سايرام اۋدانى تاسساي اۋىلىندا مەكتەپ جوق ەدى. سوندىقتان بالالار اۋىر سومكەلەرىن مىقشيا كوتەرىپ اۋىل سىرتىنداعى مەكتەپكە باراتىن. كوكتەم, كۇز وڭايىراق شىعار, ال, وڭتۇستىك قىسىنىڭ مىنەزى تۇسىنىكسىز. بىردە قاتىپ, بىردە مي باتپاق بولىپ جاتاتىن جولدا اعىلعان ماشينالارمەن قاباتتاسىپ, تايعاناقتاپ, بۇرسەڭدەپ بارا جاتقان وقۋشىلاردى تۋ سىرتىنان كورۋ اۋىر ەدى.
اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ارمانى ورىندالدى. “ستاندارت تسەمەنت” جشس-ءىنىڭ قۇرىلتايشىسى سەرىكجان سەيىتجانوۆ تاسساي اۋىلىنىڭ قاق ورتاسىنان 240 ورىندىق جاڭا ۇلگىدەگى ورتا مەكتەپ سالىپ بەردى. مەكتەپتىڭ قۇنى 215 ميلليونداي تەڭگەنى قۇرادى.
بازبىرەۋلەر ويلاۋى مۇمكىن, “سەيىتجانوۆتا اقشا كوپ قوي. قايدا جاراتارىن بىلمەيدى. ءايتەۋىر, ساۋاپ بولسىن دەپ بالالارعا مەكتەپ سالىپ بەرگەنىنە راحمەت” دەپ. داۋ ايتا الماعاندايسىڭ. قيسىنى كەلىپ تۇر. بىراق, سەرىكجان سەيىتجانوۆ قۇرىلتايشىلىق ەتەتىن الەمدىك ۇلگىدەگى جاڭا تسەمەنت زاۋىتىن سالۋعا ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بتا بانك ارقىلى شەتەلدىك ەكسيمبانكتەن 100 ملن. دوللاردان استام نەسيە العانىنان نەگە سىرعىتىپ ءوتىپ كەتۋگە بولادى؟ قازاقستان تۇرعاي تمد-دا ساۋساقپەن سانايتىنداي جاڭا زاۋىتتى نەسيەگە سالادى دا, سول قارجىدان جىرىپ ورتا مەكتەپ كوتەرەدى.
ۇكىمەت ۇسىنىپ, ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن “30 كورپوراتيۆتى كوشباسشى” باعدارلاماسىنا كىرگەن وسى زاۋىتتا بۇگىندەرى ءبىر مىڭعا تارتا ادام جۇمىس جاسايدى. ەگەر وسىنى ءار وتباسىعا بولسەك, زاۋىتتىڭ مىڭداعان جاندارعا ناپاقا تاۋىپ بەرىپ, جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن شەشۋگە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ وتىرعاندىعى قۋانتادى. وندىرگەن ءونىم ساپالى, ەكونوميكالىق جاعىنان زالالسىز. بۇلاي دەيتىنىمىز, ەلىمىزدە تسەمەنتتىڭ بۇعان دەيىن ىلعالدى ءتۇرى شىعارىلىپ كەلدى. ال, “ستاندارت تسەمەنت” جشس قۇرعاق ءتۇرىن ۇسىنىپ وتىر. مۇندا شيكىزاتتار ارنايى قوراپتا ساقتالادى دا ون مەتر تەرەڭدىكتەگى ءوندىرىس ورىندارىنا جىبەرىلەدى. تابيعاتقا زالال كەلتىرمەيتىندەي بارلىق تەحنولوگيالار ساقتالىنعان. اۋاعا بىلعانىش شىعارمايتىن قولدانبالى سۇزگىلەر مەن ەلەكترلى سۇزگىلەر جۇمىس ىستەپ تۇر.
بۇگىندە مىڭنان اسا ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىرعان زاۋىت جىلىنا 1 ملن. توننا تسەمەنت دايىندايدى. سايرام اۋدانىنىڭ بيۋدجەتىنە جىلىنا 2 ملرد. تەڭگە شاماسىندا قارجى قۇيىلادى.
ءبىزدىڭ بىلەتىنىمىز, ەكولوگيالىق جاعىنان زيانسىز قۇرعاق تسەمەنتتى دايىنداۋ تەحنولوگياسىن عىلىمي نەگىزدە جاساعان عىلىم دوكتورى سەرىكجان سەيىتجانوۆ. قوندىرعى – قىتايدىڭ تيانزين قالاسىنداعى تسەمەنت ونەركاسىبى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ءونىمى. ءدال وسىنداي زاۋىتتار وسى ينستيتۋتتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ازۋىن ايعا بىلەگەن امەريكادان باستاپ, قورشاعان ورتاعا زيانى بىلىنسە قولىنا ۇراندارىن ۇستاپ كوشەگە شىعىپ كەتەتىن تالاپشىل تۇرىندارى بار ەۋروپانىڭ تالاي قالالارىندا جۇمىس جاساپ تۇر.
جاقىندا زاۋىت ديرەكتورى باۋىرجان سەيىتجانوۆپەن تىلدەستىك.
– ەلباسىمىزدىڭ «30 كورپوراتيۆتى كوشباسشى» جوباسىنىڭ قاتارىنا وسى زاۋىت تا كىرگەن, – دەيدى ول. – سول كەزەڭدەردە الەمدى قارجى داعدارىسى قۇرساۋداي قىستى دا ءبىز داعدارىڭقىراپ قالدىق. وسى جوبانى ءارى قاراي جالعاستىرۋ قانشالىقتى قيسىندى, ت ۇلىپقا موڭىرەگەن سيىرداي بولىپ قالمايمىز با دەگەن دە قاۋىپ بولدى. وسى قاۋپىمىزدى اكەم, وسى زاۋىتتىڭ قۇرىلتايشىسى سەرىكجان سەيىتجانوۆ سەيىلتتى. “مەن ەلباسىعا زاۋىتتى ىسكە قوسۋعا ۋادە بەرگەنمىن. ەر جىگىت ۋادەسىن جۇتپاۋ كەرەك. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مەملەكەتىمىزدى وتە اۋىر جاعدايدا ورنىنان تىك قويدى, الەم ساناساتىن ەلگە اينالدىردى. وسىنداي جاعدايدا ءبىزدىڭ كەرى شەگىنگەنىمىز نامىسقا سىن” دەدى.
قازاقتا “ەلدە بولسا ەرىنگە تيەدى” دەگەن ناقىل بار. سول ەلگە بولسىن دەيتىن ازاماتتاردىڭ بىرەگەيى – وسى زاۋىتتىڭ قۇرىلتايشىسى, بەلگىلى كاسىپكەر, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى سەرىكجان سەيىتجانوۆ. سەكەڭنىڭ ساقىلىعى, «اتىمتاي جومارتتىعى» جونىندە ەل ىشىندە اڭگىمە كوپ. مەملەكەت تاراپىنان “قۇرمەت” وردەنىمەن ماراپاتتالعان ازاماتتىڭ ەسىمى سىرتقى ەلدەرگە دە ءمالىم. رەسەيدىڭ “زۆەزدا سودرۋجەستۆا” وردەنىنە يە بولعان سەرىكجان سەيىتجانوۆتىڭ مەتسەناتتىعى “التىن جۇرەك”, “پارىز” قايىرىمدىلىق قورلارى تاراپىنان لايىقتى باعالاندى. عىلىم دوكتورى, حالىقارالىق اقپاراتتاندىرۋ اكادەمياسىنىڭ, كاليفورنيا عىلىم اكادەمياسىنىڭ مۇشەسى وسى ازاماتتىڭ اتاق-داڭقتارىن ايتا باستاساڭ بىرەر پاراق جەتپەيدى-اۋ. ادەتتە, اتاق, قۇرمەتتى بيلىك ورىندارىنان ءوزى سۇراپ جۇرەتىن ادامدار بولادى دا, ابىرويدىڭ ءوزى ىزدەپ جۇرەتىن ازاماتتار بولادى.
شەتەل ماراپاتتارىن ايتپاعاندا, قازاقستاندا سەرىكجان سەيىتجانوۆتىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن اتقارعان جۇمىستارى كوپ. ءوزى تۋىپ وسكەن “شىلىك” اۋىلىندا مەشىت سالدى. كەيىننەن بالاباقشا كوتەردى. مەملەكەتكە, ەلىمىزگە جاردەمىم بولسىن دەپ اتتى كىسى ءتۇسىپ قارايتىنداي مەكتەپ سالىپ بەردى. شىلىك – قازاق تاريحىندا وزىندىك ورنى بار كيەلى مەكەندەردىڭ ءبىرى. مەكتەپ اۋلاسىندا وسى وڭىردەگى العاشقى ۇستاز سەيىتجان قۇرتاەۆقا ەڭسەلى ەسكەرتكىش ورناتىلىپتى. تاشكەنتتەگى پەداگوگيكا ينستيتۋتىن قىزىل ديپلوممەن ءبىتىرىپ كەلىپ, الماتىعا شاقىرىلسا دا اكە بۇيرىعىن اتتاپ وتپەي, اۋىل بالالارىن وقىتقان, تالاي جايساڭ ازاماتتارعا ۇستاز بولعان سەيىتجان اتانىڭ ونەگەلى عۇمىربايانى وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلكەن ۇلگى.
قازاقتا “ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستانىمى جاقسى” دەگەن اتالى ءسوز بار. ەلگە وسىنشالىق قايىرىمدى ىستەر جاساپ جۇرگەن سەرىكجان سەيىتجانوۆ باستاعان ازاماتتار ءوزى وقۋ ورنىن ءتامامداعان ينستيتۋت رەكتورى سۇلتان سۇلەيمەنوۆكە شىمكەنت قالاسىنىڭ ورتاسىنان ەسكەرتكىش كوتەردى. سۇلتان اعامىز ابىز اباي ايتقانداي ادامزاتتى باۋىرىم دەپ سۇيەتىن قاسيەتى بار, شىن مانىندە ۇلتتىڭ زيالىسى بولا بىلگەن قادىرمەندى ازامات. وسىنداي تۇلعالاردان ءتالىم العان جىگىتتەردى ۇلتتىڭ ۇستىنى دەسەڭ جاراسار...
باقتيار تايجان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.