ەرتەگىنىڭ, ونداعى ارحەتيپتىك سيۋجەتتىڭ ادام ساناسىنا, جان-دۇنيەسىنە ىقپالى زور. مىڭجىلدىقتار بويى قالىپتاسقان دانالىق نەگىزىن بالا تانىمىنا ىقشامداپ, وڭاي ۇقتىرىپ, بالا بويىندا ومىرلىك ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ جاسىرىن قابىلەتتەرىن دامىتادى. كەزىندە بالا ابايعا دا العاش ءتىل ۇستارتىپ, ەرتەگى-اڭىزداردان باستاپ, قازاقتىڭ باي اۋىز ادەبيەتىمەن تانىستىرعان اياۋلى اجەسى زەرە مەن اناسى ۇلجان بولاتىن. وسى ورايدا بالالار ومىرىندە الاتىن ورنى زور تاڭعاجايىپ ەرتەگىلەر مەكەنى – ەلوردالىق قۋىرشاق تەاترىنىڭ ءجونى بولەك. ەڭ باستىسى «قۋىرشاق تەاترى بالانىڭ ەرمەگى» دەيتىن ءجونسىز تۇسىنىك جويىلىپ, جىل وتكەن سايىن كورەرمەندەر قاتارىندا قازاق بالالارىنىڭ سانى ارتىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى.
جاسىراتىن جوق, استانادا العاش قۋىرشاق تەاترى اشىلعاندا, قازاق كورەرمەندەرىنىڭ قاراسى از بولاتىن. ءتىپتى ارنايى قۋىرشاق جاسايتىن ماماندار تاپشى بولعاندىقتان, ارتيستەردىڭ وزدەرىنە قولدان قۋىرشاق جاساۋعا تۋرا كەلگەن. ۋاقىت وتە كەلە, بۇل ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ, قوعام نازارى وڭالىپ كەلەدى. 55 جىل قازاق قۋىرشاق تەاترىنىڭ ءوسىپ-ءونۋ جولىندا قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن جاناشىر جاننىڭ ءبىرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتيسى قۇرالاي ەشمۇراتوۆا شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ بۇگىنگى جاعدايى مەن كوركەم ونەردىڭ تىنىسى تۋرالى از-كەم اڭگىمەلەپ بەردى.
بۇگىنگى تاڭدا ەلوردالىق قۋىرشاق تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىندا «قاڭباق شال», «ەر توستىك», «ماڭگىلىك بالا بەينە», «اتامەكەن», «ارىستان پاتشا», «ورماندا بولعان وقيعا», «مەنىڭ سالعان سۋرەتىم» «و, توبا», «انا قۇدىرەتى», «اعايىندى گنومدار», «جالقاۋدىڭ ايلاسى» سىندى وتىزعا تارتا قويىلىم بار. مۇنىڭ بارلىعى كوركەمدىك كەڭەستەن وتكەن ايتارى مول ەرتەگىلەر. ءبىرى دوستىقتى دارىپتەسە, ەندى ءبىرى ادامگەرشىلىكتى, ادالدىقتى, اناعا, جەرگە, ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىككە ۇندەيدى. مۇندا بالالارعا عانا ەمەس, ەرەسەكتەرگە ارنالعان قويىلىمدار دا بار. ماسەلەن, حالىق جازۋشىسى, قابىرعالى قالامگەر ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ «اتامەكەنىن», قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆانىڭ «ماڭگىلىك بالا بەينە» تۋىندىلارىن ايتۋعا بولادى. وكىنىشكە قاراي, قانداي تەاتر بولماسىن رەپەرتۋار ماسەلەسىندە زاماناۋي, وزىق قويىلىمدارعا زارۋلىك اركەز بايقالعان. «بۇل ءوزى ەكىنىڭ ءبىرى ەڭسەرىپ كەتە الاتىن سالا ەمەس, قيىن دا كۇردەلى جانر. قالام تەربەيتىندەر تىم سيرەك», دەپ سارابدال تەاتر سىنشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, مارقۇم اشىربەك سىعاي ايتقانداي دراماتۋرگياعا قاتىستى قۋىرشاق تەاترىنىڭ ءوز زاڭدىلىقتارى بار.
– راسىندا پەسا جازۋ ەرمەك ەمەس. ماسەلەن, دراما تەاترىنا ارناپ جازىلعان پەسالار كولەمدى كەلەدى. ال قۋىرشاق تەاترى ونداي جۇكتى ارقالاي المايدى. ءبىزدىڭ كورەرمەندەر بالالار بولعاندىقتان, سپەكتاكلدەگى وقيعالار جىلدام اۋىسىپ وتىرۋ كەرەك. قۋىرشاق تەاترىنىڭ قويىلىمدارىندا ارەكەت كوبىرەك بولۋى شارت. ءبىر وقيعانى قۇر سوزبەنەن ۇزاق بايانداۋ نەمەسە ءبىر وقيعا توڭىرەگىندە تاپجىلماي بىرنەشە مينۋت تۇرىپ الۋ كىشكەنتاي كورەرمەندەردى جالىقتىرادى. وكىنىشكە قاراي, قۋىرشاق تەاترىنىڭ وسىنداي زاڭدىلىقتارىن كوبى بىلە بەرمەيدى. جالپى, قۋىرشاق تەاترىنا ارناپ پەسا-ەرتەگى جازعىسى كەلەتىن قالامگەر ەرتەگىلەر الەمىمەن ەتەنە جاقىن بولىپ, زەرتتەپ, زەردەلەپ, قۋىرشاق تەاترىن شىن ءسۇيۋى كەرەك. بىزگە پەسالارىن ۇسىنىپ جاتاتىن جاندار جوق ەمەس. سونىڭ وزىنە مارقايىپ قالامىز. بىراق كوپ پەسا ساحنالاۋعا ساي كەلمەي جاتادى. كەيبىرىن اۆتوردىڭ رۇقساتىمەن 90 پايىزعا دەيىن وزگەرتەمىز. ولاي ەتپەسكە امال جوق. قۋىرشاق تەاترىنىڭ ىشكى جاي-كۇيىن, عاجابىن سەزىنبەگەن, كورمەگەن ادام ونىڭ ساحناسىنا ارناپ ءمولدىر تۋىندى جازا الادى دەگەنگە سەنبەيمىن, – دەيدى نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ قۋىرشاق تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى قۇرالاي حالەكەتقىزى. دەسە دە, قۋىرشاق تەاترىنا ارناپ ەرتەگى-پەسا جازىپ جۇرگەن جالىندى جاستار مۇلدە جوق دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. ماسەلەن, تەاترتانۋشى, تالانتتى جاس قالامگەر قۋات ەجەمبەكتىڭ بىرنەشە پەساسى ساحنالانىپ, كورەرمەن تاراپىنان قوشەمەتكە يە بولعان كورىنەدى. ال تەاتر قابىرعاسىندا قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن مامانداردىڭ وزگەشە دارالىعى بار, ولار توسىننان كەلەتىن عاجايىپقا سەنەدى.
– ءبىز بالالارمەن جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن, ءوزىمىز دە بالا سياقتىمىز. ەگەر قۋىرشاق تەاترىنىڭ ءارتيسى الەمگە ءسابي كوزىمەن قاراي الماسا, وندا ول قۋىرشاققا دا سەنە الماس ەدى. قۋىرشاققا سەنبەسە, وعان جان بىتىرە المايدى. ءبىزدىڭ الدىڭعى بۋىن اكتەرلەر ەلۋدى ەڭسەردى. ولار ءالى كۇنگە دەيىن قۋىرشاقتارمەن وينايدى. كەرەمەت ەمەس پە؟ ءسابي قالپىڭدى ساقتاپ قالۋدان اسىپ تۇسەر باقىت جوق دەپ ەسەپتەيمىن, – دەيدى قۇرالاي حالەكەتقىزى.
ەلوردالىق قۋىرشاق تەاترى شىمىلدىعىن تۇرگەلى بەرى, وزگە ەلدىڭ تەاترلارىمەن بەرىك شىعارماشىلىق بايلانىس ورناتىپ كەلەدى. نۇر-سۇلتان قالاسىندا دۇنيەجۇزىلىك قۋىرشاق تەاترلارىنىڭ كارناۆالى جانە ق.ەشمۇراتوۆا اتىنداعى «قۇرالاي» قۋىرشاق تەاترىنىڭ فەستيۆالى ءوتتى. يگى ءىس-شارادا 50-دەن اسا ەلدىڭ قۋىرشاقشىلارى ونەر كورسەتىپ, بۇگىندە ولارمەن شىعارماشىلىق بايلانىس ۇزىلگەن ەمەس. سانالى عۇمىرىن ساف ونەرگە ارناعان جاننىڭ بازىناسى دا جوق ەمەس. كارانتين كەزىندە قوسىمشا تابىس بولماعاندىقتان قاراجاتقا قاتىستى ايلىق جوسپاردى الىپ تاستاسا دەگەن تالاپ-تىلەگى بار.
الەمدىك شىعارمالاردى انا تىلىمىزدە ساحنالاۋىمەن قاتار, تالانتتى ارتيستەر مەن قۋىرشاق شەبەرلەرىنىڭ, رەجيسسەرلەردىڭ, سۋرەتشىلەردىڭ جاڭا تولقىنىن تاربيەلەپ شىعارعان قۋىرشاق تەاترىنا بيىل 10 جىل.