى» كافە­دراسىنىڭ دوتسەنتى باۋبەك نوگەربەك, مادەنيەت قايراتكەرى, «ساق» كي­نو­ستۋدياسىنىڭ باس رەجيسسەرى با­تىرحان داۋرەنبەكوۆ, جازۋشى-دراماتۋرگ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى روزا مۇقانوۆا, جاپونيا انيماتسياسىنىڭ رەجيس­سەرى, «Netflix», «Warner Brothers», «Dis­ney», «Mad House», «Studio 4C» كومپانيالارىمەن بىرلەسە جۇ­مىس ىستەگەن اشينو يوشيحارۋ, اني­ماتسيالىق كينو رەجيسسەرى, قحر-دىڭ بەيجىڭ قالاسىنداعى «قىران» ستۋدياسىنىڭ ديرەكتورى ارىسبەك مۇقان, «Junior Eurovision-2020» قا­تىسۋشىسى قا­راقات باشانوۆا, رەجيسسەر, پروديۋسەر, «Qazart» كينو­ستۋ­دياسىنىڭ ديرەكتورى قاسيەت ساقيوللا سىندى ەلگە بەلگىلى ماماندار جانە الەمدىك دەڭگەيدەگى انيماتسيا شەبەرلەرى بار.

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايت­­ۋىن­شا, بيىل فەستيۆال قور­جى­­نىنا 47 فيلم ۇسىنىلىپ, ونىڭ 37-ءسى ىرىكتەۋدەن وتكەن. 9 نو­­مي­ناتسيا ب­­ويىن­شا جۇلدەلەر تاعايىن­دالدى, اتاپ ايتساق دانيار اب­دۋكاريموۆتىڭ «كاك مالچيك سپاس سۆوي گورود» تۋىن­دىسى «ۇزدىك كا­سىبي انيماتسيالىق فيلم», ريم ءشارافۋدتينوۆتىڭ «پراۆيلا ريسو­ۆالششيكا» جوباسى «ۇزدىك رە­جيس­سەرلىك جۇمىس» دەپ با­عا­لان­دى. ال «ۇزدىك ستسەناري» نو­مي­نا­تسيا­سىن سەرگەي كياتروۆتىڭ «رە­ۆيزسكيە سكازكي» ءفيلمى يەلەنىپ, «ۇزدىك قويۋشى سۋرەتشى» جۇلدەسىن دميتري ۆلاسوۆتىڭ «Flow» جانە داستان كىشكەنتاەۆتىڭ «الپامىس» مۋلتفيلمدەرى ولجالادى.

سونداي-اق توميريس ارالباي­دىڭ «چتو تو سپرياتاننوە ۆ تەمنوم لەسۋ» جو­باسى «ۇزدىك ستۋدەنتتىك جۇمىس» رەتىندە تانىلىپ, «ۇزدىك ستۋدەنتتىك رەجيسسەرلىك جۇمىس» نو­مي­ناتسياسى بويىنشا ءالىبي مۇقى­شەۆتىڭ «لاس­تيك» جوباسى ماراپاتتالدى. ال ءجانادىل باي­داربەكتىڭ «ىرىستى ىدىس­تار» انيماتسيالىق سەريالى «ۇزدىك مۋلت­حيكايا» بولىپ تاڭدالدى. ء«ادىل قازىلار جۇلدەسى» يۆان ار­داشوۆ­تىڭ «اباق جانە اينالۋ جو­رال­عىسى» جانە سەدا باباياننىڭ «پولەت» مۋلتفيلمدەرىنە بەرىلدى. جانات جايلىبايدىڭ «دالا ويىندارى» مۋلتحيكاياسى «كورەرمەن كوز­­ايىمى» اتاعىن السا, «ۇزدىك كوميكس» كونكۋرسىندا ەلۆيرا تۇر­عىنباەۆا جەڭىسكە جەتتى.