سىنىپتاستارىنىڭ دەمالىس كۇندەرىن ءتيىمدى پايدالانۋىنا سەبەپكەر بولعان نۇرساتاي ءوز ويىن اتاسىمەن ءبولىسىپتى. «نەمەرەم سىنىپتاستارىن قوناققا شاقىراتىنىن ايتقاندا اتاسى رەتىندە ويىن قۋاتتادىم. سىنىپ جەتەكشىسى ايمان دوشكەنقىزى بالالاردى ۇيىمداستىرىپ الىپ كەلدى. وزگە ءوڭىر بالالارىنا تۇركىستاننىڭ تاريحي جەرلەرىن كورسەتىپ, ولاردىڭ بويىندا وتانسۇيگىشتىك سەزىمدى نىعايتۋدى ماقسات ەتتىك. ەل, جەر تانۋ ارقىلى ساياحات جاساۋ ءجيى جالعاسىپ جاتسا بالالار تۋعان جەرىمەن ماقتانىپ وسەدى», دەيدى نۇرساتايدىڭ اتاسى تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى سەرىكباي يبادۋللاەۆ.
الدىمەن شىمكەنتتىڭ شەتىندەگى الپامىس باتىردىڭ ەسكەرتكىشىنە بارعان وقۋشىلار شاۋىلدىردەگى وتىرار مەملەكەتتىك قورىق-مۋزەيىنە, سوسىن تاريحي قالاشىق وتىرار توبەگە, ارىستان-باب كەسەنەسىنە, تۇركىستان قالاسىنداعى ق.ا.ياساۋي كەسەنەسىنە, ۋكاش اتا باسىنا بارىپ, سوڭىندا ق.ا.ياساۋي اتىنداعى قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. وتىرارداعى مۋزەيدە بالالاردى حالىق اقىنى اسەلحان قالىبەكوۆا مەن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى پەردەحان جاپپارقۇلوۆ قارسى الدى. «ءال-ءفارابيدىڭ, ءشامشىنىڭ, وزبەكالىنىڭ تۋعان جەرىنە كەلدىڭدەر. بابتاردىڭ بابى – ارىستانبابقا باراسىڭدار. زياراتتارىڭ قابىل بولسىن! ادامنىڭ رۋحاني قازىناسى مەن ماتەريالدىق قازىناسى قاتار بولسا قۇستىڭ قوس قاناتى سياقتى كەدەرگىسىز ۇشادى ەكەن. ال ونىڭ بىرەۋى كەم بولسا ءبىر قاناتپەن ۇشا المايدى. سوندىقتان, قوس قاناتتارىڭ تەڭ بولسىن!» دەپ اقىن اپالارى وقۋشىلارعا ىزگى تىلەگىن ءبىلدىردى. بالالاردى, اسىرەسە وتىرار قالاسىنىڭ ەجەلگى ورنى قىزىقتىردى. «تاريحي توبەنىڭ اۋماعى250 گەكتار. VII-XV عاسىر ارالىعىندا ورتا ازيانىڭ استاناسى بولعان. ءالى قازىلماعان جەرى قانشاما. بۇگىندە مۇنداعى حان سارايىنىڭ اينالاسى عانا قورشالعان. كەلەشەكتە اسپان استىنداعى مۇراجاي ەتۋ جوسپاردا بار. قازىر قالاشىققا جاقىن جەردەن قوناق ءۇي جانە مۇراجاي سالىنۋدا. وسى وتىرار قالاشىعىنان تابىلعان زاتتار سول مۇراجايعا قويىلاتىن بولادى», دەيدى تاريحشى باۋىرجان كامالوۆ.
تۇركىستان ءوڭىرىنىڭ تاريحىمەن تەرەڭ تانىسقان استانالىق وقۋشىلار, تۇرعىندارىنىڭ قوناقجايلىلىعىنا ريزا بولىپ, قىزعالداعىنا قىزىقتى. «تاريح پەن ادەبيەتتەن وقىعاندارىن كوزبەن كوردى. بۇعان دەيىن وقۋشىلار مۇنداي ساياحاتقا شىقپاعان ەدى. ەرتەڭ ەل تىزگىنىن ۇستايتىن بالالار قازىردەن اتامەكەنىنىڭ ءار ولكەسىن ءبىلىپ وسسە دەيمىز. وسى ساپاردىڭ وزىنەن وقۋشىلار قانشاما رۋحاني ازىق الىپ قايتادى», دەگەن ايمان دوشكەنقىزى وسىنداي تانىمدى ساياحات ۇيىمداستىرعان جانە دەمەۋشى بولعان سەرىكباي يبادۋللاەۆقا العىسىن ايتتى.