قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ 2020 جىلعى 17 قىركۇيەكتەگى № 80 قاۋلىسىنا سايكەس "Tengri Bank" اق-تى وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى بانكتىك جانە وزگە دە وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋگە بەرگەن ليتسەنزيادان ايىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
"قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بانكتەر جانە بانك قىزمەتى تۋرالى" قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 48-بابى 1-تارماعىنىڭ 7), 15) تارماقشالارىنا سايكەس مىنالار ليتسەنزيادان ايىرۋعا نەگىز بولدى:
– پرۋدەنتسيالىق نورماتيۆتەردى جانە (نەمەسە) ساقتالۋعا مىندەتتى باسقا دا نورمالار مەن ليميتتەردى جۇيەلى تۇردە (قاتارىنان كۇنتىزبەلىك ون ەكى اي ىشىندە ءۇش جانە ودان كوپ رەت) بۇزۋ;
– قاداعالاپ دەن قويۋ شارالارىن جۇيەلى تۇردە (قاتارىنان كۇنتىزبەلىك ون ەكى اي ىشىندە ءۇش جانە ودان كوپ رەت) ورىنداماۋ;
– ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قوسىمشا كاپيتالداندىرۋ جونىندەگى تالاپتارىن بانكتىڭ بانك حولدينگىنىڭ ورىنداماۋى.
بانك سەكتورىنىڭ جيىنتىق اكتيۆتەرى مەن مىندەتتەمەلەرىندە Tengri Bank اكتيۆتەرى مەن مىندەتتەمەلەرى ۇلەسىنىڭ از بولۋىنا (0,3%) بايلانىستى بانكتى ليتسەنزياسىنان ايىرۋ تۇتاستاي العاندا بانك جۇيەسىنە تاۋەكەلدەر تۋىنداتپايدى. بانكتىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋى نەسيە پورتفەلى ساپاسىنىڭ تومەن بولۋىمەن بايلانىستى. پروبلەمالىق كرەديتتەردىڭ نەگىزگى بولىگى 2015 – 2017 جىلدارداعى كەزەڭدە بانكتىڭ قازاقستاندىق اكتسيونەرلەرىمەن بايلانىستى تۇلعالارعا بەرىلگەن, ولاردىڭ ۇلەسىنە بانكتىڭ نەسيە پورتفەلىنىڭ 58%-ى تيەسىلى. نەسيە پورتفەلىنىڭ 83%-ن قۇرايتىن قايتارىمسىز قارىزدار ۇلەسىنىڭ جوعارى بولۋى قارجى ينستيتۋتىنىڭ اكتيۆتەرى ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىنا اكەپ سوقتى.
2020 جىلدىڭ باسىنان بەرى بانكتە كليەنتتەر قاراجاتىن جاپپاي اكەتتى, ول بانكتىڭ ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن وتىمدىلىكتىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ مۇمكىن بولماۋىنا اكەپ سوقتى. 2020 جىلعى ناۋرىزدان بەرى Tengri Bank تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارى بويىنشا شارتتىق مىندەتتەمەلەرىن تولىق كولەمدە ورىنداعان جوق. قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋى جاعدايىندا اگەنتتىك بانككە جانە ونىڭ ءىرى اكتسيونەرىنە قاتىستى 11 قاداعالاپ دەن قويۋ شاراسىن قابىلدادى جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى 36 حاتتاما جاسادى.
بانكتەر تۋرالى زاڭنىڭ 42-بابى 5-تارماعىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بانكتىڭ ءىرى قاتىسۋشىلارى بانكتىڭ مەنشىكتى كاپيتالىنىڭ جەتكىلىكتىلىگى كوەففيتسيەنتتەرىن تالاپ ەتىلەتىن دەڭگەيدە قولداۋ جونىندە شارالار قابىلداۋعا مىندەتتى. 2020 جىلعى ناۋرىزدا اگەنتتىك بانكتىڭ ءىرى اكتسيونەرىنە قاتىستى 2020 جىلعى 30 ساۋىرگە دەيىنگى مەرزىمدە 23 ملرد تەڭگە سوماعا ۇستەمە كاپيتالداندىرۋ جونىندەگى تالاپ تۇرىندە ماجبۇرلەۋ شاراسىن قابىلدادى, ول ورىندالعان جوق. 2020 جىلعى ءساۋىر-ماۋسىمدا Punjab National Bank 16,9 ملرد تەڭگە سوماعا قورلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتتى, ول بانكتىڭ كليەنتتەرى الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىن ازايتۋعا پايدالانىلدى. رەتتەۋشى تاراپىنان كۇشەيتىلگەن قاداعالاۋ رەجيمىنىڭ شەڭبەرىندە پروبلەمالىق قارىزداردى قايتا قارجىلاندىرۋ جانە ءوندىرىپ الۋ جونىندەگى شارالار قابىلداندى, سونىڭ ناتيجەسىندە بانكتىڭ مىندەتتەمەلەرى 26,4 ملرد تەڭگەگەتومەندەدى.
كورپوراتيۆتىك باسقارۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىنىڭ بولماۋى جانە بانكتىڭ ماجوريتارلىق جانە مينوريتارلىق اكتسيونەرلەرى اراسىنداعى ىشكى كورپوراتيۆتىك داۋلاردىڭ ساقتالۋى دا بانكتىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋىن قيىنداتا ءتۇستى. قولدانىستاعى زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس بانكتىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋىنا اكەپ سوققان بانك اكتسيونەرلەرى مەن مەنەدجمەنتىنىڭ ارەكەتىنە قۇقىقتىق باعانى ءتيىستى ورگاندار بەرەتىن بولادى. اكتسيونەر تاراپىنان بانكتى ۇستەمە كاپيتالداندىرۋ نيەتىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى اگەنتتىك بانكتى ليتسەنزياسىنان ايىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. تengri Bank جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىنە مىندەتتى كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنىڭ قاتىسۋشىسى بولىپ تابىلادى, وسىعان بايلانىستى «قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى» اق (بۇدان ءارى – قدكق) دەپوزيتورلارعا كەپىلدىكتى وتەماقى تولەيتىن بولادى. بانك سالىمشىلارىنىڭ, جەكە تۇلعالارىنىڭ 99%-ىنىڭ دەپوزيتتەرى تولىق كولەمدە قدكق-نىڭ كەپىلدىگىمەن وتەلەدى.بانكتىڭ كليەنتتەرى جەكە تۇلعالار, ونىڭ ىشىندە دارا كاسىپكەرلەر. وتەماقى ۇلتتىق ۆاليۋتادا تولەنەتىن بولادى جانە ونىڭ سوماسى:
- تەڭگەدەگى جيناق سالىمدارى (دەپوزيتتەر) بويىنشا 15 ملن تەڭگەدەن;- ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى وزگە دەپوزيتتەر بويىنشا 10 ملن تەڭگەدەن;- شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەر بويىنشا 5 ملن تەڭگەدەن اسپاۋعا ءتيىس.كليەنتتەرگە وتەماقى سالىمشىلاردىڭ اگەنت-بانكتە جانە باسقا بانكتەردە اشىلعان بانك شوتتارىنا ەسەپتەۋ جولىمەن, سونداي-اق اگەنت-بانكتەگى قولما-قول اقشانى الۋ ارقىلى 2020 جىلعى قازاننىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا باستالادى. اگەنتتىك توراعاسىنىڭ 2020 جىلعى 17 قىركۇيەكتەگى № 360 بۇيرىعىمەن ۋاقىتشا اكىمشىلىك تاعايىندالدى, وعان بانكتىڭ بارلىق باسقارۋ ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىكتەرى ءوتتى. ۋاقىتشا اكىمشىلىك بانكتىڭ تاراتۋ كوميسسياسى تاعايىندالعانعا دەيىن جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ۋاقىتشا اكىمشىلىكتىڭ جەتەكشىسى بولىپ اگەنتتىكتىڭ قىزمەتكەرى وگاي وكسانا دميتريەۆنا تاعايىندالدى. 2020 جىلعى 18 قىركۇيەكتەن باستاپ قر زاڭناماسىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, كليەنتتەردىڭ جانە بانكتىڭ ءوزىنىڭ بانكتىك شوتتارى بويىنشا بارلىق وپەراتسيالار توقتاتىلدى. اگەنتتىك زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن بانكتىڭ قىزمەتىن ماجبۇرلەپ توقتاتۋ (تاراتۋ) تۋرالى سوتقا جۇگىنەدى. سوت بانكتى ماجبۇرلەپ تاراتۋ تۋرالى ءىس قوزعاعان كۇننەن باستاپ, بانكتى كۇتىپ-ۇستاۋعا ارنالعان اعىمداعى شىعىستارعا بايلانىستى تالاپتاردى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن وزگە جاعدايلاردى قوسپاعاندا, كرەديتورلاردىڭ بانككە تالاپتارى تاراتۋ ىسىندە عانا ۇسىنىلۋى مۇمكىن.