كەشە استانادا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا رەسپۋبليكالىق سەمينار-كەڭەس بولىپ ءوتتى.
ونىڭ جۇمىسىنا وبلىستىق, استانا مەن الماتى قالالىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ ءتوراعالارى مەن حاتشىلارى, وبلىستاردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرى اپپاراتىنىڭ سايلاۋ ماسەلەلەرىنە جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وڭىرلەردەگى وكىلدەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساياسي پارتيالاردىڭ, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق سايلاۋ سالاسىندا قىزمەت ەتەتىن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ ءوز سوزىندە اتاپ وتكەندەي, الداعى سايلاۋدىڭ ەرەكشەلىگى, بۇل – ەلەكتوراتتىق ۇدەرىستىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرى, اسىرەسە, ۇگىت ناۋقانى مەرزىمى بويىنشا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ءازىرلىكتىڭ اياقتالۋىمەن جانە مەرەيتويدى اتاپ ءوتۋ كۇندەرىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. بۇل جاعداي سايلاۋ ورگاندارىنا جانە بارلىق سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلارعا ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ال سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ماقساتى – كەيبىر تۇسىنىسپەۋشىلىكتەردىڭ ورىن الۋىنا جول بەرەتىن جاعداياتتاردىڭ الدىن الۋ, سايلاۋ زاڭناماسىن بۇزۋ ارەكەتتەرىنە قارسى ۋاقتىلى جانە تاباندى شارالار قولدانۋ بولىپ تابىلادى. «مەنىڭشە, بارلىق سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ ءىس-ارەكەتى تەك بىرىكتىرۋشىلىك سيپاتتا بولۋى ءتيىس. سايلاۋالدى باسەكە وركەنيەتتى ءارى ىزەتتى بولۋى كەرەك», دەدى توراعا وسى تۋرالى.
ورتسايلاۋكوم باسشىسى بۇدان كەيىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى تاراپىنان اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالدى. قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆتىڭ حاباردار ەتۋىنشە, قازىرگى كەزدە پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار ۇسىنۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل ۇدەرىس 5 جەلتوقساندا اياقتالادى. سونداي-اق ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار ۇسىنۋ ۇدەرىسى دە جالعاسىن تابۋدا. ورتسايلاۋكوم سايلاۋ كامپانياسى باستالعاننان بەرى قاجەتتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى, سايلاۋلاردى ازىرلەۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى نەگىزگى شارالاردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىن دايىنداپ, ولاردى جەرگىلىكتى جەرلەرگە جىبەردى. سايلاۋلاردى اقپاراتتىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋدىڭ جوسپارى دايىندالىپ, ءجۇزەگە اسىرىلۋدا. رەسپۋبليكالىق تەلەارنالار ەفيرىنە ورنالاستىرۋ قامتاماسىز ەتىلدى. سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا وسىنداي 20-عا جۋىق روليك شىعارۋ جوسپارلانعان.
«سونداي-اق ءبىز سايلاۋلاردى ازىرلەۋ جانە وتكىزۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان ءوڭىرلىك سەمينارلار وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدى وسك توراعاسى ءارى قاراي. – جاقىن ارادا ۇكىمەت سايلاۋ كامپانيالارىن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن شەشەتىن بولادى. بارلىق سايلاۋ كوميسسيالارى قارجىلىق ءتارتىپتى قاتاڭ ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. سايلاۋ وتكىزۋگە ءبولىنگەن قاراجاتتى ورىنسىز شىعىنداۋعا جول بەرمەۋىمىز قاجەت. ۇكىمەت رەزەرۆىنەن ءبولىنگەن قارجىنىڭ بارلىق شىعىندارىن تولەۋدى 2011 جىلعى 25 جەلتوقسانعا دەيىن اياقتاۋعا مىندەتتىمىز. ال 2012 جىلعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجات شىعىندارىن تولەۋدى ءبىز كەلەسى جىلدىڭ 15 اقپانىنا دەيىن اياقتاۋىمىز كەرەك».
قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ, سونداي-اق ءماجىلىس دەپۋتاتتارى سايلاۋى مەن ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى سايلاۋىنا قاجەتتى سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن باسىپ شىعارۋ, سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىن وقىتۋ, سايلاۋشىلار ءتىزىمىن دايىنداۋ ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى. توراعانىڭ اتاپ وتكەنىندەي, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارى سايلاۋشىلار ءتىزىمىن سايلاۋعا 15 كۇن قالعانعا دەيىن, ياعني 2011 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن تانىسۋ ءۇشىن ۇسىنۋى قاجەت. سايلاۋكوم توراعاسى وتاندىق جانە حالىقارالىق بايقاۋشىلاردى سايلاۋلاردى ازىرلەۋ جانە ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى قاجەتتى بارلىق اقپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن دە اتاپ ءوتتى.
سەمينار-كەڭەستە وسك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير فووس پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتارىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدىڭ زاڭدىق نورمالارى جانە ونى وتكىزۋ ەرەجەلەرى تۋرالى, وسك حاتشىسى باقىت مەلدەشوۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتارىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى قۇجاتتامالىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى تۋرالى, وسك مۇشەسى تاتيانا وحلوپكوۆا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتارىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدا قازاقستاندىق, حالىقارالىق بايقاۋشىلار مەن شەتەلدىك باق وكىلدەرىن اككرەديتتەۋ ءتارتىبى جانە ولاردىڭ وكىلەتتىكتەرى تۋرالى, وسك مۇشەسى ءلاززات ءسۇلەيمەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتارىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ ءماسەلەلەرى تۋرالى, وسك اپپاراتىنىڭ قارجى-باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مارجان مۇحامەتوۆا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتارىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى قارجىلىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭىنەن تانىستىرىپ ءوتتى.
جيىن بارىسىندا قوزعالعان ماسەلەلەردىڭ بارلىعى وزەكتى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان دا وعان قاتىسۋشىلار سايلاۋ ناۋقانىنىڭ قازىرگى كەزەڭدەگى بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە بارلىق سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ سايلاۋ زاڭناماسى نورمالارىنىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىن ەرەكشە اتادى. ويتكەنى, سايلاۋدىڭ ويداعىداي ءوتۋى ونى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىنا تىكەلەي بايلانىستى. سەمينار-كەڭەسكە قاتىسۋشىلار جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەردى تالقىلاۋ بارىسىندا سايلاۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋ اياسىندا ءجۇرگىزىلەتىن جۇمىستاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا بايلانىستى بىرقاتار ۇسىنىستار دا ايتتى. مۇنداي ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار سايلاۋعا قاتىستى ءىس-شارالاردى قالىپتاستىرۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى.
جيىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ باسشىلارى مەن مۇشەلەرى قاتىسۋشىلار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا تۇشىمدى جاۋاپتار قايتاردى. الداعى ۋاقىتتا وسىنداي سەمينار-كەڭەستەر مەن ترەنينگتەر ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە وتكىزىلەتىن بولادى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي.