نۇرا اۋدانىنداعى يزەندى اۋىلىنىڭ تاريحى تىڭ يگەرۋ كەزىنەن تارتىلسا دا ناعىز وركەندەۋ كەزەڭى تاۋەلسىزدىككە قول جەتكەن جىلدارمەن تۇسپا-تۇس كەلدى دەۋگە بولادى. وعان دەيىن ايماقتىڭ ءبىر بۇيىرىندە ونشالىقتى ەلەنبەي كۇن كەشكەن بۇل ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ ماڭدايىنا جازىلعانى قوي باعۋدان اينىماۋ ەدى. جانىنداعى شارۋاشىلىقتار استىق ءوندىرۋ ارقىلى اسىپ-تاسىپ جاتقاندا الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايى مۇلدەم تۇرالاپ قالعان بۇل اۋىلعا كوڭىل اۋدارىلىپ, ەسكەرىلە قويماعان-دى.
وسىنداي كۇيدەگى اۋىلعا ءوتپەلى كەزەڭنىڭ باستاپقى ۋاقىتى وتە اۋىر سوقتى. ايتەۋىر جەرلەستەرىن العا باستار العىر ازاماتتار تابىلىپ, ءومىر كوشىنە ىلەستىرىپ اكەتتى. «وتقانجار» اتتى جشس قۇرعان قانات وتارباەۆتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن يزەندىلىكتەر ەڭسەسى تىكتەلىپ, جاڭا جاعدايدا ەڭبەك ەتۋگە جۇمىلىپ, قۇلشىندى.
قازىر ادام تانىعىسىز وزگەرگەن يزەندى وبلىستاعى ەڭ داۋلەتتى ءارى كورىكتى ەلدى مەكەندەردىڭ شوقتىسى سانالادى. قوي سانى قايتادان 15 مىڭنان اسسا, ەگىن ەگۋ دە 6 مىڭ گەكتارعا جەتتى. الداعى ۋاقىتتا جىلقى ءت ۇلىگىن 700-دەن اسىرۋ جوبالانىپ وتىر.
تۇرعىندارعا ءسۇيىنىشتىسى – ەڭبەك يگىلىگى ورتاق. سەرىكتەستىك تاراپىنان ۇجىم مۇشەلەرىنە قامقورلىق مولىنان كورسەتىلەدى. ءماسەلەن, سوڭعى جەتى جىلدا سەرىكتەستىك ەسەبىنەن الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋعا 150 ميلليوننان استام تەڭگە جۇمسالدى. بۇل كۇندە اۋىل اجارىن اشىپ تۇرعان قوعامدىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, اتاپ ايتقاندا, قۇرامىنداعى كىتاپحانا, بايلانىس ءبولىمشەسى, مەديتسينالىق پۋنكت «وتقانجاردىڭ» ءوز كۇش-قاراجاتىنا سالىنىپ بەرىلدى. كەيىندە ولار سەلولىق وكرۋگ قاراماعىنا ەرىكتى تۇردە باسىبايلى وتكىزىلدى.
وسىلايشا تۇرعىزىلعان نىسانداردىڭ ءبىرى – 30 ورىندىق مەكتەپ-ينتەرنات بولدى. الىستاعى قىستاقتارداعى شوپاندار بالالارىنىڭ وندا ساباققا الاڭسىز دايىندالىپ, ۇلگىلى تاربيە الۋلارىنا جاقسى جاعداي بارشىلىق. وقۋشىلاردىڭ دەمالىس كۇندەرى ۇيلەرىنە بارىپ-قايتۋىنا ارنايى كولىك بولىنگەن. جالپى, جەتكىنشەكتەرگە دەگەن كومەك-قولداۋ اۋقىمى اسا كەڭ. «جىل وقۋشىسى» نوميناتسياسى بويىنشا وقۋ جىلى قورىتىندىسىندا وزاتتاردى ىنتالاندىرۋ سىيلىعى تاپسىرىلادى. سونىمەن بىرگە «ءۇزدىك سىنىپ» اتانعان توپ تا كوتەرمەلەنەدى. وقۋشىلار جىل سايىن استانانىڭ كوركەم, تاريحي ورىندارىن ارالاۋعا ەكسكۋرسياعا جىبەرىلىپ تۇراتىن ءۇردىس تە قالىپتاسقان. بوكسشى باقتيار ارتاەۆ اتىنداعى سپورت كەشەنى سولاردىڭ ەنشىسىنە تيگەن. مادەنيەت ءۇيىندەگى كوركەمونەرپازدار ءۇيىرمەسىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى, مۋزىكالىق اسپاپتار, كيىم-كەشەكتەر بوسا-بولماسىن سەرىكتەستىك موينىندا.
يزەندىدەگى جاس وتباسىلارعا ايالى قامقورلىق تا ءبىر بولەك. تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ قاراستىرىلعان. نارەستەلى بولۋشىلارعا 10 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ءبىر جولعى «جورگەكپۇل» تولەنەدى. اۋىل ازاماتتارى اراسىنان ماماندار دايارلانادى.
وسىنداي يگى ءىس-شارالاردىڭ باستاماشىسى رەتىندە سەرىكتەستىك جەتەكشىسى قانات وتارباەۆ بۇرناعى جىلى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن بايقاۋدىڭ «ءبىلىم» مەتسەناتى دەپ تانىلسا, سونداي-اق بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق «پارىز» كونكۋرسىنىڭ التىن جۇلدەگەرى ەكەنىن دە اتاي كەتكەن ورىندى.
ءسوز باسىندا ايتىلعانداي, يزەندى تازالىعى مەن مادەنيەتتىلىگى جاعىنان ايماقتاعى ۇلگىلى اۋىل. «ەڭ ادەمى اۋلا», «ەڭ ادەمى ءۇي», «ەڭ ادەمى كوشە» تۇرعىندار كوڭىلىنە جاققان, بەلسەنە قاتىساتىن بايقاۋلار. ولار ادەتتە مەرەكەلى دۋمانعا ۇلاسىپ, سىي-سياپاتتار تارتۋ ەتىلىپ, جۇرتتى تۋعان ورتالارى كەلبەتىن كورىكتەندىرۋگە باۋرايدى.
ءزاۋلىم مەشىت, جارقىراعان ءمادەنيەت ءۇيى, ءساندى تويحانا, دوڭگەلەنگەن قىمىزحانا, بالالار ويناۋعا ارنالعان الاڭقاي, سىڭعىرلاعان سپورت كەشەنى, ءيىسى بۇرقىراعان ناۋبايحانا مىنە, بۇگىندە يزەندىنىڭ كوز ءسۇيسىنتەرلىك, قىزىقتىرارلىق كورىنىس بەينەسى وسىنداي. شارۋاشىلىعى نىعايىپ, ەكونوميكالىق قۋاتى كۇشەيگەن سايىن «وتقانجار» جشس-ءنىڭ اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك سالاسىن الدەندىرۋگە اسا ىنتالىلىعى قۋانتادى. كورگەن ادامنىڭ جانىن جادىراتىپ سالا بەرەتىن, تىنىس-تىرشىلىگى ءسۇيسىندىرەتىن, اجارى تامساندىراتىن بۇل مەكەننىڭ قۇتتىلىعى الەۋمەتتىك قامقورلىقتىڭ ارقاسى. ەل ءىشى قامىن ويلاعان ازاماتتارى بارىمەن مەرەيلى. مۇددەلەرىن قورعاپ, شىنايى كەڭپەيىلدىلىك, جايساڭ جومارتتىق جاساۋشى باۋىرلاستارىنا ريزا. تاۋەلسىز زاماندا ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ باعى قونعان يزەندى قازىرگى قازاق اۋىلىنىڭ جۇلدىزدى بەينەسىندەي جاڭارىپ-قۇلپىرۋى ءتامام جۇرتتى تاڭىرقاتا, جارقىراي ءتۇسىپ وتىر.
تاماشا وزگەرىستەر جاساۋشى, العا ۇمتىلدىرۋشى, شات-شادىمان ومىرگە بولەۋشى ازاماتتارىنا اق العىس جاۋعان اۋىل بۇل.
ايقىن نەسىپباي.
قاراعاندى وبلىسى, نۇرا اۋدانى.