اقتوبە وبلىسىندا بيىل ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا اقپاراتتىق جۇيەنى پايدالانۋشىلارعا قاتىستى الاياقتىق فاكتىسى بويىنشا 219 قىلمىستىق ءىس تىركەلدى, – دەپ حابارلايدى Polisia.kz.اقپارات كوزى Polisia.kz سايتىندا: https://polisia.kz/aqtobe-oblysynda-219-internet-alayaqtyq-tirkeldi/
ونىڭ ىشىندە 68 ءىس اشىلدى.
الاياقتىقتىڭ ەڭ كوپ تارالعان تۇرلەرىنىڭ ءبىرى – ينتەرنەت الاياقتىق. ۇيالى قوسىمشاداعى ء“موبيلدى بانك” قىزمەتىن پايدالانۋ ارقىلى الاياقتىق فاكتىلەرى ايتارلىقتاي جيىلەپ كەتتى. بۇل قىزمەتتى ادامداردىڭ بانك شوتىن جانە كارتا ءنومىرىن ءبىلۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرادى. مىسالى, ءسىز پاتەردى نەمەسە ماشينانى ساتۋ تۋرالى حابارلاندىرۋ بەردىڭىز, ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن سىزگە ساتىپ الۋشى قوڭىراۋ شالىپ, الدىن الا تولەم جىبەرۋ ءۇشىن بانكومات كارتوچكاسىنىڭ ءنومىرىن جىبەرۋدى سۇرايدى. قىلمىسكەرلەر ءسىزدىڭ بانكومات كارتوچكاڭىز تۋرالى اقپاراتتى يەلەنگەننەن كەيىن شوتتان اقشا قاراجاتىن جىمقىرادى.
ادەتتە, الاياقتار ءوز قۇرباندارىن ارزان باعامەن جانە ءتيىمدى ۇسىنىستارمەن تارتادى جانە اقشا قاراجاتىن ەلەكتروندىق اميانعا اۋدارۋ ارقىلى الدىن الا تولەم جاساۋدى تالاپ ەتەدى. كوپتەگەن ادامدار اقشانى العاننان كەيىن بايلانىسقا شىقپايتىن بەلگىسىز ادامدارعا تولەم تەرمينالدارى ارقىلى اۋدارادى.
وسىعان بايلانىستى پوليتسيا تۇرعىندارعا كەڭەس بەرەدى:
– ءسىزدىڭ كارتاڭىزدىڭ جاي-كۇيى تۋرالى سىزگە حابارلاي الاتىن جالعىز ۇيىم – قىزمەت كورسەتەتىن بانك ەكەنىن ەستە ساقتاۋ قاجەت. ەگەر سىزدىڭ كارتاڭىزبەن بىردەڭە دۇرىس ەمەس دەگەن كۇدىك بولسا, ەگەر ءسىز ونى بۇعاتتاۋ تۋرالى سمس–حابارلاما العان بولساڭىز, دەرەۋ بانككە حابارلاسىڭىز;
– سمس-حابارلامادا كورسەتىلگەن نومىرلەرگە قوڭىراۋ شالماڭىز جانە حابارلاما جىبەرمەڭىز, بۇل ۇشىن قوسىمشا اقى الىنۋى مۇمكىن;
– بانك كارتاسى تۋرالى دەرەكتەردى, ءبىر رەتتىك جاسىرىن سوزدەردى, سمس-كودتى ايتپاڭىز, بۇل اقپارات قۇپيا جانە ءسىزدىڭ كارتاڭىزدى جەكە كابينەت ارقىلى باسقارادى;
– اقشانى بەلگىسىز شوتتارعا جانە تەلەفون نومىرلەرىنە اۋدارماڭىز;
– حابارلاندىرۋدى مۇقيات وقىپ, ونى ورنالاستىرعان ادام تۋرالى اقپاراتتى قاراڭىز. ۇقساس تاۋارلاردىڭ ورتاشا قۇنىن قاراڭىز. تىم تومەن قۇنى سىزگە كۇدىك تۋدىرادى. ەگەر ساتۋشى ساتىپ الىناتىن تاۋار ءۇشىن تولىق نەمەسە ءىشىنارا الدىن الا تولەمدى ەلەكتروندىق شوتقا اۋدارۋدى تالاپ ەتسە, بەيتانىس ادامعا قانشالىقتى سەنۋگە دايىن ەكەنىڭىزدى ويلانىڭىز.
بەيتانىس ادامدارعا ءانونيمدى تولەم جۇيەلەرى ارقىلى اقشا اۋدارا وتىرىپ, ەگەر مامىلە جاسالماسا, ولاردى قايتارۋ كەپىلدىگى جوق ەكەنىن ەستە ساقتاڭىز.