بيزنەس الەمىندە تابىسقا جەتۋدىڭ جولىن اركىم ءارتۇرلى تۇسىنەدى. جاسىراتىنى جوق, كەيبىر ازاماتتاردىڭ تاۋداي تالابى بولعانىمەن, ءبىلىمى جەتىسپەي جاتادى. ال قابىلەتى بارلار جەكە امبيتسياسىنا مالدانىپ, ۋاقىت وتە كەلە باستاعان ءىسىن جارتى جولدا تاستاۋعا ءماجبۇر. «اقىلدى كوپ جاساعاننان سۇراما, كوپتى كورگەننەن سۇرا», دەيدى دانا حالقىمىز. وسى رەتتە جاستاردى بيزنەستىڭ قىر-سىرىنا قانىقتىرىپ ەلدەگى كاسىپكەرلىك ورتانى ارتتىرۋدا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ءجونى بولەك. اسىرەسە ۇيىمنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «باستاۋ بيزنەس», سونداي-اق «جاس كاسىپكەر» سىندى قاناتقاقتى جوبالار قازاقستانداعى ىسكەرلىك سالاعا جان ءبىتىردى دەسەك, ارتىق ايتپاسپىز.
الەمدىك دەڭگەيدە الىپ قاراساق, جاس كاسىپكەر ساناتىنا 18-35 جاس ارالىعىنداعى ازاماتتار كىرەدى ەكەن. قازاقستانداعى بۇل جاس مولشەرى – 18 بەن 29-دىڭ اراسى بولاتىن. كەيىن بۇل كاتەگورياعا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ جاس مولشەرى ۇلعايتىلدى. جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جانە ميكروقارجىلاندىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ساراپشىسى قۋانىش ەرنياز «باستاۋ بيزنەس» باعدارلاماسى بويىنشا 2017-2018 جىلدار ىشىندە 40 مىڭنان استام ادام ارنايى وقىتۋ كۋرسىنان وتكەنىن, سونىڭ 11 مىڭى ءوز كاسىپتەرىن اشقانىن جەتكىزدى.
– 11 مىڭ ادامنىڭ 30 پايىزىن جاستار قۇراعانىن ايتا كەتكەن ورىندى. كوبىنەسە جوباعا قاتىسۋشىلار IT, ساۋدا, ءوندىرىس سالالارى بويىنشا ءوز ىستەرىن باستادى. «جاس كاسىپكەر» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرماس بۇرىن قاناتقاقتى رەجىمدە 4-18 ناۋرىز ارالىعىندا الماتىدا 40 ادامدى تەستىك تارتىپتە وقىتىپ, جاستاردىڭ قاۋقارى مەن سۇرانىستارىن پىسىقتادىق. الدا تاعى دا وسىنداي شارالار جۇرگىزىلەدى, – دەيدى ق. ەرنياز.
«جاس كاسىپكەر» – «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنا ۇقساس جاستاردى كاسىپكەرلىككە تارتۋعا نەگىزدەلگەن وقىتۋ كۋرسى. مۇنداعى كوزدەلگەن مەجە – جۇمىسسىزدىقتى تومەندەتۋ, وزىق بيزنەس يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى جاستاردىڭ كاسىپكەرلىك الەۋەتىن دامىتۋ. سول سەكىلدى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە, مونوقالالاردا ميكرونەسيەلەر جانە كەپىلدىكتەر بەرىپ كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ. اتالعان جوبا – neet ساناتىنداعى جاستارعا, از قامتىلعان كوپبالالى جاس وتباسىلارعا ءارى 18-29 جاس ارالىعىنداعى ەڭبەككە جارامدى ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالىپتى.
– قازىر جاستاردى كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن وقىتىپ, بيزنەستىڭ داعدىلارىنا ۇيرەتەتىن بيزنەس-جاتتىقتىرۋشىلاردى جوباعا قاتىسۋعا شاقىرامىز. رەسپۋبليكا بويىنشا 20 مىڭ ادامدىدى وسى شارا اياسىندا قامتۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ باسىم بولىگى الماتىدا – 3200 ادام. دەسەك تە, مۇنى ارتتىرۋ ماسەلەسى جاقىن ۋاقىتتا قاراستىرىلماق. بولجامعا سايكەس بۇل ءتىزىم الماتى شاھارىندا 10 000 ادامعا جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. ولاردىڭ دەنى 18-29 جاس ارالىعىنداعى جۇمىسسىز جاستار, – دەيدى «اتامەكەن» ۇكپ جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جانە ميكروقارجىلاندىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان ورازعاليەۆ.
كانىگى مايتالماندار جاستارعا كاسىپكەرلىكتى جۇرگىزۋدىڭ ءتۇرلى قىر-سىرىن مەڭگەرتپەك. اتاپ ايتقاندا, ينۆەستيتسيا تارتۋدان باستاپ ماركەتينگتىك زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە دەيىن ءارى باسقا دا بيزنەس-سۋبەكتىلەر اراسىندا ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ءتيىمدى ورناتۋدىڭ ادىستەرىنە قانىعاتىن بولادى. كۋرستىڭ ۇزاقتىعى ءۇش اپتانى قۇرايدى ەكەن. ونىڭ بارىسىندا تىڭداۋشىلاردىڭ كوشباسشىلىق قابىلەتىن دامىتۋ ءۇشىن ارنايى پسيحولوگتار دا تارتىلادى دەپ كوزدەلۋدە. وسىنىڭ ناتيجەسىندە قاتىسۋشىلاردىڭ كەمىندە 20 پايىزىن بيزنەسكە جۇمىلدىرۋ مىندەتى تۇر.
– نەلىكتەن قازىر اtameken fest فورۋمى سىندى جيىندار ءجيى وتكىزىلىپ تۇرادى؟ سەبەبى جاستاردىڭ كوپشىلىگى جەتىستىككە جەتكەن زامانداستارىن تىڭداپ, تاجىريبە الماسقىسى كەلەدى. ال 90-شى جىلدارى كاسىپتەرىن اشقان ادامداردىڭ پسيحولوگياسى بولەك. ولاردىڭ ىسكەرلىك بولمىسى ءوز زاماندارىنا ساي. سوندىقتان بۇگىنگى جاسقا ءوز ءداۋىرىنىڭ حەدلاينەرى جاقىن. قازىر عالامتوردى پايدالانبايتىن جاستار كەمدە-كەم. بۇل ورايدا «Atameken Academy» ەلەكتروندى الاڭى – تاۋلىك بويى ونلاين رەجىمىندە وتىراتىن جاستارعا كاسىپ اشۋعا تاپتىرماس قۇرال. مۇندا وقۋ كۋرسى ينتەراكتيۆتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىل ەل كولەمىندە 10 مىڭ گرانت ءبولىندى. ول «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپكەرلىك كۋرستى تامامداعان تىڭداۋشىلارعا تاعايىندالادى. ونىڭ كولەمى 200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتى قۇرايدى. سونىمەن قاتار ونلاين فرانشيزا بيرجاسىن قۇرۋدى قولعا الدىق. وندا بيزنەس اشۋدىڭ ءتيىمدى جولدارى جانە شەكتەۋلى ينۆەستيتسيامەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ۇتىمدى ادىستەرى, بۇعان قوسا كاسىپكەرلىك پايدالى باعىتتارىنا قاتىستى ەلەكتروندى كاتالوگ ۇسىنىلادى, – دەيدى ق.ەرنياز.
ساراپشى مامان وسى سالانى ءوركەندەتۋدە وتاندىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن دە قارقىندى بايلانىس ورناعانىن ايتادى. مىسالى, جاستار بيزنەسىن كەپىلسىز جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ قولعا الىنۋدا. سوعان سايكەس قارجى ۇيىمدارى 5 پايىزبەن 15 ملن تەڭگەگە دەيىن ينۆەستيتسيا قۇيۋعا ءازىر. ەڭ باستىسى, ۇسىنعان جوباڭىز تارتىمدى ءارى ساۋاتتى قۇرىلعان بولۋى شارت دەيدى «اتامەكەن» ۇكپ وكىلى.
ءسوز باسىندا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, پرەزيدەنت ەلدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدا وركەندەتۋ ىسىندە جاستارعا ەرەكشە سەنىم ارتىپ وتىر. ءبىلىم-بىلىگى جوعارى, ەڭبەك كەتۋگە قۇلشىنىپ تۇرعان جاستاردىڭ سانى كوبەيسە, بۇل ەل ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز.
جاقسىلىق مۇراتقالي, «Egemen Qazaqstan»