كەشە الماتىدا ورتالىق مەملەكەتتىك مۇراعاتىنىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان «مۇراعاتتار. ەلىمىزدىڭ مادەني مۇراسىن ساقتاۋداعى ورنى مەن قىزمەتى, تاريحى» اتتى كونفەرەنتسياسى ءوتتى. سونداي-اق جيىن اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان رەسپۋبليكا ۇلتتىق مۇراعات قورى قۇجاتتارىنىڭ كورمەسىندەگى سيرەك كەزدەسەتىن قۇندى جادىگەرلەر كەلۋشىلەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزدى.
تاريح پاراعىنا كوز جىبەرسەك, 1921 جىلى قىركۇيەك ايىندا تورعاي جانە ورىنبور گۋبەرنيالارىنىڭ مەكەمەلەرى مەن ۇيىمدارىنىڭ قۇجاتتارى نەگىزىندە ورىنبور قالاسىندا ورتالىق ولكەلىك مۇراعات قۇرىلىپ, ونىڭ قالىپتاسۋىنا كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى س.سەيفۋللين اتسالىسقان. سودان بەرگى 90 جىل ىشىندە مۇراعات ەلىمىزدەگى عىلىمي جانە مادەني ماڭىزى بار ءىرى تاريحي قۇجاتتىق دەرەككوزدەرىن جيناۋشى مول مۇراعا اينالىپ وتىر.
ورتالىق مەملەكەتتىك مۇراعاتىنىڭ باس ديرەكتورى ءلاززات اقتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە مۇراعات قويمالارىندا كەڭەس داۋىرىنە دەيىنگى, كەڭەستىك جانە تاۋەلسىز قازاقستان كەزەڭدەرىنىڭ مەكەمەلەرى مەن ۇيىمدارىنىڭ, جەكە تۇلعالار كوللەكتسياسىنىڭ 1,5 ميلليونعا جۋىق قۇجاتتارى جيناقتالعان.
– بۇگىنگى جاڭالىعىمىز – كونفەرەنتسيا اياسىندا وتكەن «جاۋھار ءجادىگەرلەر» كورمەسىنە سوڭعى ۋاقىتتا شەتەلدەن الىنعان قۇندى مۇراعات قۇجاتتارى مەن كوشىرمەلەرى قويىلدى. ولار – «تۇركسوي» باسشىسى د.قاسەيىنوۆ پەن تۇركيا ازاماتى مۋزاففەر اكچورانىڭ الاش ارىسى م.شوقايدىڭ سىي رەتىندە تاپسىرعان حاتتارى, سونىمەن قاتار مەملەكەتتىڭ اراب قولجازبالار ينستيتۋتىنان (مىسىر), حح عاسىردىڭ باسىندا ومىرگە كەلگەن جامبىل وبلىسىنىڭ تۋماسى, ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى ناسرۋللا ات-ءتارازيدىڭ جانە رەسەي مەملەكەتتىك تاريحي مۇراعاتىنان الىنعان قۇجاتتار قويىلدى, – دەدى ءلاززات سۇلەيمەنقىزى.
ەلىمىزدىڭ مۇراعاتشىلارىنىڭ قارا شاڭىراعى ءوزىنىڭ 90 جىلدىق تاريحىندا ءارتۇرلى كەزەڭدەردى باستان وتكىزگەنىن, ءتىپتى داعدارىس جىلدارى بۇكىل مۇراعات, مۇراجايلارىمىز قاراجاتسىز قالعاندا تەك ىنتالى ماماندار ارقىلى ءوزىمىزدىڭ قاجەتتى مۇرامىزدى, قۇندى دەرەكتەر مەن قۇجاتتاردى ساقتاپ قالعانىمىزدى جەتكىزگەن بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولات بەرسەباەۆ مۇراعاتتىڭ بۇگىنگى جاعدايىنا, الداعى اتقارىلاتىن ءىس-شارالارعا توقتالدى.
– ەندىگى مىندەتىمىز قولداعى بار بازالار, مۇراعاتتاردىڭ قورىن نىعايتۋ, كەڭەيتۋ. ەكىنشى باعىتىمىز, بارلىق قۇجاتتاردى, قورلاردى ساندىق فورماتقا كوشىرۋ. ويتكەنى, كەز كەلگەن مامان قاجەتتى تاريحي دەرەكتەردى ىزدەيدى عوي. ماسەلەن ول تەك باتىس قازاقستان وبلىستىق مۇراعاتىندا بولسا, 3 مىڭ شاقىرىمعا بارۋ ءۇشىن قاراجات, ۋاقىت كەرەك. سوندىقتان زەرتتەۋشىلەرگە, ستۋدەنتتەرگە ىڭعايلى جول تابۋ ماقساتىندا جارىق كورۋگە رۇقسات بەرىلگەن قۇجاتتاردى ينتەرنەتكە سالساق دەگەن جوسپارىمىز بار. ول ءبىز ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس. وعان دا ۋاقىت, قاراجات كەرەك. ۇكىمەت باسشىلارى تاريحي, ءمادەني, رۋحاني قازىنامىزدى ساقتاپ قانا ەمەس, ولاردى اشىق تۇردە ازاماتتارىمىزعا, زەرتتەۋشىلەرگە, جاس ماماندارعا قولجەتىمدى ەتۋدى ءتۇسىنىپ, قولداپ وتىر. وسىلايشا, ءار ايماقتاعى مۇراعاتتاردى ورتالىقتاندىرىپ, ينتەگراتسيا جاسايمىز دەپ وتىرمىز, – دەدى توراعا.
سونداي-اق كونفەرەنتسيادا قوعامنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني سالاسىنداعى مۇراعاتتىڭ ورنى مەن قىزمەتى, مۇراعات عىلىمي-زەرتتەۋلەردىڭ دەرەككوزدەرى, ت.ب. قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەر جايلى عالىمدار, مادەنيەت قايراتكەرلەرى, مۇراعات قىزمەتكەرلەرى باياندامالار جاساپ, پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى.