ەلگە جاساعان جاقسىلىق ەسەلەنىپ قايتاتىنى انىق

قازاقستاندا الەۋمەتتىك سالاعا قامقورلىق تانىتۋ اياسى كەڭەيە تۇسۋدە

قازاقستاندا ۇزدىك ءبىلىم بەرۋ, ۇزدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ, ۇزدىك مەملەكەتتىك باسقارۋ, ۇزدىك ءادىل سوت بولۋى ءتيىس. جاڭا الەۋمەتتىك ستراتەگيا – ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ يگىلىگى جونىندەگى مەنىڭ قامقورلىعىم. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى بارلىق اتقارۋشى بيلىكتىڭ دە قامقور­لىعى بولۋعا ءتيىس.  مەن ءوزىمنىڭ قازاقستان حالقى­نا جاڭا جولداۋىمدى وسى ماسە­لەگە ارناعالى وتىرمىن.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

“بەرەكە-ا” – قايىرىمدىلىقتىڭ دوسى

قالىڭ قۇيقالى وڭتۇستىكتە قا­يى­رىمدىلىق جاساعاندى ساۋاپ­قا بالايتىن جانى ىزگى ادام­دار كوپ. شىق بەرمەس شىعايبايداي “تاپ­قانىم وزىمدىكى” دەپ باۋى­رى­نا تىعا بەرمەي, پايداسىنىڭ ءبىر ءبو­لى­گىن تۇرمىس قيىنشىلىعىنان قا­جىپ جۇرەتىن ادامدارمەن بولىسەدى. اسفالت جول سالۋعا مامان­دان­عان, وعان كەرەكتى بار تەحنولوگيا, قوندىرعىلار, شاعىن زاۋىت, تەحنيكالارىنا دەيىن ءتۇپ-تۇگەل “بەرەكە-ا” كورپوراتسيا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى راشكۇل وس­پاناليەۆا حانىم وسىنداي جان. تاڭەرتەڭگىلىك جۇمىسقا كەلگەندە قابىلداۋ بولمەسىندە ادام­دار كەزەككە تۇرادى. جۇمىس جاع­دايى­مەن ەمەس, ءبىر بەرسە وسى راشكۇل بەرىپ قالادى-اۋ دەپ ءۇمىتىن ار­قالاپ كەلگەندەر. – مۇمكىندىگىمشە جاعداي­لارىن سۇراپ, بارار ەسىك, شىعار تاۋى جوق­تارعا قارجىلاي كومەك بەرۋگە تى­رى­سامىن, – دەيدى راشكۇل ءجا­لەل­قىزى. – بىراق, ىشىندە اركىمگە قول جايىپ ماسىلدىق ومىرگە ۇيرەنىپ قالعاندار دا بولادى ەكەن. وتباسى جاعدايىن سۇراپ “شىن قينالىپ جۇرسەڭىز نە ەرى­ڭىزدى, نە بالاڭىزدى جۇمىسقا الا­يىن” دەسەم, “نە سەنەن جۇمىس سۇراپ كەلدىم بە, بەرسەڭ اقشاڭدى بەر, بەرمەسەڭ ءويتىپ قىجىرتپا” دەيتىندەر دە كەزدەسەدى. ال, سولار مەنىڭ ءبىر سالاعا تولىق مامان­دا­نىپ, بار تەحنيكام بولۋ ءۇشىن ميل­ليونداعان دوللار نەسيە ال­عانىمدى بىلمەيدى, بىلسە دە قۇ­لاقتارىنا قىستىرمايدى. اۋ, مەن تاۋەكەلدىڭ ارقاسىندا, ەلبا­سى­نىڭ كاسىپكەرلەردى قولداۋى­نىڭ ارقاسىندا وسىنداي بيىككە جەتتىم عوي. ايتسە دە قايىرىمدىلىق – ءراش­كۇل حانىمنىڭ سۇيەككە ءسىڭ­گەن ادەتى. جۇرت وسپاناليەۆا ساي­لاۋ­عا تۇسسە ءبىر قۋانىپ قالادى. ۇكى­مەت ۇلكەن كوشەلەردى, داڭ­عىل­دار­دى ءجون­دەۋگە قاراجات ءبو­لە­دى, ىشكى ورامدار كەيىنگە سىرعىتىلادى. كەزدەسۋ بارىسىندا سونداي كو­شەدە تۇراتىندار راشكۇلگە اما­نات ايتادى. سايلانعانشا ۋادەگە قارق قىلىپ, كەيىن ۇستاتپاي كەتەتىن كەيبىر دەپۋتاتتاردان ءجونى, جو­سىعى بولەك. ۋادە بەردى, ورىن­داي­دى. وسىلايشا, تالاي قىسقا ورامدار راشكۇلدىڭ دەمەۋشى­لىگى­نىڭ ارقاسىندا تەگىن اسفالتتالدى. اسفالت دايىندايتىن زاۋىت­تارى تولىق كومپيۋتەرلەندىرىلگەن, جول سالاتىن, تەگىستەيتىن تەح­نولوگيالارى جاڭالانىپ تۇ­را­­تىن, گەرمانيا, قىتاي سەكىلدى مەملەكەتتەردەن ارناۋلى ماماندار شاقىرتىپ, جاڭا قوندىر­عى­لار­دىڭ قىر-سىرىن جۇ­مىسشى­لارى­نا ءۇي­رە­­تەتىن, كاسىبي شە­بەر­لىگىن جەتىلدىرەتىن كورپوراتسيا قىز­مە­تى­نە بۇگىندە وب­لىس­تان ءبو­لەك, رەس­پۋب­ليكا­لىق اۋقىمدا دا سەنىم ۇلكەن. “بەرە­كە-ا” كور­­پوراتسياسى جۇرت اۋزىندا عاسىر­لىق جوبا اتانعان “باتىس قىتاي – با­تىس ەۋروپا” اۆتوماگيسترالىنە ءوز ۇلەسىن قوسۋدا. كورپوراتسيا كوپ سالالى. تەك, اسفالت سالۋمەن شەكتەلمەيدى. 2008 جىلى سارىاعاشتىڭ بىرنەشە اۋىلدارىن سۋ العاندا تەز ارا­دا ون ءۇي سالىپ بەردى. “دوستىق” اۋىلىندا از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارعا ءوز قارجىسى ەسەبىنەن التى ءۇي, قازىعۇرت اۋدا­نىن­دا ون ءۇي سالدى. كورپوراتسيا قاناتىن جايىپ, ۇلكەيگەننەن كەيىن قايىرىم­دى­لىق ءىس-شارالارىن دا كوبەيتكەن. وبلىس ورتالىعىنداعى “قامار” قايىرىمدىلىق مەكەمەسىنىڭ ءتار­بيەلەنۋشىلەرى مەن ارداگەرلەر ۇيى­مىنا تۇراقتى قارجى ءبولىپ تۇرادى. اتى-شۋلى ۆيچ وقيعاسى كەزىندە دە سىرت قالمادى. ءبىر با­لا­نىڭ تۇراقتى ەمدەلۋىنە بار كەرەكتى قارجىسىن تولەپ بەرىپ وتى­را­دى. ستۋدەنتتەرگە گرانت ءبول­گەندە دە كومەگىن كورسەتىپ كەلەدى. شىمكەنت شاھارى قازاق­ستان­داعى ءۇشىنشى قالا بولادى دەگەن ءسوز ەلباسىنىڭ اۋزىنان ايتىل­دى. الايدا, كۇننىڭ كوزى كوبىرەك تۇسەتىن, حالقى كوپ ءوڭىردىڭ تا­بي­عاتى وسى قيسىنعا كەل­گەنىمەن, شىم­كەنت­تەي شاھارى­ڭىز­دا, باس­قا­سىن ايتپاعاندا, نەكە سارايى جوق بولا­تىن. دۇنيەگە ءسابي اكەلۋدەن قازاقستان بويىنشا الدىڭعى ورىندا تۇرسا دا ءساۋ­لەتتى عيمارات­تارى­مەن دە ماقتانا ال­ماي­تىن. وبلىس باس­شىسى اسقار مىر­زاحمەتوۆ وسى لاۋا­زىمعا تا­عايىن­دا­لى­سىمەن-اق شىم­كەنت­تە­گى كوپ جوقتىڭ ور­نىن تولتى­رىپ بەردى. وبلىس اكى­مى­نىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بو­يىن­شا ءساۋ­لەت­شىلەردىڭ ءبارىنىڭ باسىن قو­سىپ, ءتۇرلى سالالار بو­يىنشا كونكۋرس جاريالاعان. كا­سىپك­ەر­لەر­مەن كەلەلى كەڭەس وتكىز­گەندە وسى جوبا­لار­دى الدارىنا تارتتى. “حا­لىق وزدەرىڭىزدىكى. قا­لا وزدە­رى­ڭىزدىكى. ەلدە بولسا ەرىنگە تيەدى دەگەن. بيز­نەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىن­دا قانداي ۇلەس­تەرىڭىزدى قوسا­سىز­دار؟” دەگەن. كا­سىپكەرلەر توسى­لىپ قالدى. قا­پە­لىمدە قال­تاڭ­داعى اقشاعا قول سۇعۋ قيىن ەكەن. وب­لىستىق دەپۋتاتتار كورپۋ­سىن­داعى جالعىز حا­نىم, «بەرەكە-ا» كور­پورا­تسيا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى راش­كۇل وس­پاناليەۆا ورنىنان تۇرىپ كەتتى. – جىگىتتەر, نەگە توسىلىپ قال­دىڭدار؟ قارجىنى ماڭداي تەرىمىزبەن تاپساق تا ەلىمىزدىڭ, وتانى­مىزدىڭ ارقاسى. قالا كوركەيىپ جاتسا, ءبارىمىزدىڭ مەرەيىمىز عوي. وسىلاي دەگەن ول باعانادان بەرى كوز قيىعىمەن باعىپ وتىر­عان ساۋلەتتى قۇرىلىستىڭ جوبا­سى­نا قولىن سوزدى. بۇل – بۇگىنگى كۇندە شىمكەنت شاھارىنىڭ شى­­را­يىن اشىپ تۇرعان نەكە سارايى ەدى. قىمباتتاۋ تيسە دە قازاقتىڭ قايسار قىزى وسىنداي تاۋەكەلگە بار­عان. جىگىتتەر دە قاراپ قال­ما­دى. ءبىر-ءبىر جوبانى مەنشىكتەگەن. قازىر شىمكەنت اتتى كىسى ءتۇسىپ قاراي­تىنداي اسەم قالاعا اينالدى. بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىندا قانداي نى­سان­دار سالىندى دەگەنگە كەلسەك, قىس­قا مەرزىم ىشىندە «داڭق» مەمو­ريا­لى, «ءشامشى الەمى» كەشەنى, ش.قالداياقوۆ ەسكەرتكىشى, دارىن­دى كومپوزيتورلار مەن ءانشى­لەر­دىڭ «جۇلدىزدار» اللەياسى, جاستار ورتالىعى, نەكە سارايى, داڭق­تى سپورتشىلار جانە جاس جۇ­باي­لار اللەياسى, ورتالىق سۋبۇر­قاق اشىلدى. دەندروساياباق اۋ­ما­عىندا جاڭا دەمالىس ورنى ىسكە قوسىلدى. قازىعۇرت, تۇلكىباس اۋداندارىندا سپورتتىق-مادەني ساۋىقتىرۋ كەشەنى, تۇركىستان قا­لاسىندا جەڭىس ساياباعى, وتىرار اۋدانىندا «باتىر انالار» گۇل­زارى, «مەنىڭ قازاقستانىم» ال­لەيا­سى حالىق يگىلىگىنە بەرىلدى. – ءبىزدىڭ بيزنەسىمىز تاۋەل­سىز­دىگىمىزدىڭ العاشقى جىلدارىنان-اق تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ قالت­قىسىز قامقورلىعىمەن كوركەيىپ كەلەدى. ارينە, قيىندىقتار, كۇر­دە­لى جاعدايلار كوپ كەزدەستى. سو­لار­دىڭ ءبارىن جەڭۋدە ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاردەمىن سەزىنىپ, جىگەرلەنىپ جۇردىك. بۇگىندە «بەرەكە» بۇكىل ەلگە بەلگىلى. اۆتوموبيل جولدارىن, كوپىرلەر سالۋدا, جالپى, قۇرىلىس بيزنەسىندە الدىڭعىلار ساپىندامىز. مامان­دارى­مىزدىڭ شەبەرلىگىن شە­تەل­دەر­دە جانە وزىمىزدە شىڭ­داي­مىز. «بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى» باعدارلاماسى بو­يىنشا دا ەل العىسىنا بولەنۋ­دە­مىز. قا­را­پايىم حالىقتىڭ راحمەتى مەن باتاسىن الماي ادامنىڭ كوگەرىپ, ءوسىپ-ءونۋى مۇمكىن ەمەس. سوندىق­تان جۇمىس ىستەگەن ال­عاش­قى كۇن­نەن باستاپ مەن بۇعان ءوزىمنىڭ شاما-شارقىما قاراي كوڭىل ءبولىپ كەلەمىن, – دەيدى راشكۇل حانىم. شىمكەنت قالاسى, قازىعۇرت, تولە بي, سارىاعاش جانە ءبايدى­بەك اۋداندارىندا “بەرەكە-ا” كور­پورا­تسيا­سىنىڭ قايى­رىم­دى­لىق جۇ­مىستارىنىڭ ءىزى سايراپ جاتىر. ءما­سەلەن, «كورپوراتسيا «بەرەكە- ا» جشس ءوڭتۇس­تىك قا­زاق­ستان وبلىسى بويىنشا الەۋ­مەت­تىك جوبالاردى ىسكە اسى­رۋعا 729 553 838 تەڭگە قاراس­تىر­عان, ونىڭ دەنى ورىندالدى. وڭتۇستىكتەگى دەپۋتاتتار كور­پۋسىنداعى جالعىز قازاق­ قىزى مۇحاممەد پاي­عام­باردىڭ حاديسىندە ايتى­لا­تىنداي “قايىرىم­دى­لىق, ساۋاپ­تى ىستەر ادامدى مىڭ ءتۇرلى پالە­دەن ساقتايدى” دەگەنىنە وسى­لاي ۇلەس قوسىپ كەلە جاتىر. باقتيار تايجان. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.