ەلباسىنىڭ جىل سايىنعى ءداستۇرلى جولداۋىندا اتقارىلۋعا ءتيىس باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە الەۋمەتتىك ماسەلە ايتىلادى. ويتكەنى الەۋمەتتىڭ حال-احۋالى, مۇڭ-مۇقتاجى تۇزەلمەي, قوعام العا باسپايدى. ماڭعىستاۋ تۇبىندەگى قازىنالى ولكە جاڭاوزەن قالاسىندا جىل وتكەن سايىن الەۋمەتتىك جاعداي جاقسارىپ كەلەدى. ىرىس پەن يگىلىكتىڭ, بايلىق پەن مولشىلىقتىڭ ورتاسىنا اينالعان مۇنايشىلار قالاسىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭى نەگىزىنەن مۇناي جانە گاز ءوندىرۋ, ونى وڭدەۋمەن تىكەلەي بايلانىستى.
جاڭاوزەن قالاسىنداعى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن ۇكىمەت قابىلداعان ارنايى باعدارلاما اياسىندا ءبىراز جۇمىستار اتقارىلۋدا. جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى اتالعان باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا كەشەندى شارالار ءجۇرگىزۋدى ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. وسى رەتتە ايتا كەتۋ كەرەك, «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تا جاڭاوزەن قالاسىنىڭ دامۋىنا قوماقتى ۇلەس قوسىپ وتىر. رەسمي مالىمەتتەرگە نازار اۋدارساق, مۇناي كومپانياسى كەلىسىم-شارتتىق مىندەتتەمەلەرىنە ساي جاڭاوزەن قالاسى مەن قاراقيا اۋدانىنىڭ الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ باعدارلاماسى نەگىزىندە 2008 جىلدان بەرى جىل سايىن 900 ملن. تەڭگە ءبولىپ كەلەدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگىمەن قول قويعان ايماقتىڭ الەۋمەتتىك جوبالارىن قوسىمشا قارجىلاندىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا سايكەس, 2009 بەن 2010 جىلدارى 970 ملن. تەڭگەدەن استام قارجى بولىنگەن. ارينە, مۇنىڭ ءبارى الەۋمەتتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋدا جانە حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن كوتەرۋدە زور كومەك. سونداي كومەكتىڭ ءبىرى – مۇنايشىلار قالاسىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبا سانالاتىن بالالار لاگەرى مەن مەديتسينالىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعى پايدالانۋعا بەرىلدى.
جاڭاوزەن قالاسىنان 64 شاقىرىم جەردەگى «كەندىرلى» دەمالىس ورنىندا اشىلعان جاڭا مەديتسينالىق وڭالتۋ ورتالىعى «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق پەن «مەديكەر» جشس-ءنىڭ بىرلەسكەن جوباسى. اتالمىش ەكى الەۋمەتتىك نىسان ماڭعىستاۋ وبلىسى جاڭاوزەن قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرىن كەشەندى تۇردە شەشۋ شارالارى اياسىندا سالىندى. مەديتسينالىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا ەندى مۇنايشىلار مەن ولاردىڭ بالالارى ەمدەلەدى. بۇل ورتالىقتا پاۆلودار وبلىسىنداعى مويىلدى كولىنەن اكەلىنگەن ەمدىك باتپاق, كاتونقاراعايدان جەتكىزىلگەن بۇعى پانتاسى بار. مۇندا سۋمەن, س ۇلىكپەن, پارافينمەن, وسىمدىكتەرمەن (فيتوتەراپيا), وتتەگى تەراپياسىمەن, ءداستۇرلى فيزيوتەراپيامەن ەمدەۋ ۇزدىكسىز جۇرگىزىلەدى. مۇنايشىلارعا 36 كۇن ەڭبەك دەمالىسى بەرىلسە, سونىڭ ون كۇنىن وسىندا وتكىزىپ, دەنساۋلىقتارىن تەكسەرتۋگە زور مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر. ماۋسىم سايىن ورتالىقتا 1600 ادامنىڭ دەمالۋىنا جان-جاقتى جاعداي قاراستىرىلعان. مەديتسينالىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعى جانىنان اشىلعان دياگنوستيكالىق ورتالىقتا وسىندا كەلگەن جانداردىڭ قانداي اۋرۋمەن اۋىراتىندىعىن, قانداي ەم قولدانۋ قاجەتتىگىن ۋاقىت كۇتتىرمەي انىقتاپ بەرەدى. ايتا كەتكەن ءجون, جاڭاوزەندىك مۇنايشىلار بۇعان دەيىن جىل سايىن جاڭاقورعان, سارىاعاش شيپاجايلارىنا بارىپ ەمدەلەتىن. اللا جازسا, ەندى “كەندىرلى” دەمالىس ايماعىندا ىسكە قوسىلعان مەديتسينالىق-ساۋىقتىرۋ ورتالىعى بۇل ماسەلەنى تۇپكىلىكتى شەشىپ, مۇنايشىلاردىڭ الىسقا بارماي-اق, جاقىن جەردەن ەم قابىلداۋىنا جاعداي جاساماق. الەۋمەتتىك باعدارلاماعا بيۋدجەت تاراپىنان 6 ملرد. تەڭگە بولىنگەن بولسا, سونىڭ 3,5 ملرد. تەڭگەسى وسى ساۋىقتىرۋ ورتالىعىن اشۋعا جۇمسالعان. كەندىرلى دەمالىس كەشەنى اۋماعىنان سالىنعان 250 ورىندى بالالارعا ارنالعان ساۋىقتىرۋ لاگەرى دە زامان تالابىنا ساي جابدىقتالعان.
جوبا بويىنشا مۇندا بالالارعا ارنالعان باسسەين, سپورت زالى, اسحانا, شاعىن كينوتەاتر, جازعى ساحنا سالىنعان. سونىمەن بىرگە فۋتبول, ۆولەيبول, تەننيس ويناۋعا ارنالعان الاڭدار بار. لاگەر اۋماعى وتە كەڭ بولعاندىقتان بالالاردىڭ ەركىن ويناپ, جاقسى دەمالۋىنا بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان. لاگەر اينالاسىنا تۇگەلدەي بەينەباقىلاۋ ورناتۋ جوسپار بويىنشا ەنگىزىلگەن. مۇنداعى ماقسات – بالالاردىڭ دەمالىستاعى قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ, قاداعالاۋ. لاگەر اۋماعى اباتتاندىرىلىپ, شاعىن مۇسىندەرمەن بەزەندىرىلگەن. لاگەردە اي سايىن 300 بالا دەمالىپ تۇرادى.
قىسقاسى, «كەندىرلى» دەمالىس ايماعىنىڭ ەكىنشى تىنىسىن اشقان اتالمىش الەۋمەتتىك نىسانداردا مۇنايشىلار دا, ولاردىڭ بالالارى دا جايلى دەمالىپ, كەشەندى ەمدەلۋ سەكىلدى يگىلىكتى ىستەردىڭ جەمىسىن كورەدى دەگەن سەنىمى مول.
مەرەكە تاڭاتاروۆ.