قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سالىق زاڭناماسى سالىق سالۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلەدى. سالىق سالۋ قاعيداتتارىنا مىندەتتىلىك, انىقتىق, سالىق سالۋ ءادىلەتتىلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى سالىق زاڭناماسىنىڭ جاريالىلىعى مەن سالىق جۇيەسىنىڭ بىرىزدىلىگى جاتادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سالىق ءجۇيەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بارلىق سالىق تولەۋشىلەر (سالىق اگەنتتەرى) ءۇشىن بىرىڭعاي جۇيە بولىپ تابىلادى.
ءوز كەزەگىندە سالىق تولەۋشى سالىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا مىندەتتى. ال سالىق اگەنتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى سالىق زاڭناماسىنا سايكەس سالىقتىڭ دەر كەزىندە ۇستالۋى جانە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە بيۋدجەتكە تولەنۋىن باقىلاۋعا مىندەتتى. سالىق تولەۋشى سالىق تىركەۋشىلەرىنەن باسقا سالىق نىسانالارىن سالىق قىزمەتى ورگاندارىنا «بيۋدجەتكە تولەنەتىن سالىق جانە باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە سايكەس (بۇدان ءارى - سالىق كودەكسى) تاپسىرادى.
وسى ماقالادا سالىق تولەۋشىلەردىڭ ەلەكتروندىق تۇردە جانە قاعاز جۇزىندە سالىق تۋرالى ەسەپتەرىن تاپسىرعان كەزدە جىبەرەتىن قاتەلىكتەرى تۋرالى, سونىڭ سالدارىنان قوزعالاتىن اكىمشىلىك ىستەرى تۋرالى ءسوز قوزعاۋدى ءجون كوردىك.
سالىق كودەكسىنىڭ 584-بابىنا ءسايكەس سالىق نىساناسى مىناداي جاعدايدا مەرزىمىندە تاپسىرىلمادى دەپ ەسەپتەلىنەدى, ەگەر:
1) كودەكسكە سايكەس وكىلەتتى ورگاندار بەلگىلەگەن تارتىپكە سايكەس كەلمەسە, نەمەسە
2) سالىق قىزمەتى ورگاندارىنىڭ كودتارى كورسەتىلمەگەن نەمەسە دۇرىس كورسەتىلمەگەن جاعدايدا, نەمەسە
3) سايكەستەندىرۋ ءنومىرى كورسەتىلمەگەن نەمەسە دۇرىس كورسەتىلمەگەن, نەمەسە
4) سالىق تولەۋ مەرزىمى كورسەتىلمەگەن نەمەسە دۇرىس كورسەتىلمەگەن, نەمەسە
5) سالىق ەسەبىنىڭ ءتۇرى كورسەتىلمەگەن نەمەسە دۇرىس كورسەتىلمەگەن, نەمەسە
6) سالىق ەسەبىنە قاتىستى كودەكس تالاپتارىنا سايكەس دۇرىس قول قويىلماسا, نەمەسە
7) وكىلەتتى ورگان بەلگىلەنگەن ءتارتىپكە سايكەس ەلەكتروندىق ءپىشىم قۇرىلىمى بۇزىلسا.
اتاپ ايتقاندا, اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلعان حاتتامالاردى تەكسەرگەن كەزدە سالىق تولەۋشىلەر تاراپىنان ءجيى جىبەرىلەتىن مىناداي قاتەلىكتەر انىقتالدى – سالىق ورگانىنىڭ كودى دۇرىس كورسەتىلمەيدى, ياعني كود جازىلاتىن باعانادا «سالىق ورگانىنىڭ كودى», «مەكەن-جايى بويىنشا», «جەكە سوت اتقارۋشىسى, ادۆوكات, نوتاريۋس, جەكە كاسىپكەردىڭ مەكەن-جايى». ماسەلەن: جەكە كاسىپكەر تۇرعىلىقتى مەكەن-جايى بويىنشا استانا قالاسى, سارىارقا اۋداندىق سالىق باسقارماسىنا (6203), جەكە كاسىپكەرلىك قىزمەتىنىڭ مەكەن-جايى بويىنشا الماتى اۋداندىق سالىق باسقارماسىنا (6202) قاراستى ايماقتا تۇرادى. الايدا, سالىق تولەۋشى سالىق ەسەبىن جىبەرگەن كەزدە ءوزىنىڭ مەكەن-جايى جانە جەكە كاسىپورىننىڭ مەكەن-جايى تۋرالى ءبىر-اق كودتى 6202-ءنى كورسەتەدى. دۇرىسى ول ءوزىنىڭ تۇرعىلىقتى مەكەن-جايى بويىنشا 6203 كودىن كاسىبىنىڭ مەكەن-جايى بويىنشا 6202 كودىن كورسەتۋى قاجەت. بۇل قاتەلىك سالىق كودەكسىنىڭ 584-بابىنا سايكەس سالىق تۋرالى ەسەپ مەرزىمىندە تاپسىرىلماۋى دەپ شەشىم قابىلداۋعا نەگىز بولادى.
سالىق تولەۋشى سالىق كودەكسىنىڭ 584-بابىنا سايكەس قاتەلىكتەر جىبەرسە, «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنىڭ 206-بابىنا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما اكتىلەرىندە بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس سالىق تولەۋشى سالىق ورگاندارىنا دەر كەزىندە سالىق جونىندەگى ەسەبىن تاپسىرمادى» دەگەن اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلادى. اكىمشىلىك ءتارتىپتى بۇزعانى ءۇشىن ايىپپۇل جەكە تۇلعالارعا 15 ەاك (22 268 تەڭگە) لاۋازىمدى تۇلعالارعا, جەكە كاسىپكەرلەرگە, جەكەمەنشىك نوتاريۋستەرگە, ادۆوكاتتارعا – 30 اەك (45 360 تەڭگە) شاعىن جانە ورتا بيزنەس نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار سۋبەكتىلەرىنىڭ زاڭدى تۇلعالارىنا – 45 اەك (68 040 تەڭگە), ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە جاتاتىن زاڭدى تۇلعالارعا – 70 اەك (105 840 تەڭگە) مولشەرىندە سالىنادى.
تۇرعىنداردىڭ جانە كاسىپكەرلەردىڭ تومەن دارەجەدەگى سالىق مادەنيەتى جەمقورلىققا جاعداي تۋعىزاتىن فاكتورلاردىڭ بىرىنەن سانالادى. سالىق زاڭناماسىنىڭ ەرەجەلەرىن بىلمەۋدىڭ سالدارىنان سالىق تولەۋشىلەر ەركىنەن تىس ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرەدى. سونىڭ سالدارىنان اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. ءسويتىپ, سالىق تولەۋشىلەر بۇل جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلۋ ءۇشىن ءارتۇرلى سىبايلاستىق ارەكەتتەرگە بارىپ, جەڭ ۇشىنان جالعاسۋ جولىن ىزدەيدى.
ازاماتتاردىڭ, ۇيىمداردىڭ جانە جالپى مەملەكەتتىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن جانە مۇددەلەرىن قورعاۋ ماقساتىندا, سونىمەن بىرگە سالىق قىزمەتى ينسپەكتورلارىنىڭ تاراپىنان جىبەرىلگەن قىزمەتتىك جانە سىبايلاستىق ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتاردى, قىزمەت ەتيكاسىن ساقتاماعان وقيعالاردى حابارلاۋ ءۇشىن, قوعامنىڭ سەنىمىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا استانا قالاسى, الماتى اۋداندىق سالىق باسقارماسىندا 8 (7172) 37-68-03 سەنىم تەلەفونى جۇمىس ىستەيدى جانە شاعىمدار مەن ۇسىنىستار جاشىگى ورناتىلعان.
جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە كەلىپ, ازاماتتاردىڭ وزدەرىنىڭ زاڭدىق قۇقىقتارىن ساقتاۋ ماقساتىندا سالىق زاڭناماسى نورمالارىن وقۋدى جانە سالىق مىندەتتەرىن دەر كەزىندە جانە تولىق كولەمدە ورىنداۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالامىز.
ايىم تۇرعىمباەۆا, سالىق باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرى.