ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ, مەكتەپتەردى قاجەتتى زاماناۋي جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك مول, وقىتۋشىعا قويىلاتىن تالاپتار جوعارى دەگەنمەن, اۋىلدىڭ اتى – اۋىل. ونداعى مەكتەپتەردىڭ بارلىعى وسى تالاپتار تۇرعىسىنان كورىنە الادى دەي المايمىز. وسى ورايدا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى وكىلدەرىنەن اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ احۋالى جايلى سۇراعانىمىزدا, ولار ماڭعىستاۋ اۋدانىنا قاراستى ۇشتاعان اۋىلىنداعى مەكتەپكە بارىپ كورۋگە كەڭەس بەردى.
اتالمىش مەكتەپ ءوز باستاۋىن سوناۋ ءدىني ساۋات اشۋ مەكتەپتەرىنەن العان ەكەن. بۇقارادان وقۋ بىتىرگەن نۇرنياز احۋننىڭ ءتالىمىن جالعاستىرعان شاكىرتتەردىڭ كيىز ۇيدەگى مەكتەپتەرى 30-شى جىلداردىڭ باس كەزىندە ەكى بولمەلى مەكتەپكە, كەيىن كولحوزدىڭ ءتورت جىلدىق مەكتەبىنە اينالعان. وقۋ ورداسىنىڭ بۇگىنگى باسشىسى ءوز مەكتەبىنىڭ وتكەنىمەن, تاريحىمەن مەرەيلەنەتىنى بايقالىپ تۇر, بىردەن مەكتەپتى ارالاتىپ, ونىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنى تۋرالى ۇزاق بايانداپ بەردى. ءابىش كەكىلباي وقىعان اۋىلدىڭ بۇگىنگى مەكتەبىنىڭ باسشىسى ماقتانسا ورىندى بولار...
1954-55 جىلدارى ۇشتاعاندا سالىنعان, لەنين اتىن يەمدەنگەن العاشقى مەكتەپ ارادا 20 جىلدان استام ۋاقىت وتكەندە جاڭارىپ, اۋىل تۇرعىندارى ەكى قاباتتى مەكتەپكە يە بولعان. الايدا تاعى 20 جىل وتكەندە بۇل مەكتەپ سۋعا كەتىپ, جارامسىز بولىپ قالادى دا, 2006 جىلى جاڭا مەكتەپ عيماراتى بوي كوتەرەدى. مەكتەبى سۋعا كەتىپ, جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسىنا ۇلكەن ءۇمىت ەتكەن ۇشتاعاندىقتار ەسكى اتاۋدى سۋعا كەتكەن مەكتەپپەن بىرگە تاستاپ, جاڭا مەكتەپكە ۇشتاعان اتىن سۇرايدى. بۇل تىلەك ورىندالعانىمەن, كەيىن مەكتەپكە جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا لەنين, «ەڭبەك قىزىل تۋ», «قىزىل جۇلدىز» وردەندەرىنىڭ يەگەرى, وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ پلەنۋم مۇشەسى بولعان حالىق قالاۋلىسى, ءوز اۋىلىنىڭ ء«التىنسارينى» بولىپ, اۋىل بالالارىن وقىتۋعا كۇش سالعان, ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرىپ, قيىن كەزدە اۋىل تۇرعىندارىن, وقۋشىلاردى اس-سۋمەن, كۇش-كولىكپەن قامتىپ, ءبىراز بالالاردى مەكتەپكە جانە بىرقاتارىن اتىراۋعا وقىتىپ, اۋىلعا مامان دايىنداپ بەرگەن, ەلگە قامقور اتىمتاي ازامات اسقار وتەپبەرگەنوۆ ەسىمى بەرىلدى.
مەكتەپتىڭ بۇگىنگى بەينەسى دە جامان ەمەس. 313 بالاعا لايىقتالىپ سالىنعان عيماراتتا 400-گە تارتا بالا وقىپ, 60-قا جۋىق ۇستاز ساباق بەرەدى ەكەن.
– وقۋشىلارىمىز دا, ۇستازدارىمىز دا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءبىلىم بايقاۋلارىنا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىندارعا قول جەتكىزىپ كەلەدى. مەكتەپتىڭ ىشىندەگى وقۋ-تاربيە جۇمىسىنىڭ ەڭ باستى كورسەتكىشىنىڭ ءبىرى وسى. ءبىز جۇيرىكتەرىمىزگە, گرانت يەگەرلەرىنە, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسكەن تۇلەكتەرىمىزگە قاراپ, ءوز جۇمىسىمىزدىڭ ناتيجەسىن كورەمىز جانە سوعان قۋانامىز, – دەيدى مەكتەپ باسشىسى قوسنياز انۋاربەك ۇلى.
مەكتەپتە ءار جىلدارى ەڭبەك ەتكەن ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ ەسىمىن ەستە قالدىرۋ ماقساتىندا ءار ءپان كابينەتىنە ۇستازداردىڭ ەسىمىن بەرىپ, تورىنە سۋرەتى مەن ءومىربايانىن ءىلىپ قويۋى اسەرلى. بيولوگيا كابينەتى ق.مۇقاجانوۆتىڭ, حيميا كابينەتى ش.دوساتوۆتىڭ, گەوگرافيا كابينەتى ت.نيازماعانبەتوۆتىڭ اتىنا بەرىلسە, فيزيكا كابينەتى ب.سۇيەسىنوۆتىڭ, ماتەماتيكا كابينەتى س.انەسوۆتىڭ اتىمەن اتالادى ەكەن. ولاردىڭ بارلىعى دا مەكتەپتە وسى پاندەر بويىنشا ساباق بەرىپ, الدىنان تالاي تۇلەكتى تۇلەتكەن اۋىل ۇستازدارى.
اۋلاسىنا اعاش وتىرعىزىلعان مەكتەپتىڭ شاعىن جىلىجايىندا بىرنەشە وسىمدىك تۇرلەرى ءوسىرىلىپ, قويان, قۇستار اكەلىنگەن. قۇم باسۋ قاۋپى تۋىنداعاندىقتان, سەكسەۋىل, بايالىش سىندى بۇتالى وسىمدىكتەردى ءوسىرۋ ارقىلى قۇم توقتاتۋ ءىسى جۇرگىزىلگەن ۇشتاعاندا مەكتەپتىڭ جاسىلداندىرۋدان تىس قالماعانى بايقالادى.
مەكتەپتىڭ تاعى ءبىر تارتىمدى تۇسى – بۇكىل اۋىل تاريحىن قامتيتىن مۇراجايىنىڭ بولۋى. مەكتەپ مۇراجايىنىڭ تابالدىرىعىنان اتتاعانىمدا بولمەگە ەمەس, اۋىل تاريحى جازىلعان الىپ كىتاپتىڭ ىشىنە ەنگەندەي بولعانىمدى جاسىرمايمىن. اۋىلدىڭ ايتۋلى ازاماتتارى, ءار جىلدارداعى مەكتەپ ديرەكتورلارى, سوعىسقا كەتكەندەر, ورالعاندار مەن ورالماعاندار, اۋىل مولدالارى, جازىقسىز جالا جابىلعان بوزداقتار, زەرگەر-ۇستالار, اڭشىلار, اۋىل دارىگەرلەرى, باتىر انالار, ەڭبەك وزاتتارى, اۋىلدىڭ العاشقى جۇرگىزۋشىلەرى مەن مەحانيزاتورلارى, ءار جىلدارداعى اكىمدەر, ۇشتاعان مەكتەبىن بىتىرگەن تۇلەكتەردى تۇگەندەگەن البومدار, اۋىل اۋماعىنداعى كيەلى ورىندار, تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر – اۋىلعا قاتىستى بارلىعى مالىمەت مۇراجايعا جيناقتالعان. قىزىعۋشىلىق تانىتقان جانعا اۋىل تۋرالى تۇسىرىلگەن دەرەكتى ءفيلمدى كورسەتۋگە كومپيۋتەر مەن ارنايى تاقتا دا دايىن تۇر.
– جىلۋ بار, بالالار ىستىق تاماقپەن قامتىلعان. مەكتەپتىڭ سپورت زالى بار, بۇرىنعى مەكتەپتىڭ سپورت زالىن دا قوسىمشا جارىستار, ۇيىرمەلەر ءۇشىن پايدالانىپ وتىرمىز, كەمشىن سوعىپ جاتقان ماسەلە جوق, – دەدى ول.
باردى ۇقساتىپ, جۇمىستى ۇيلەستىرۋىمەن ۇلگى ۇشتاعاندىق مەكتەپ زاماناۋي جابدىقتارمەن قامتىلسا, ءبىلىم بەرۋ ىسىندە ءوز ارىپتەستەرىمەن باسەكەدە وزىق ورىنداردان تابىلارىنا سەنىمدى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى,
ماڭعىستاۋ اۋدانى