قازاقستاندىق مۇناي كومپانياسى «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اكتسيونەرلىك قوعامى حالىقارالىق قور رىنوگىنا شىعىپ, شەتەل رىنوگىندا وتاندىق مۇناي سالاسىن مويىنداتىپ كەلە جاتقانىنا 5 جىل بولدى. حالىقارالىق قور رىنوگى – IPO-عا قارىمى مىقتى, ستراتەگيالىق جوسپارى جاسامپاز كومپانيالار عانا ەنە السا كەرەك. وسى ورايدا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ اتقارىپ جاتقان, الدا دا اتقارار جۇمىستارى اۋقىمدى ەكەنىن بايقاۋعا بولادى. «قازمۇنايگاز» ءبو» اق مۇنايدى بارلاۋ مەن وندىرۋدە ەلىمىزدەگى جاۋاپتى ءارى ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرى. سول سەبەپتى ول شەتەلدىك جانە وتاندىق قور رىنوگىنداعى ەركىن ساۋداعا ءوز اكتسيالارىن شىعارعان تۇڭعىش وتاندىق مۇناي كومپانياسى.
كومپانيا IPO-عا ەنگەن 5 جىل ىشىندەگى جۇمىستارىنا بايلانىستى روۋد-شوۋ ۇيىمداستىرىپ وتىر. روۋد-شوۋ اياسىندا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق بىرقاتار وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلار مەن ساراپشىلار, جۋرناليستەر قاۋىمىمەن كەزدەسىپ, ءوزىنىڭ سوڭعى جىلدارى اتقارعان جۇمىستارى مەن الداعى جوسپارلارى جونىندە بايانداپ, قازاقستانداعى ەڭ اشىق كومپانيا رەتىندە بەكەر مويىندالماعانىن تاعى ءبىر ايعاقتادى.
روۋد-شوۋ الماتى قالاسىنداعى قازاقستاندىق زەينەتاقى قورلارىنىڭ وكىلدەرىمەن جانە وسى رىنوكتىڭ ساراپشىلارىمەن كەزدەسۋدەن باستالدى. كەزدەسۋلەردە حالىقارالىق قور رىنوگىنا ەنگەن كەزدەن بەرگى اتقارىلعان جۇمىستارى جانە جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن ءبولىستى. سونداي-اق, كومپانيانىڭ قازىرگى دامۋ بارىسى مەن 3 جىلعا جۇمىس جوسپارى ناقتىلاندى. كەزدەسۋدەن كەيىنگى ارنايى بريفينگتە «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق باس ديرەكتورى اسقار بالجانوۆ جۋرناليستەر ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
«قازىر ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى عانا ەمەس, بۇكىل الەمدەگى قور رىنوكتارى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدى باستان كەشىرۋدە. ايتسە دە ءبىز وسى جاعدايعا قاراماستان, جىلىنا كەم دەگەندە ءبىر رەت بولسا دا ينۆەستورلارمەن جانە ساراپشىلارمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرۋعا تىرىسامىز. جاھاندىق ەكونوميكاداعى پروبلەمالار ءالى دە ساقتالۋدا, ءبىراق وسىدان بەس جىل بۇرىن, 2006 جىلدىڭ قازان ايىندا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» IPO-عا شىقتى. قازىر ءبىز مۇناي ءوندىرۋ كولەمى جاعىنان قازاقستانداعى ەڭ ءىرى ءۇش مۇناي كومپانياسىنىڭ قاتارىندامىز. ءبىزدىڭ باستى باسىمدىعىمىز – «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىمەن اراداعى تىعىز قارىم-قاتىناس. وسىنىڭ ارقاسىندا, ءبىز اسىرەسە قۇرلىقتا ورنالاسقان مۇناي-گاز اكتيۆتەرىنە قول جەتكىزىپ وتىرمىز. IPO-دان كەيىنگى بەس جىلدىڭ ىشىندە وسى باسىمدىقتاردىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ كومپانيا ۇلكەن ءوسىم كورسەتتى. مينوريتارلىق اكتسيونەرلەرىمىزدىڭ ءمۇددەسىن قورعاۋعا باعىتتالعان كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسى دە ءبىزدىڭ ىلگەرى دامۋىمىزدىڭ باستى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ IPO-سى – قازاقستان ءۇشىن مەملەكەت پەن مينوريتارلىق ينۆەستورلاردىڭ مۇنايگاز سالاسىنداعى بىرلەسكەن تاماشا جوباسى»,– دەدى اسقار بالجانوۆ.
كومپانيا اكتسيالارىنىڭ قور رىنوگىندا ءساتتى بولۋى كومپانيانىڭ كورپوراتيۆتىك باسقارۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. سوندا عانا ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ, كومپانيانىڭ تىنىسى كەڭەيەتىنىن ءتۇسىنىپ وتىرعان كومپانيا بۇل باعىتتا ءتيىمدى جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. مۇناي كومپانياسى بولعان سوڭ ونىڭ ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىگى مەن ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە دە ءجىتى نازار اۋدارىلادى.
قور رىنوگىنا ەنۋ ارقىلى كومپانيانىڭ الەۋەتىن قالىڭ جۇرتشىلىققا پاش ەتىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋ ءۇردىسى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دامي قويماعاندىعى بەلگىلى. حالىقارالىق قور بيرجاسىندا قارىمىن بايقاتىپ وتىرعان شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ ىشىنەن ۇلتتىق «قازمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس ۇيىمى «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ ورىن تەۋىپ, بەس جىل جەمىستى جۇمىس اتقارىپ كەلە جاتقاندىعى قۋانتارلىق جاعداي.
كەزدەسۋ بارىسىندا «قازمۇنايگاز» ءبو» اق-تىڭ باس گەولوگى بازار ەسقوجا 2018 جىلعا دەيىن الىپ ءوندىرىس وشاعىنىڭ مۇناي قورى قازىرگى 290 ميلليون توننانىڭ ۇستىنە 116 ميلليون تونناعا دەيىن تولىعاتىنىن ايتتى. بىلتىرعى جىلى «قازمۇنايگاز» ءبو» اق ەنشىلەس كومپانيالارداعى ۇلەستەردى ساناعاندا 13 ميلليون توننادان استام مۇناي ءوندىردى. كومپانيا 2020-جىلعا قاراي الەمدەگى جەتەكشى 30 مۇناي كومپانياسى قاتارىنا كىرۋ ماقساتىن قويىپ وتىر. ول ءۇشىن ايقىنداپ العان ناقتى دامۋ ستراتەگياسى بار.
«قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ءوندىرىستىك كەشەنىن ارتتىرىپ وتىرعان «وزەنمۇنايگاز» بەن «ەمبىمۇنايگاز» كاسىپورىندارى بولىپ تابىلادى. سوڭعى كەزدەرى «وزەنمۇنايگاز» ۇجىمىنىڭ ءبىر بولىگى وقتىن-وقتىن ەرەۋىلگە شىعىپ, ءوندىرىستىڭ قالىپتى جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرگەنى بەلگىلى. ورىنسىز ەرەۋىل ءوز شەگىنە جەتىپ, جۇمىسشىلارى قىزمەت ورىندارىنان ايىرىلعاندىعىن كومپانيا باسشىسى اسقار بالجانوۆ باق وكىلدەرىنە ارنالىپ وتكىزىلگەن بريفينگتە: «بيىل ءبىز ءبىرىنشى رەت ەرەۋىلشىلەردىڭ تالاپ-تىلەگىن ورىنداعان جوقپىز. ويتكەنى, سوڭعى جىلدارى كومپانيا الەۋمەتتىك شىعىنداردى مولايتىپ, جالاقىنى ءوسىردى. ءتىپتى شارىقتاۋ شەگىنە جەتتى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. دەمەك, جۇمىس بەرۋشى رەتىندە ءبىز جۇمىسشىلار الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىمىزدى تولىق ورىنداپ شىقتىق. ونىڭ ۇستىنە, ەرەۋىلدى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى سوت ورىندارى زاڭسىز دەپ تانىدى. دەي تۇرعانمەن, ءبىز سوڭىنا دەيىن سابىر ساقتادىق. ءۇش ايعا سوزىلعان ەرەۋىل كەزىندە جۇمىسقا شىقپاعان 2,5 مىڭ ادامنىڭ ءبىر جارىم مىڭى جۇمىستارىنا ورالدى, ال وكىنىشكە وراي, جۇمىسقا شىقپاعان 990 ادام جۇمىستان بوساتىلدى», – دەپ ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.
«ەگەمەن-اقپارات».