كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ونلاين-بريفينگ وتكىزگەن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ توتەنشە جاعداي كەزىندە اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالىپ, پاندەمياعا قارسى قابىلدانعان شارالاردى تانىستىردى.
باس قالاداعى كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا بويىنشا اعىمداعى جاعدايعا توقتالعان التاي كولگىنوۆ: «ەلوردادا ۆيرۋس جۇقتىرعان 1686 ناۋقاس تىركەلدى. 835 پاتسيەنت نەمەسە 51 پايىزدان استام ازامات ەمدەلىپ شىقتى. قالعاندارى ءالى كارانتيندە. وكىنىشكە قاراي, 5 ادام قايتىس بولدى. قازىرگى كەزدە كۇندەلىكتى ءوسىم ستاتيستيكاسى 2-4 پايىزدى قۇرايدى. ناۋقاس ازاماتتاردىڭ 40 پايىزى – 30 جاسقا دەيىنگى جاستار, ال 35 پايىزى – 30 جاستان 50 جاسقا دەيىنگى ازاماتتار. ياعني وسى ستاتيستيكاعا جۇگىنەتىن بولساق, كوروناۆيرۋس جاس تالعامايدى. سوندىقتان بارلىعىمىز بىردەي ساقتانۋىمىز كەرەك», دەدى.
باستى مىندەت – ناۋقاستاردى دەر كەزىندە انىقتاۋ
كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانداردى دەر كەزىندە انىقتاۋ ماقساتىندا تەستىلەۋدىڭ كولەمى ۇلعايتىلدى. قازىر كۇنىنە 3 مىڭنان استام ادامعا تەستىلەۋ جۇرگىزىلۋدە. «توتەنشە جاعداي باستالعان العاشقى كۇندەردە قالادا ءبىر عانا زەرتحانا جۇمىس ىستەگەن بولسا, قازىر بەسەۋگە دەيىن جەتتى. الداعى ۋاقىتتا تاعى ءۇش زەرتحانا اشامىز. بۇگىنگە دەيىن 118 مىڭ تەستىلەۋ جۇرگىزىلدى. زەرتحانا اشۋعا مەتسەناتتار دا كومەكتەسىپ جاتىر. مىسالى, بولات وتەمۇراتوۆتىڭ قورى 2 ملن دوللارعا قالامىزعا زەرتحانا الىپ بەرۋدە. نۇرلان سماعۇلوۆتىڭ كومەگىمەن ءبىزدىڭ ەمحانالاردىڭ بارلىعىنا تەپلوۆيزور ورناتىلدى جانە اۋرۋحانالارعا قاجەتتى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار الىندى», دەدى شاھار باسشىسى.
اكىمنىڭ ايتۋىنشا, قازىر قالاداعى ەمحانالاردىڭ سيمپتومى بار ناۋقاستاردى قابىلداۋ ءتارتىبى وزگەرگەن. «پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بىرقاتار ءىس-شارالاردى قابىلدادىق. ىندەت باستالعان كەزدە پنەۆمونيا نەمەسە جرۆي سياقتى باسقا دا اۋرۋ بەلگىلەرى بار ازاماتتاردىڭ بارلىعى اۋرۋحانالارعا جەتكىزىلدى. تاجىريبە كورسەتكەندەي, بۇل دارىگەرلەرگە قاۋىپ ءتوندىردى. سوندىقتان ءبىز پنەۆمونيا دياگنوزى بار ازاماتتارعا تەك قانا تەمىر جول اۋرۋحاناسىن بەلگىلەسەك, جرۆي نەمەسە باسقا دا سيمپتومى بار ناۋقاستاردى تەك №2 ەمحانا قابىلدادى. ال توتەنشە جاعداي بىتكەننەن كەيىن قالاداعى بارلىق 14 ەمحانادا ارنايى بولەك ەسىك اشىپ, مۇنداي ازاماتتاردى ارنايى دارىگەرلەر قابىلدايدى. بۇل شارالار ارقىلى 150-گە جۋىق ۆيرۋس جۇقتىرعان ادامنىڭ باسقا اۋرۋحانالارعا بارۋىنا جول بەرمەدىك. ياعني ءبىز دارىگەرلەردى جانە باسقا دا تۇرعىنداردى قاۋىپتەن ساقتاپ قالدىق. ۆيرۋس انىقتالعان ازاماتتار ەمدەلىپ شىقتى», دەدى قالا باسشىسى.
4 مىڭعا جۋىق مەديتسينا قىزمەتكەرىنە ۇستەمەاقى بەرىلدى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەلورداداعى الدىڭعى شەپتە قىزمەت اتقارعان 4 مىڭعا جۋىق مەديتسينا قىزمەتكەرىنە ەل قازىناسىنان بولىنگەن 1 جارىم ملرد تەڭگە قاراجات سىياقى جانە جاردەماقى رەتىندە ۇلەستىرىلگەن. بۇدان بولەك مەتسەناتتار مەن كاسىپكەرلەردىڭ كومەگىنىڭ ارقاسىندا توتەنشە جاعداي كەزىندە 700-گە جۋىق مەديتسينا قىزمەتكەرى ەڭ زاماناۋي قوناقۇيلەرگە ورنالاستىرىلدى. بۇل دارىگەرلەردى عانا ەمەس, باسقا دا ازاماتتاردى قاۋىپتەن ساقتاعانىن ايتقان اكىم قولۇشىن سوزعان قايىرىمدى جاندارعا قالا تۇرعىندارىنىڭ اتىنان ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ال باس قالادا قىسقا مەرزىمدە سالىنعان 250 ورىندىق جاڭا ينفەكتسيالىق اۋرۋحانادان ۆيرۋس جۇقتىرعان 150 كىسى ەمدەلىپ شىقسا, وزگەلەرى ەمىن جالعاستىرۋدا.
توتەنشە جاعداي كەزىندە ەلوردا تۇرعىندارىنا كورسەتىلگەن الەۋمەتتىك كومەكتەرگە توقتالعان اكىم: ء«ساۋىر ايىندا 270 مىڭ ادام 42500 تەڭگەدەن جاردەماقى السا, ال مامىر ايىندا قوسىمشا 130 مىڭنان استام ازامات وسىنداي قولداۋعا يە بولدى. تۇتاستاي العاندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن 20 ملرد تەڭگە تەك وسى ماقساتقا ءبولىندى. ەلباسىنىڭ ۇندەۋىنە سايكەس Nur Otan پارتياسىمەن بىرگە «#BizBirgemiz» اكتسياسىندا ءبىزدىڭ مەتسەناتتار, كاسىپكەرلەر جانە باسقا دا جاناشىر ازاماتتار ۇلكەن قولداۋ كورسەتتى. مىسالى, 43 مىڭ از قامتىلعان قالا تۇرعىنىنىڭ ەسەپشوتىنا 50 مىڭ تەڭگەدەن كومەك قاراجات ءتۇستى. بۇعان 2 ملرد 100 ملن تەڭگەدەن استام قاراجات جۇمسالدى. بۇل بيۋدجەتتەن تىس قاراجات. سونىمەن بىرگە 34 مىڭ وتباسىعا ازىق-ت ۇلىك كومەگى بەرىلدى. بۇعان دا بيۋدجەتتەن تىس 1 ملرد تەڭگەگە جۋىق اقشا جۇمسالدى. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك كومەكتى 4 جارىم مىڭ از قامتىلعان وتباسىنىڭ بالاسى الدى. ال اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك 3 جارىم مىڭ وتباسىعا بەرىلدى», دەدى.
بالاباقشالار ازىرگە تولىق اشىلمايدى
«ەكەۋى دە جۇمىس ىستەيتىن جانە بالالارىن ۇيدە قالدىرىپ كەتۋگە مۇمكىندىگى جوق اتا-انالاردىڭ وتىنىشىمەن بالاباقشالاردا كەزەكشى توپتار اشتىق. ءبىر توپتا 15 بالاعا دەيىن رۇقسات بەردىك. جالپى قالاداعى بالاباقشالاردا 55 مىڭنان استام بالا بولاتىن بولسا, قازىر بالاباقشاعا تەك 3 مىڭنان استام ءسابي بارۋدا. سوندىقتان ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى بالاباقشالاردى 1 ماۋسىمنان باستاپ تولىق اشۋدى كوزدەمەيمىز. سونىمەن قاتار جازعى لاگەرلەردىڭ جۇمىسى دا ازىرگە باستالمايدى. بۇل ماسەلە بويىنشا ماۋسىم ايىنىڭ ورتاسىندا قوسىمشا مالىمەت بەرەمىز», دەدى قالا باسشىسى.
سونداي-اق تاربيەشىلەردى تەستىمەن تەكسەرۋ وڭايعا سوقپايتىنىن اتاپ ءوتتى. «ەلوردادا 6 مىڭنان استام تاربيەشى بار. ولاردىڭ بارلىعىن بىردەن تەستىدەن وتكىزۋ ۇلكەن سالماق بولادى. بالالاردا نەمەسە تاربيەشىلەردە قانداي دا ءبىر سيمپتوم بايقالسا بىردەن دارىگەرگە جىبەرىلەدى», دەدى ول.
كارانتين ەرەجەلەرىن بۇزعاندار توتەنشە جاعداي باستالعاننان بەرى بايقالۋدا. ياعني, وسى ۋاقىت ىشىندە 5 مىڭنان استام ازاماتقا ايىپپۇل سالىنىپ, 300-گە جۋىق ەلوردالىق تۇرعىن اكىمشىلىك جازاعا تارتىلعان. ال مىڭعا جۋىق ادامعا ەسكەرتۋ بەرىلگەن.
ماقسات – جاپپاي جازالاۋ ەمەس
ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – جاپپاي جازالاۋ ەمەس, قايتا ازاماتتارعا ءتۇسىندىرۋ. بۇل ارقايسىمىزدىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىمىزعا, دەنساۋلىققا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىمىزگە بايلانىستى. ويتكەنى ءاربىر ازاماتقا بىردەن ءتارتىپ ساقشىسىن قويا المايمىز. تەك قوعام بولىپ ساقتانعاندا عانا ىندەتتى جەڭەمىز», دەدى ا.كولگىنوۆ.
وتكەن اپتادان باستاپ مەگاپوليستەگى ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسى جاندانا باستادى. مۇندا قاجەتتىلىك پەن جۇمىستىڭ جالعاسۋىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەنىن ايتقان اكىم سانيتارلىق نورمالاردىڭ ساقتالۋىنا ءاربىر ساۋدا ورتالىعىنىڭ باسشىسى جاۋاپ بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «ازىق-ت ۇلىك بازارلارىنا ءاۋ باستان رۇقسات ەتكەنبىز. الگوريتمگە سايكەس, ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىنا دا رۇقسات بەرىلدى. بىراق ول جەردە سانيتارلىق تالاپتار تولىقتاي ساقتالۋى كەرەك. بۇعان سول مەكەمەلەردىڭ باسشىلارى تىكەلەي جاۋاپ بەرەدى. ولارعا كۇندەلىكتى مونيتورينگ جاسالىپ جاتىر. ارينە قاۋىپ بار. سوعان قاراماستان ساۋدا ورتالىقتارى تۇرعىنداردىڭ جۇمىس جۇرگىزۋى مەن قاجەتتىلىگى ءۇشىن اشىلىپ وتىر. بىراق ماسكا تاعىپ, انيسەپتيك قولدانۋ مىندەتتەلەدى. ەگەر مەكەمە باسشىسى سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاماسا, جەكەلەگەن ادامدار قوعامدىق ورتادا ماسكاسىز جۇرەتىن بولسا ءتيىستى جازاعا تارتىلادى», دەدى ول.