جالپى, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ساپالى بولسا, ازاماتتاردىڭ سوتقا دەگەن سەنىمى دە ارتادى. ارينە بۇل سالادا پروبلەمالار دا بار. ولار ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ءىس-شارالاردا, ونىڭ ىشىندە ۇكىمەت ساعاتى مەن باس كوميتەتتىڭ تاقىرىپتىق جانە كوشپەلى وتىرىستارىندا كەڭىنەن تالقىلاندى.
ەندى, نەگىزگى پروبلەمالار قانداي دەگەن ساۋالعا كەلەر بولساق, بىرىنشىدەن, شالعاي اۋدان-اۋىلدار جەكە سوت ورىنداۋشىسىمەن تولىقتاي قامتىلماعان. ەكىنشىدەن, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ساتىسىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى وسال قورعالعان. ءۇشىنشى – جەكە سوت ورىنداۋشىلارىن باقىلاۋ, ولاردى زاڭ بۇزۋشىلىقتارى ءۇشىن جاۋاپتىلىققا تارتۋ شارالارى جەتىلمەگەن. تورتىنشىدەن, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ كەيبىر راسىمدەرى جەتىلمەگەن.
سوندىقتان وسى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا Nur Otan پارتياسى فراكتسياسىنىڭ ماجىلىستەگى مۇشەلەرى جانە پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەدى.
زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى – بارلىق تاراپتاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, اتقارۋ قۇجاتتارىن ساپالى جانە ۋاقتىلى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ.
اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن كوپتەگەن تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى. اتاپ ايتقاندا, تاراپتار قارالاتىن ىستەر, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك كاتەگورياداعى ىستەر بويىنشا ءوندىرىپ الۋ اقشاسىن سوت ورىنداۋشىسىنىڭ اعىمداعى شوتىنا ۋاقىتشا اۋدارادى. قازىر شوت بۇعاتتالىپ, وسىنىڭ سالدارىنان شاعىمدار كوبەيىپ, الەۋمەتتىك شيەلەنىستەر پايدا بولىپ جاتىر. ەندى ونداي شوتقا «بلوكيروۆكا» جاسالمايتىن بولادى.
سونىمەن قاتار زاڭ جوباسىنداعى ماڭىزدى وزگەرىس رەتىندە مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورىنىڭ جالاقى تولەۋ تۋرالى ەسكەرتۋ قۇجاتىنا اتقارۋشىلىق قۇجات مارتەبەسى بەرىلۋىن ايتۋعا بولادى.
زاڭ جوباسىنىڭ باستاماشىلارى ەلىمىزدىڭ اۋماعىنداعى شەشىمدەر بويىنشا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ سوتى بەرگەن اتقارۋ پاراقتارىن ورىنداۋدى جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنا جۇكتەۋدى دە قۇپ كورەدى.
قۇجاتقا قامتاماسىز ەتۋ-شەكتەۋ شارالارىن جانە اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدەگى ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋدى جۇيەلەندىرۋ مەن ۋنيفيكاتسيالاۋ تۋرالى دا تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. ياعني, سوت شەشىمدەرىن سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ وڭىرلىك پالاتالارىنا بەرۋ ۇسىنىلادى. وسى ارقىلى جەكە سوت ورىنداۋشىسى مەن ءوندىرىپ الۋشى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ءتارتىبى ناقتىلانادى.
زاڭ جوباسىنا اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ پروتسەسىندە اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسىن قولدانۋدىڭ نورماتيۆتىك نەگىزىن جەتىلدىرۋگە بايلانىستى دا تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. بۇل بۇكىل اتقارۋ پروتسەسىن اۆتوماتتاندىرىپ, باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالاۋ جانە ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ماسەلەلەرىن قامتيدى.
الداعى ۋاقىتتا جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ جولىنداعى كەدەرگىلەردى, ماسەلەن ليتسەنزيا الۋشىلار ءۇشىن قويىلعان جاس شەگىن الىپ تاستاۋ ۇسىنىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلباسىنىڭ جاستار جىلىن اشۋ سالتاناتىندا بەرگەن جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىن قابىلداۋ جونىندەگى تاپسىرماسىمەن ۇيلەسەدى.
دەپۋتاتتار ەنگىزگەن تۇزەتۋلەر بويىنشا جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ شارالارىن جەتىلدىرۋ جانە ولاردىڭ جاۋاپتىلىعىن كۇشەيتۋ دە قولعا الىنباق. ماسەلەن, زاڭ جوباسىندا ليتسەنزيانىڭ قولدانىلۋىن توقتاتا تۇرۋ, توقتاتۋ جانە ليتسەنزيادان ايىرۋ ءراسىمى قايتا قارالادى. تارتىپتىك جاۋاپتىلىق ءتۇرلەرىنىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلەدى. بۇل تۇزەتۋلەر ءوز قىزمەتىن توقتاتقان جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قاراجاتىن پايدالانۋ فاكتىلەرىن بولعىزباۋعا ارنالعان.
اتالعان شارالار سوت ورىنداۋشىلارى ينستيتۋتىن سەرپىندى تۇردە دامىتىپ, اتقارۋشىلىق قۇجاتتاردى ماجبۇرلەپ ورىنداتۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن تولىق قورعاۋعا باعىتتالعان.
ءاربىر سوت اكتىسىن ورىنداماعان ادام – وزىنە جەكە سوت ورىنداۋشىسى كەلىپ, ۋاقىتىن الاتىنىن, بۇعان قوسىمشا قاراجات كەرەك بولاتىنىن ناقتى ءتۇسىنۋى قاجەت.
بولاشاقتا زاڭ بۇزۋشىلىقتار ازايىپ, پروبلەمالار بەيبىت جولمەن, سوت ورىنداۋشىسىن تارتپاي شەشىلەدى دەپ سەنەمىز.
اسىلبەك سماعۇلوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى