جاقىندا عانا بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل قىزمەتىنە تاعايىندالعان ارۋجان ساين اتقارعان جۇمىستارى تۋرالى جازىپ, اي سايىن ەسەپ بەرەتىنىن ايتتى. بۇل تۋرالى ول ءوزىنىڭ Facebook پاراقشاسىندا جازدى.
«18 ماۋسىم كۇنى مەن قر بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل قىزمەتىنە تاعايىندالدىم. اتقارىلعان جۇمىستار مەن قول جەتكەن ناتيجەلەر جونىندە اي سايىن اشىق ەسەپ بەرىپ تۇرۋعا بەكىندىم.
شىلدەدە مەنىڭ اتىما ارقايسىسى قىيلى تاعدىرعا تولى 28 حات كەلىپ ءتۇستى. بىرىنەن تىرلىكتەن تۇڭىلگەن جاننىڭ جانايقايى سەزىلسە, بىرىنەن ومىرلىك قيىن ءتۇيىندى شەشە الماي قامىققان جاننىڭ ءۇنى ەستىلەدى. الايدا, ولاردىڭ بارلىعى بىزدەر – ۇلكەندەر شەشۋگە ءتيىستى پروبلەمالار.
بۇگىنگى كۇنى مەن 12 ءىستى جەكە باقىلاۋىما الدىم. ول ىستەر بويىنشا بارلىق وكىلەتتى ورگاندارمەن بىرلەسكەن قىزۋ جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر. سولاردىڭ ىشىندە مىنانداي ىستەر بار:
سويلەۋدىڭ كوحلەرلىق يمپلانتتارىنىڭ پروتسەسسورلارىن اۋىستىرۋدىڭ قولدانىستاعى تارتىبىمەن كەلىسپەيتىن ءبىر توپ اتا-انالاردان مەنىڭ اتىما ۇندەۋ كەلىپ ءتۇستى. ماسەلەنى وبەكتيۆتى تۇردە قاراۋ ءۇشىن مەن قر ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سۆەتلانا جاكۋپوۆانىڭ اتىنا قولدانىستاعى زاڭدىق نەگىزدەردى ءتۇسىندىرۋىن ءوتىنىپ حات جولدادىم. شىلدە ايىنىڭ سوڭعى كۇندەرىندە ادام قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى قازاقستاندىق حالىقارالىق بيۋروسىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا تۇركىستان وبلىسىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتاعى تاربيەلەنىپ جاتقان بالالاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلعانىن ايعاقتايتىن دەرەكتەر جاريالادى.قر بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ اتىنان تۇركىستان وبلىسىنىڭ پروكۋرورىنا بالالار قۇقىقتارىنىڭ تولىق ساقتالۋى مەن مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ قىزمەتىنىڭ زاڭدىلىعىن كەشەندى تۇردە تەكسەرۋ تۋرالى رەسمي حابارلاما جولدادىم.
اتىراۋ قالاسى اكىمدىگىنە «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا نيەتتى مۇگەدەك بالالارى بار جانۇيالارعا جولداما بەرۋدەن باس تارتقان قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارەكەتتەرىنە زاڭدىق تۇرعىدا باعا بەرۋلەرىن سۇراعان حات جولدادىم. بۇل حاتتى مەن «نەيرودەتكي چۋدو ەست!» وو ۇسىنعان قۇجاتتار نەگىزىندە دايىندادىم. سونداي-اق مەن تەلەفونمەن اكىمنىڭ ورىنباسارىمەن سويلەستىم. ول ءوز تاراپىنان بارلىق كەرەكتى قۇجاتتاردى كەشىكتىرمەي جىبەرۋگە ۋادە بەردى. بىراق ول قۇجاتتار ءالى كەلىپ تۇسكەن جوق. اكىمنىڭ اتىنا جازعان حاتىما جاۋاپپەن بىرگە كەلەر دەگەن ۇمىتتەمىن. ميكروتيا سىرقاتى بويىنشا ءساتسىز وتا جاسالعان قىزىنىڭ جاعدايىن ايتىپ حات جازعان انانىڭ حاتى نەگىزىندە مەن جەكەمەنشىك كلينيكالاردا وسى دياگنوز بويىنشا وتا جاساپ جۇرگەن دارىگەردىڭ قىزمەتىن تەكسەرۋدى تالاپ ەتىپ مەملەكەتتىك ورگاندارعا جۇگىندىم.الايدا, ەڭ باستى مىندەت – وسىنداي دياگنوز قويىلعان بالالاردىڭ ماسەلەسىن كەشەندى تۇردە شەشىپ, ولارعا ءوز ەلىمىزدە وتا جاسالىپ, بالالار قاجەتتى مەديتسينالىق كومەكتى دەر كەزىندە الۋىنا قول جەتكىزۋ. وكىنىشكە قاراي, قاجەتتى قۇجاتتىر مەن ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ تۇسىنىكتەمەلەرى تولىق ەمەس ءتورت جولداۋدى قابىلداي المادىق. قۇجاتپەن دالەلدەنبەگەن جاعدايدا ءبىز ءتيىستى ورگاندارعا سۇرانىس جولداي المايمىز.
جۇيەلىك ماسەلەلەر
جەكە تۇلعالاردىڭ جازعاندارىمەن جۇمىس جاساۋمەن قاتار جۇيەلىك ماسەلەلەرمەن دە اينالىسا باستادىق. ولاردىڭ كوپشىلىگى جىلداپ قوردالانىپ قالعان, ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن شەشىمىن تاپپاي كەلە جاتقان ماسەلەلەر. مەنىڭ قر بالالار قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل رەتىندەگى باعدارلامامنىڭ ءبىر بولىگى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ ءدال وسى ماسەلەلەردى شەشۋ بولاتىن.
سوندىقتاندا ءبىز جۇمىستى بالالاردىڭ قۇقىقتارى مەن قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ وتە ءبىر نازىك تۇسىنان باستاماقپىز.
مەن ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە شەتەلدىكتەردىڭ بالا اسىراپ الۋ ماسەلەسىن ءتۇسىندىرىپ بەرۋلەرىن سۇراپ حات جازدىم. بۇل ماسەلە قازاقستاندىق بالالار شەت ەلدەرگە ساتىلىپ جاتىر دەگەن اقپاراتتار تاراپ, قوعامدىق سانانىڭ الاڭداۋشىلىعى بايقالعاندىعىنان تۋىنداپ وتىر. قوعام الدىندا جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ رەتينوپاتياسى تۋرالى پروبلەما تۇرعالى دا كوپ ۋاقىت بولدى. بۇگىنگى كۇنى ول ادام شوشيتىنداي دارەجەگە جەتتى. مەنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترىنە جازعان حاتىم تۋرا وسى ماسەل تۋرالى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جازعان تاعى ءبىر حاتىم - سال اۋرۋىنا (دتسپ) شالدىققان بالالارعا دورسالدى ريزوتامياعا وتا جاساۋعا قاتىستى.بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار ۋاكىلمەن بىرلەسە جۇمىس جاساۋعا نيەتتى. اسىرەسە, بۇگىنگى تاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرىمەن جانە وزگە دە ۆەدموستۆولارمەن بىرىگىپ جۇمىس جاساۋدىڭ العىشارتتارىن ازىرلەۋدەمىز. تەك وسىلاي عانا ءبىزدىڭ ءاربىر قادامىمىز ءتيىمدى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن.
قازاقستاندىقتار الدىندا تۇراقتى تۇردە ەسەپ بەرۋ
مەن ءوزىمنىڭ ءاربىر جازعان حاتىما كەلگەن جاۋاپتى الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى پاراقشالارىمدا جانە كوپ ۇزاماي قر بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ جاڭارتىلعان سايتىندا جاريالاپ تۇراتىن بولامىن.
سونداي-اق, ۋاكىل رەتىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان بىرتانوۆپەن, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايتماعانبەتوۆپەن جانە قر ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سۆەتلانا جاكۋپوۆامەن, يۋنيسەف ديرەكتورى ارتۋر ۆان ديزەنمەن وتكىزگەن كەزدەسۋلەرىمنىڭ ماڭىزدىلىعىن باسا ايتقىم كەلەدى.
نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىنىڭ كوپبالالى انالارىمەن, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى ايماعىنداعى ۇكمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن دە ءبىراز ماسەلە تالقىلاندى.
«مۇگەدەك بالالارى بار اتا-انالار اسسوتسياتسياسىنىڭ» وڭالتۋ ورتالىعىندا دارىگەرلەرمەن جانە مينيستر ەلجان بىرتانوۆپەن سال اۋرۋىنا (دتسپ) شالدىققان بالالار ماسەلەسىن – رەابيليتاتسيادان وتكىزۋ مەن ەمدەۋگە ەرتە ارالاسۋدىڭ جايىن تالقىلادىق. الماتىداعى ۇكمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىمەن جانە نۇر-سۇلتانداعى «ەرەكشە بالالار» قورىرىمەن جۇرگىزگەن كەلىسسوزدەرىمىز وتە جەمىستى بولدى. بۇل كەزدەسۋلەردىڭ تاقىرىپتارى تۋرالى مەن ءوزىمنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازبالارىمدا ايتقانمىن.
مەن جاقىن بولاشاقتا سىزدەرگە ءتۇرلى وتىنىشتەر جايلى عانا بايانداپ قويماي, بالالاردىڭ ءومىرىن ءساندى دە ءماندى ەتە تۇسەر اتقارىلعان ىستەرىمىزدىڭ ناتيجەسىن دە جاريالايتىن جاعدايعا جەتەمىز دەگەن ۇمىتتەمىن.
قازىر http://balaombudsman.kz/ سايتىن جاڭارتۋ, ونلاين-قابىلداۋ بولمەسىن جاساۋ, ۋاكىلدىڭ كومانداسىن قۇرۋ سياقتى جۇمىستار جاسالىپ جاتىر.
ەستەرىڭىزگە سالايىن كەتەيىن, قر بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ اتىنا حات جازعاندا بارلىق قاجەتتى قۇجاتتاردى حاتپەن بىرگە تىركەۋدى ۇمىتپاڭىزدار. ويتكەنى مەن سول قۇجاتتاردىڭ نەگىزىندە عانا مەملەكەتتىك جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ساۋال جولداي الامىن. بارلىق ءوتىنىش-حاتتارىڭىزدى info@detdom.kz ەلەكتروندى پوشتاسىنا جولداي الاسىزدار», دەپ جازدى ا. ساين.