بۇگىنگى كۇنى رەسپۋبليكامىزدا ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. ونىڭ سەبەبى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى دامىتۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە كوپتەگەن ءىس-شارالاردىڭ قامتىلۋىنا بولىپ وتىر. تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ءۇشىنشى رەت قابىلدانعان مەملەكەتتىك باعدارلاما ناتيجەسىندە بۇل كۇندەرى ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا وتكىزىلەتىن جارىستار تەك قانا وبلىس ورتالىقتارىندا عانا ەمەس, قازىرگى كەزدە اۋدان مەن اۋىلداردى دا قامتىپ كەلەدى. قر تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى ونىڭ ىشىندە سپورت كوميتەتى وبلىستارداعى دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورت باسقارمالارى جانە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر جاردەمىمەن ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا ۇلكەن قولداۋ كورسەتىپ وتىر. ال, بۇعان ءوز كەزەگىندە رەسپۋبليكالىق ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى مەن سپورت فەدەراتسيالارى, جانە ولاردىڭ جەرگىلىكتى بولىمشەلەرى ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعى مينيسترلىكتىڭ سپورت كوميتەتىمەن تىعىز بايلانىس ورناتا وتىرىپ, ءوز قاراماعىنا 15 رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيانى, 18 وبلىستىق جانە 115 اۋداندىق, قالالىق بولىمشەلەردى بىرىكتىرگەن. جىل كولەمىندە رەسپۋبليكا بويىنشا ۇلتتىق سپورت ءتۇرلەرىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن 100-دەن استام حالىقارالىق, جانە رەسپۋبليكالىق جارىستار ۇيىمداستىرىلىپ ءجۇر. سپورت كوميتەتى ەل ىشىنە جەتە تانىمال بولعان ۇلتتىق ات سپورتىنان وزگە دە «توعىزقۇمالاق», «سايات», «قۇسبەگى», «جۇدىرىقتاسۋ» سىندى ويىندار ءتۇرلەرىنە دە قولداۋ كورسەتىپ وتىر.
قازاقتىڭ جەكپە-جەك ونەرىنىڭ نەگىزى بولعان جۇدىرىقتاسۋ ويىنى بۇگىندە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قۇرامىنا ەنگىزىلگەن. قازىرگى كەزدە رەسپۋبليكا بويىنشا فەدەراتسيانىڭ وبلىستىق, قالالىق بولىمشەلەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. جاقىندا عانا تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى مەرەكەسىنە ارنالعان « ۇلى دالا باتىرلارى» اتتى حالىقارالىق جارىس وتكىزگەن رەسپۋبليكالىق جۇدىرىقتاسۋ فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ءابىل قوجاپوۆ مىرزامەن سۇحباتتاسقان ەدىك.
– ءابىل ابزال ۇلى, ءبىز جۇدىرىقتاسۋ دەگەن ءسوزدى ەستىسەك – بوكستى ەلەستەتەمىز. الايدا ءسىز جەتەكشىلىك ەتەتىن فەدەراتسيا قازاقتىڭ ۇلتتىق سپورت ءتۇرى رەتىندە تانىلدى. وقىرمان قاۋىمدى جۇدىرىقتاسۋ ونەرىنىڭ تاريحىمەن تانىستىرساق.
– ەڭ ءبىرىنشى ايتارىم, جۇدىرىقتاسۋ – ۇلتتىق سپورتتىڭ ەڭ جارقىن ءتۇرى. ونى ءبىز بۇگىن ويدان شىعارعان جوقپىز. ۇلى دالانى جاڭعىرتىپ, تۇلپاردىڭ تۇياعى, جىگىتتىڭ بىلەگىمەن تالاي بيىكتى باعىندىرعان دالا كوشپەندىلەرىنىڭ, باتىر دا ەرجۇرەك بابالارىمىزدىڭ اسا قادىرلى سپورت ونەرى. بۇل – قازاقشا كۇرەستىڭ كەڭەستىڭ وزبىر ساياساتى ارقاسىندا ەلەنبەي, ۇمىت قالعان ءتۇرى. وليمپيادالىق سپورتتاعى جەكپە جەك, كۇرەستىڭ بارلىق ءتۇرىنىڭ قولدانبالى, قورعانىس تاسىلدەرى بار. بىراق بۇل قازاقشا كۇرەستە عانا جوق. بارىڭىزگە بەلگىلى كاراتەنىڭ – ۋشۋ-ساندا, دزيۋدونىڭ – گوسين-دزيۋتسۋ سىندى ەرەكشە تۇرلەرىن بىلەمىز. وسىدان كەلىپ, «ءبىزدىڭ قازاقشا كۇرەس شىن مانىندە ءدال بۇگىنگىدەي تەك ويىن-تويدىڭ عانا كورىنىسى بولدى ما؟» دەگەن سۇراق كوكەيدە تۇراتىنى داۋسىز. قازاق دالاسىنىڭ ءتۇرلى مۇراعاتتارىن اقتارىپ, وسى ونەردى تەرەڭ زەرتتەگىسى كەلگەن جىگىتتەر, دالىرەك ايتقاندا بەكايدار تويلىباەۆ سىندى ازاماتىمىز ەرتە كەزدەگى بابالارىمىزدىڭ قازاق باتىرلارىنىڭ بۇگىنگى قازاقشا كۇرەسكە قاراعاندا الدەقايدا ايبارلى جەكپە جەك تۇرىمەن سوعىسىپ, باق سىناسقانىن انىقتادى. مۇراعات قاعازدارى 1726 جىلى «كۇرەستە مەرتىككەندەر بولماۋ ءۇشىن, جەرگە جىعىلعانداردى ۇرماۋ تۋرالى» پاتشا جارلىعى شىققانىن كورسەتتى. كەڭەس وداعى كەزىندە «ءوزىن قورعاۋ شەگىن اسىرا پايدالانۋ» زاڭمەن قۋدالاناتىن بولعاندىقتان جەكپە جەكتىڭ بارلىق ءىزى جويىلا باستادى. وسىعان بايلانىستى سوعىس ونەرىمەن تەك قانا نكۆد سىندى ورىنداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە شۇعىلدانۋعا رۇقسات بەرىلدى. كۇرەستىڭ بۇل ءتۇرى ياعني, جۇدىرىقتاسۋ سايىسى ەرتە كەزدە ەلدەن كەتكەن اعايىنداردىڭ اراسىندا كۇنى كەشەگە دەيىن وتكىزىلىپ كەلگەنى جايلى مالىمەتتەر جەتەرلىك.
– جۇدىرىقتاسۋ قازاقشا كۇرەستىڭ ءبىر بولىگى دەپ وتىرسىز, ەگەر ءدال وسىلاي بولسا, وندا ءبىزدىڭ باتىر بابالارىمىزدىڭ ءبارى وسى ونەردى تەرەڭ مەڭگەرگەن بولار؟
– ارينە, الىسقا بارماي, بارىمىزگە بەلگىلى ابىلاي حان – 19 جاسار ءابىلمانسۇردىڭ قالماق باتىرىن جەڭگەن تاريحىن الىڭىز. بۇل دا جەكپە جەك ونەرى عوي. مۇنداي كۇرەستە دايىندىقسىز, تاماشا مەڭگەرگەن ءتاسىلسىز العا شىعۋ مۇمكىن بە؟ قاراساي, قابانباي, بوگەنباي,ت.ت. قانشاما باتىرلار – ءبارىنىڭ دە جەكپە جەكتە, كۇرەستە جاۋىن جەڭگەن باتىرلىعى ولاردىڭ بىلەك كۇشى مەن ءجۇرەكتىلىگىمەن اسپەتتەلەدى. ەندەشە, ولاردىڭ بارلىعى دا جەكپە جەكتىڭ, جۇدىرىقتاسۋ ونەرىنىڭ حاس شەبەرلەرى بولدى. كەشەگى قاجىمۇقان پالۋاندى الىڭىز. كۇللى الەم ونى نار پالۋان دەپ قانا ەمەس, سول زاماندا-اق, 50-گە تارتا مەدال تاعىپ, سپورتتا وزىنە تەڭدەسى تابىلماعان الەمنىڭ ەڭ اتاقتى چەمپيوندارىنىڭ قاتارىنا قوستى. ەگەر تاريحقا جۇگىنسەك, اتاقتى ساراكيكي اتتى جاپوندىق سپورتشى الەم چەمپيوناتى اياقتالعان سوڭ, ارەناعا شىعىپ, كەز كەلگەن چەمپيوندى جۇدىرىقتاسۋدان جەڭەتىنىن مالىمدەگەن. ول ەشقانداي ەرەجەلەر ساقتالىنبايتىن جۋي-جيتسۋ اتالاتىن جەكپە جەك تۇرىنەن الەم مويىنداعان چەمپيون ەدى. مۇنى ەستىگەن قاجىمۇقان شاپانىن شەشە سالىپ, الاڭعا اتىپ شىعادى. ۇرىس بارىسىندا جاپوندىق ونىڭ قۇلاعىن شايناپ ۇلگەرەدى, بىراق كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن ءبىزدىڭ باتىرىمىز ونى جەرگە الىپ ۇرادى. وسىلايشا قاجىمۇقان جەڭىسكە جەتىپ, جاپوندىقتىڭ بۇل جەكپە جەكتە جۇرەگى جارىلىپ قايتىس بولادى. وسى ارقىلى قاجىمۇقان بابامىزدىڭ دا جۇدىرىقتاسۋدان الدىنا دەس بەرمەگەن باتىر ەكەنىن مويىندايمىز.
– ءسىزدىڭ اڭگىمەڭىزگە قاراعاندا جۇدىرىقتاسۋ – ەرەجەسىز سايىس («بوي بەز پراۆيل») اتالىپ جۇرگەن قىزىقتى سپورت ويىنىنىڭ قازاقشا ءتۇرى سياقتى؟
– قاراپايىم تىلمەن ايتساق, بۇل قازاقشا – توبەلەس. ەرەجەسىز سايىستا پارتەردە كۇرەسۋ سىندى تاسىلدەر بار. ەدەندە كۇرەسۋ دەگەن سياقتى عوي, بىراق بۇل قازاقشا كۇرەستە جوق. ەرتەرەكتە قازاق جىگىتتەرى ءۇشىن جەردە جىعىلىپ جاتىپ, كۇرەسۋ نامىس سانالعان شىعار. ءبىز دە وسى بابالارىمىزدىڭ داستۇرىمەن جۇدىرىقتاسۋعا ونداي ءتاسىلدەردى قوسۋدى ءجون كورمەدىك. بىراق ءبىزدىڭ جۇدىرىقتاسۋمەن اينالىساتىن جىگىتتەر ءۇشىن «ەرەجەسىز سايىس» ۇلكەن ماقساتتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالادى. قازىرگى كەزدە ءبىز تاڭداۋلى جىگىتتەردى ىرىكتەپ الىپ, ولاردى الەمدە وتكىزىلەتىن «ەرەجەسىز سايىس» چەمپيوناتتارىنا دايىنداۋعا مۇددەلىمىز. ويتكەنى سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا اسا بەدەلدى سايىستار قاتارىنا جاتقىزىلادى. سوندىقتان دا مۇنداي كۇرەسكە شىققان جىگىتتەر ارقىلى قازاقتى, ەلىمىزدى الەم تانيتىن بولادى.
– اتىشۋلى سپورت ساڭلاقتارى تۋرالى جاسالعان فيلمدەردە شەتەلدىك جاسىرىن, جابىق كوممەرتسيالىق سايىستارعا قاتىسىپ اقشا تاۋىپ, جاۋلارىن تىزە بۇكتىرىپ جاتادى. كوممەرتسيالىق تۇرعىدا مۇنداي جارىستار بىزدە دە وتكىزىلە مە؟
– جوق, ءسىز ويلاعانداي سايىستار وتكىزىلمەيدى. ارينە, بەلگىلى ەرەجەلەرمەن مۇنداي ويىندار وتكىزۋگە بولار ەدى. بىراق ءبىزدىڭ قوعام ءالى بۇعان دايىن ەمەس. ونىڭ دا ءوز ۋاقىتى كەلەر. ازىرگە قالتالىلار سپورت ءۇشىن ميلليونداعان قارجىلارىن باسكە قويىپ, جەلگە شاشاتىنداي جاعدايعا جەتكەن جوق.
– بۇل سپورت ءتۇرىن جاڭعىرتۋ دا وڭاي بولماعان شىعار. ءسىزدىڭ كاسىبي سپورتشى ەمەس ەكەنىڭىزدى بىلەمىز. الايدا, وسى سپورت ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاعان باستى تۇلعا بولاتىنى داۋسىز عوي.
– ارينە. نەگىزىنەن, مەن قازاقشا كۇرەس, سامبومەن بالا كەزدەن اينالىسقام. بىراق, بۇل سپورت شەبەرلىگىنە كانديداتتىقتان ارى اسقان جوق. قازىرگى كۇنى سپورت – تىرشىلىگىمنىڭ ءبىر بولشەگىندەي. ەكونوميكامىزدا قيىنشىلىق باستالعان جىلدارى ءبارىن تاستاپ, كۇنكورىس قامىنا كىرىستىك قوي. سونداي كەزدەرى وسى جىگىتتەرمەن ارالاسىپ تۇراتىنمىن. ول كەزدە سپورت – كىمگە, كىم – سپورتقا كەرەك بولدى دەيسىز؟ سوندا ءبىراز ءجىگىتتەردىڭ ازىن-اۋلاق ايلىقتارىن, ايەلدەرىنە ءوتىرىك ايتىپ, بالا-شاعاسىنان جىرىپ, وسىنداي ىستەرگە جۇمساعانىن كوزبەن كورەتىنمىن. «اتتەڭ, قولىما تۇسسە, سەندەرگە كومەكتەسەر ەدىم» دەپ, تىرشىلىكتەرىنە قاراپ, باس شايقايتىنمىن. ۋاقىت ءوتىپ, ىستەگەن جۇمىستارىمىز بەرەكەسىن بەردى. ءىسىمىز العا ءجۇرىپ, تابىس مولايدى. وسىلايشا مەن ءبىر كەزدە وزىمە بەرگەن ۋادەمدى ورىنداپ, جىگىتتەردىڭ بارلىق شىعىندارىن كوتەرۋگە كۇش سالدىم. سونىڭ ارقاسىندا قازىر فەدەراتسيا قۇرىلىپ, ۇلتتىق سپورت اكادەميا باسشىلارى جۇدىرىقتاسۋدى ۇلتتىق سپورت ءتۇرى رەتىندە باعالاپ, كافەدرا اشىپ, قازىر وسى ماماندىق بويىنشا سپورتشىلار دايىنداۋعا كىرىسىپ كەتتى. ءوز كەزەگىندە ەڭبەگىمىز باعالانىپ, جۇدىرىقتاسۋ ۇلتتىق سپورت ءتۇرى رەتىندە قايرات ساتىبالدى باسشىلىق جاسايتىن ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ قۇرامىنا كىرىپ, ەلىمىزدەگى سپورت جانە تۋريزم مينيسترلىگىنىڭ سپورتتىق كۇنتىزبەلىك جوسپارىنا كىرگىزىلىپ, مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جىلىنا 7 جارىس ۇيىمداستىرىلاتىن بولدى. ايتا كەتەر ءبىر جاعداي, قازىرگى كەزدە ۇلتتىق سپورتتى قولداۋعا مەملەكەت ىقپالى ەرەكشە.
جوعارىدا ايتقانىمداي, بىزدەر گازەتتەردەن, مۇراعات قۇجاتتارىنان قازاقشا كۇرەستىڭ جۇدىرىقتاسۋ دەپ اتالاتىن ءتۇرى بار ەكەنىن عانا بىلدىك. ول جايىندا ەشبىر مالىمەتتەر, ونىڭ سپورت ءتۇرى رەتىندە قابىلدانعان ەرەجەسى, ءتاسىلى جوق ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان زامانعا ساي, ونىڭ ءۇستىنە قازاق جىگىتىنىڭ بار مۇمكىندىگىن اشا الاتىن ناعىز سپورتتىق جەكپە جەك ونەرىن تۋىنداتۋ كەرەك بولدى. شىندىعىندا بۇل جۇمىستاردى جاساۋ ءۇشىن, ونى قوعامعا مويىنداتۋ ءۇشىن تۇپ-تۋرا جەتى جىل ۋاقىتىمىز كەتتى. ال ەندى مۇنىڭ باستاۋىندا تۇرعان ادام جونىندە سۇرادىڭىز. ەڭ باستىسى, بۇل سالانىڭ باسىندا ۇستق قوستاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى شاقان نۇرعاليەۆ سىندى ازاماتتىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە ايتۋعا ءتيىستىمىز. كەيدە ونەرگە شىن بەرىلگەن ادامدار بولادى. بۇل سپورتتا دا, جالپى ونەردە دە, شىعارماشىلىقتا دا سولاي. شاقان – ماماندىعى بويىنشا ينجەنەر-گەوفيزيك. ال مەن دارىگەرمىن. بىزدەردى تابىستىرعان – سپورت. ونىڭ سپورتقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى بۇكىل ءومىرىنىڭ ماعىناسىنا اينالعان. سوندىقتان دا بولار, «ەل اعاسى» اتانعان جاسقا جەتكەندە ول جىلدار بويى ەڭبەك ەتكەن سالاسىن تاستاپ, ومىرىنە سەرىك بولعان سپورت سالاسىنا تۇبەگەيلى بەت بۇردى. كسرو زامانىندا جەكپە جەكتىڭ قولدانبالى تۇرلەرى بويىنشا چەمپيون اتانعان شاقان مىرزا, 2000 جىلدارى ەلىمىزدىڭ ايەلدەر ۇلتتىق قۇراماسىندا باس جاتتىقتىرۋشى قىزمەتتەرىن اتقاردى. تاي بوكسىنان جوعارى دارەجەلى جاتتىقتىرۋشى. از عانا ۋاقىت ىشىندە كيكبوكسينگ, تاي بوكسى سىندى جەكپە جەك تۇرلەرىنەن ازيا, الەم چەمپيوندارىن, سپورت شەبەرلەرىن دايىندادى. مىنە, وسى ازاماتتىڭ ەسەلى ەڭبەگى ارقاسىندا جۇدىرىقتاسۋ سپورتى قايتا جاڭعىردى.
– ەندىگى جەردە اڭگىمەنى سىزدەر جاڭعىرتقان جۇدىرىقتاسۋ ونەرىنىڭ ەرەجەلەرى, ءادىس-ءتاسىلى جايلى وربىتسەك. وقىرماندار ءۇشىن بۇل دا ءبىر قىزىقتى دۇنيە بولار ەدى.
– اتا-بابالارىمىز مۇسىلمان ءۇشىن جەتى سانى قاشاندا كيەلى دەپ ەسەپتەگەن عوي. بىزگە دە و باستان بارلىعىن دا 7 سانىنىڭ اينالىسىنا شوعىرلاندىرۋ تۋرالى وي كەلدى. ياعني, شابۋىلدىڭ 7 ءتاسىلى, قورعانۋدىڭ 7 ءتاسىلى, لاقتىرۋدىڭ 7 ءتاسىلى, 7 ءتۇرلى وقۋ-جاتتىعۋلارى, 7 شەبەرلىك ءجانە 7 اۋىسپالى ءادىس-ايلالارمەن تولىقتىرىلدى. جۇدىرىقتاسۋ تەك قانا اياق-قولدى سەرمەپ توبەلەسۋ ەمەس, ونىڭ تەرەڭىندە ۇلكەن رۋحاني اسپەكتىسى جاتىر. اعزانىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەپ, دەنساۋلىقتىڭ مىقتى بولۋىنا جاۋاپ بەرەتىن ەنەرگەتيكالىق كوزدەردى تازالاپ, بويداعى ەنەرگيانى باعىتتاي ءبىلۋ. قىسقاشا ايتقاندا مۇنداعى ويىن دا بوكستاعى سەكىلدى, الىس ديستانتسياداعى نەگىزگى تىرەك سول قاپتالدان جانە وڭ قاپتالدان (سولاقاي) تۇراتىن بوكستاعى كلاسسيكالىق بوكسشىنىڭ تۇرىسىنداي بولىپ, جاقىن ارا قاشىقتىقتا بۇل تاي بوكسىنداعى ءداستۇرلى تۇرىسقا اينالادى. قولمەن ورىندالاتىن سوققىلار بوكستاعىنداي, تەك ءتۇرلى شىنتاقپەن جانە قۇلاشتاپ ۇرۋ سياقتى سوققىلار بار. اياقپەن ورىندالاتىن سوققىلار, تىزەمەن ۇرۋ جانە ودان قورعانۋ تاسىلدەرى كاراتە مەن تاي بوكسىنىڭ ارسەنالىنان الىنعان. لاقتىرۋ تەحنيكاسى تۇگەلدەي قازاقشا كۇرەستىكى. پارتەردەگى كۇرەس دزيۋدو مەن جۋي-جۋيتسۋدىكىنە ساي كەلەدى. جۇدىرىقتاسۋدىڭ قولدانبالى ءبولىمى (پىشاق, باسقا دا قۇرالداردان قورعانۋ) سامبو مەن قول كۇرەسىنىڭ تاسىلدەرىن قولدانۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى. وسىعان قاراپ وتىرىپ, بۇل بارلىق جەكپە جەك تۇرلەرىن تەرەڭ مەڭگەرۋ قاجەت دەگەن ءسوز دەپ ويلاماۋ كەرەك. بار بولعانى اپتاسىنا 3-4 جاتتىعۋ مەن 3-4 اي كولەمىندە مەڭگەرۋگە بولاتىن جوعارىدا ايتقان 7 ءتۇرلى ءۇيرەنۋ تاسىلدەرىن مەڭگەرۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ناتيجە بەرەدى. ويىن بارىسىندا قارسى شابۋىل مەن قارسى سوققىلارعا كوبىنە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك.
– مىرزا, وسى ۋاقىتقا دەيىن تاربيەلەگەن شاكىرتتەر, جۇدىرىقتاسۋدان شىققان العاشقى چەمپيوندار دا بار بولار؟
– ءبىز جاس سپورتشىلار تاربيەلەۋ مەن ولاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساپ كەلەمىز. ەڭ باستىسى بىزگە كەلگەن جىگىتتەر مەن قىزداردىڭ بارلىعى جەكپە جەك ونەرىنىڭ جاۋىنگەرلىك كۇرەس ونەرىن جەتە مەڭگەرىپ شىعادى. ارينە, قانداي سپورتشى ءۇشىن دە وليمپياداعا قاتىسۋ ەڭ ۇلكەن ارمان. سول ءۇشىن ءبىز جالپى كوپشىلىككە تانىلعان – تاي بوكسى, كيك- بوكسينگ, بوكس سىندى نەگىزگى جەكپە جەك ءتۇرلەرىمەن شۇعىلداندىرۋدى باستى باعىت دەپ الىپ, جۇدىرىقتاسۋدى ازىرگە قوسىمشا ۇيرەتۋگە ءماجبۇرمىز. سوندىقتان دا ولار الەمدىك سايىستارعا نەگىزگى الەم تانىعان سپورت تۇرلەرى بويىنشا قاتىسادى. ال جۇدىرىقتاسۋ ءۇشىن ەڭ العاش رەت ءبىز جىگىتتەرگە – «ابىلاي حان بەلبەۋى» ال قىز بالالار ءۇشىن – «بايان بەلبەۋى» باس جۇلدەلەر تاعايىنداپ, اشىق رەسپۋبليكالىق تۋرنير وتكىزگەن ەدىك. قازىرگى كۇنى بۇل داستۇرگە اينالىپ, ەلىمىزدىڭ شىمكەنت, جامبىل, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى مەن استانا قالاسىنان سونداي-اق, وزبەكستان مەن قىرعىزستان سىندى ەلدەردەن دە جاسوسپىرىمدەر قاتىستى. استانا قالاسىنداعى ءبىزدىڭ جۇدىرىقتاسۋ فەدەراتسياسىنىڭ ءبولىمىن نۇرالى اۋباكىروۆ باسقارادى. ولاردىڭ اراسىنان ءالى تالاي ساڭلاقتار شىعاتىنىنا كامىل سەنەمىز. بىزدە 7 جىل بويى جاتتىعىپ, قازىر كاسىبي بوكسقا اۋىسقان جۇلدىزاي يمانباەۆا, مۋايتاي بوكسىنان الەمنىڭ قولا چەمپيونى, كيكبوكسينگتەن بىرنەشە دۇركىن قازاقستان چەمپيونى, 2005 جىلى قىزدار اراسىنان بوكستان العاشقى رەسپۋبليكا چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ بوكستان كۇمىس جۇلدەگەرى اتاقتارىن قانجىعاعا بايلاسا, قازاقستان مەن رەسەيدىڭ كيكبوكسينگتەن سپورت شەبەرى قانات امانتاەۆتى, بودجي-ساندا بويىنشا ازيا چەمپيونى ءلاززات كەتەباەۆا تاي بوكسىنان كۇمىس جۇلدەگەر سەرىك كاكىمجانوۆتاردى اتاۋعا بولادى.
– اتا-بابامىزدىڭ قۇندىلىعىن ارداقتاپ, ۇلتىمىز ءۇشىن جاساپ جاتقان ەڭبەكتەرىڭىز جانا بەرسىن!
– راحمەت, سىزگە دە تابىس تىلەيمىن!
اڭگىمەلەسكەن بەيبىتكۇل توقاباەۆا.