بالا كوزىندەگى قۋانىش

اتىراۋ مۇنايلى ءوڭىر بولعان­مەن, الەۋمەتتىك جانە ينفراقۇرى­لىم­دىق جوبالاردى مۇناي ونەر­كا­سىبىندە جۇ­مىس جاسايتىن كاسىپورىن­دار­دىڭ قول­داۋىنسىز ىسكە اسىرۋ ءمۇم­كىن ەمەس. سول سەبەپتەن, وسى سا­لا­داعى ءىرى كاسىپ­ورىن­دار دا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ۇسى­نى­سىمەن ءوڭىر الەۋە­تى­نىڭ جاقسارا ءتۇسۋى­نە قولداۋ جاساۋ­دى پارىز ساناي­دى. سونىڭ ءبىرى – «نورت كاسپيان وپەرەيتينگ كومپاني ب.ۆ.» (نكوك) كوم­پانياسى. جال­پى, تەڭىز مۇنايىن يگەرۋگە ۇمتىلعان كومپانيالار توبى 1998-2010 جىل­دار ارالىعىنداعى كە­زەڭدە اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وب­لىس­تارىندا الەۋ­مەتتىك سالانى قام­تى­عان 136-دان استام جو­با­نى ىسكە اسى­­رىپتى. بۇل جوبالارعا دەنساۋلىق ساق­تاۋ, سپورت, مادەنيەت جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارى ءۇشىن بوي كوتەرگەن قۇرى­لىس نىساندارى كىرەدى. ءدال وسىنداي جوبا­نىڭ قاتارىندا اتىراۋ قالاسى­نان ءبىرشاما قاشىقتا ورنالاسقان دامبا اۋىلىندا سالىن­عان بالاباق­شا­نى دا ايتۋعا بولادى. بۇل جوبا الەۋمەتتىك جانە ينفرا­قۇ­رىلىمدىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتىن العان «نورت كاسپيان پروداكشن وپەرەيشنس كومپاني ب.ۆ.» (NCPOC) اگەنت-كومپا­نيا­سىمەن بىرگە ىسكە اسىرىلىپتى. جاقىندا دامبا اۋىلىندا 160 ورىندىق بالاباقشا عيماراتىن تاپ­سىرۋ سالتاناتى وتكىزىلدى. سالتا­نات­تى شارانىڭ اشىلۋىندا ءسوز العان «نكوك» كومپانياسىنىڭ سىرتقى قا­تىناس جونىندەگى ديرەكتورى پەر دەلپون «ءبىز قىزمەتىمىزدى جۇرگىزىپ جاتقان ءوڭىردىڭ جەرگىلىكتى حالقىنا قولداۋ كورسەتۋگە مۇددەلى ەكەنىمىزدى اتاپ وتكىم كەلەدى. قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اتا­لىپ وتىلەتىن مەرەيلى جىلدا ءبىز­دىڭ كونسورتسيۋم بىرنەشە جوبالاردى اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. ولاردىڭ كەيبىرىنىڭ جوبالاۋ جانە قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا. «NCPOC» كومپانياسىمەن ءبىز جەرگىلىكتى ورگاندارمەن وسى جوبالاردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ, سونىمەن قاتار, ورىن­داۋ ماقساتىندا بىرلەسىپ جۇ­مىس جاسايمىز. بۇگىن ءبىزدىڭ قارجى­لان­دىرۋىمىزبەن بوي كوتەرگەن بالا­باقشانىڭ ءبىرىن تاپسىرىپ تۇرمىز. وسى جاڭا بالاباقشادان ءتالىم-ءتار­بيە الاتىن بالالاردىڭ كوزىنەن ۇنەمى قۋانىش كورسەك دەيمىز» دەپ اتاپ ءوتتى. پەر دەلپون مىرزانىڭ اي­تۋىن­شا, جاڭا بالاباقشانى جيھاز­بەن, قۇ­رال-سايماندارمەن جابدىق­تاۋ, اۋلا­سىن اباتتاندىرۋ, جابىق ويىن الاڭى مەن ترانسفور­ما­تور­لىق پودستانسانى ورناتۋ, سونداي-اق, ساياباق جانە بالا­باق­شاعا كىرەتىن اسفالت جول توسەۋ جۇمىستارى شەتەلدىك كومپانيا ەسەبىنەن ءجۇر­گىزىلىپتى. ەندى الداعى كوك­تەم اي­لارىندا كوگالداندىرۋ جۇ­مى­سى قولعا الىنعالى وتىر. نكوك-تىڭ وكىلى پەر دەلپو­ن­نىڭ پىكىرىنشە, الەۋمەتتىك جانە ينف­راقۇرىلىمدىق جوبالارىن قار­جى­لان­دىرۋ اتىراۋ جانە ماڭعىس­تاۋ وب­لىس­تارىنا تەڭ بولىنەدى. ءما­سەلەن, 1998-2010 جىلدار ارالى­عىن­داعى كە­زەڭ­دە تەك قانا اتىراۋ وبلىسىندا 90 ميلليوننان استام اقش دوللارى وسىن­داي جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جۇمسا­لىپ­تى. بيىل اتال­عان كونسور­تسيۋمنىڭ دەمەۋشىلىك ءجا­نە قايى­رىم­­دى­لىق باع­دار­لا­ما­سى اياسىندا 15 جو­با­نى ىسكە اسىرۋ اياقتالعانىن حابارلادى. كونسورتسيۋمنىڭ دەمەۋشىلىك ءجا­نە قايىرىمدىلىق كومەگىن ەگدە تارت­قان قاريالار توبى ۇدايى الىپ تۇرادى. اسىرەسە, بالىقشى كەنتىندەگى سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى, مۇگەدەكتەر قوعامىنا, «فرونتوۆيچكا» ارداگەرلەر كلۋبىنا ازىق-ت ۇلىك كۋپونى رەتىندە, كەيدە شيپاجايعا جول­داما بەرىلەدى. مۇنداي قايى­رىم­دى­لىق كومەكتەن ماقات اۋدانىنىڭ تۇرمىسى تومەن وتباسىلارى شەت قال­عان ەمەس. جىل ىشىندە وسىنداي ساناتتاعى ادامدار توبىنا 227 ازىق-ت ۇلىك كۋپوندارى مەن شيپاجايعا 29 جولداما بەرىلىپتى. بۇعان قوسا وب­لىس­تىق ينفەكتسيالىق اۋرۋحاناسىنا وسى زاماننىڭ ەڭ وزىق مەديتسينالىق جابدىقتارىمەن قامتىلىپ, سىر­قات­تارعا ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە جول اشىلدى دەسەك ارتىق بولماس. سونى­مەن بىرگە, اتىراۋ قالالىق اۋرۋ­حا­ناسى مەن № 14 چەحوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپكە كومپيۋتەر جابدىقتارى الىنىپ بەرىلگەن. ال «التىن با­لىق» بالاباقشاسىنا اۋلا ويىن الا­ڭى, ن. كرۋپسكايا اتىنداعى ورتا مەكتەپكە مۋزىكالىق اسپاپتار مەن سپورت سايماندارى تارتۋ ەتىلگەن. شەتەلدىك كومپانيا مۇنداي دە­مەۋ­­شىلىك جانە قايىرىمدىلىق كومەك­تى تەك اتىراۋ وبلىسى عانا ەمەس, سو­نى­مەن بىرگە, ماڭعىستاۋ وڭىرىنە دە كور­سەتۋدى داستۇرگە ەنگىزگەن. ماسەلەن, 2010 جىلى دەمەۋشىلىك جانە قايى­رىم­دىلىق باعدار­لا­ما­سى شەڭبەرىندە ماڭعىستاۋ جانە اتىراۋ وبلىس­تا­رىن­دا 84 جوبا ءجا­نە دە ىسكە اسى­رىل­دى. تەك اتىراۋ وب­لىسىنىڭ وزىندە 42 جوبا قار­جى­لاندىرىلىپتى. مۇ­نىڭ 24-ءى اتىراۋ قالاسىندا جانە 18-ءى ماقات اۋدانىندا ىسكە اسىرىلعانىن ايتۋعا بولادى. وسى جوبالاردى قار­جى­لان­دىرۋعا 221 ميلليون تەڭگە (1,5 ميلليون اقش دوللارى) ءبولىنىپتى. جو­با­عا باعىتتالعان قارجى ماڭعىس­تاۋ, اتىراۋ وبلىستارى, وسى ءوڭىر­لەر­دەگى تۇپقاراعان جانە ماقات اۋ­دان­دارى اراسىندا تەڭ ءبولىنىپ كەلەدى. قازىر اتىراۋ قالاسىنىڭ ما­ڭىن­داعى تاعى ءبىر ەلدى مەكەن – اق­جاردا دا بالاباقشا قۇرىلىسى اياق­تالۋعا تايا­دى. بۇل دا 160 ورىن­عا ەسەپتەلگەن. بالاباقشا 4 بلوكتان تۇرادى, 9 ويىن الاڭى, كوكونىس ساقتاۋ قويما­سى, ءورت ءسوندىرۋ ءۇشىن سۋ جيناۋعا 4 قازان ورناتىلىپ جاتىر. مىنە, مۇ­نايلى وڭىردەگى الەۋمەتتىك جوبا­لار­عا 10,9 ميلليارد تەڭگە جۇمساعان شە­تەلدىك ينۆەستورلاردى توعىستىر­عان الىپ نكوك جاقىندا «پا­رىز-2011» كونكۋرسىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. جولداسبەك شوپەعۇل. اتىراۋ وبلىسى.