• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 18 قىركۇيەك, 2017

كورشىلەس ەل وڭ وزگەرىستەر قارساڭىندا

441 رەت
كورسەتىلدى

ەلباسىنىڭ 16-17 قىركۇيەك كۇندەرى ساياساتى مەن ەكونوميكاسى جاڭارعان وزبەكستانعا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارى باۋىرلاس ەكى ەلدىڭ جان-جاقتى, اسىرەسە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا سەرپىن بەرەدى. 

ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ش.ميرزيوەۆتىڭ استاناعا جاساعان ساپارى ەكىجاقتى قاتىناستاردى جاڭا دەڭگەيگە شىعارىپ, تاريحي دەگەن باعا بەرىلگەن ەدى. ودان بەرگى قىسقا ۋاقىتتا ساۋدا-ساتتىق, اۋە, تەمىر جولى تاسىمالى, ەكسپورت, يمپورت, تەلەكوممۋنيكاتسيا, ايماقارالىق, اسكەري, تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق سالالارىندا ساپالى قادام جاسالدى. 

كورشىلەس وزبەكستاندا سوڭعى ءبىر جىلدا ورىن العان ساياسي, ەكونوميكالىق جانە ينستيتۋتسيونالدى وزگەرىستەر تۋرالى ءجيى ايتىلۋدا. وزبەكستان الداعى جىلداردا ەكونوميكالىق رەفورمالاۋ مەن دامۋ سالاسىندا ۇلكەن وزگەرىستەرگە دايىن ەكەنىن كورسەتىپ باعۋدا.  قازاقستان پرەزيدەنتى تاشكەنت ساپارىندا وزبەكستاندا وتە ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ بولىپ جاتقانىن, اتالعان ەلدىڭ الەمگە ەسىگىن ايقارا اشقانىن باسا ايتتى. قازاقستاندىق دەلەگاتسيا باسشىسى كورشىلەس ەلدە جۇرگىزىلگەن ەكونوميكالىق رەفورمالار, اتاپ ايتقاندا ۆاليۋتالىق رەتتەۋ جانە ليبەرالداندىرۋ, شەكارالاردى اشۋ جانە ساۋدا كەدەرگىلەرىن الىپ تاستاۋ قادامدارىن باتىل شەشىم دەپ باعالادى.  

راسىندا بيلىككە ش.ميرزيوەۆ كەلگەلى بەرى, كەڭەستىك كەزەڭنەن بەرى ەلدە ۇستەمدىككە يە بولعان قاۋىپ­سىزدىك سالاسى كادرلارىنان قۇرالعان ەليتا جاڭالانىپ, ەكونوميكالىق رەفورمالارعا بەت بۇرعان جاڭا بيلىكتىڭ ەركىمەن ەكونوميست ماماندار مەن تەحنوكراتتاردىڭ ەسەبىنەن كۇشەيتىلە باستادى.  قازاقستان مەن وزبەكستان 1990 جىلداردىڭ باسىندا جىلدام نارىقتىق ەكونوميكا مودەلىنە وتۋگە بىردەي نيەت بىلدىرگەنىمەن, سوڭىنان تاشكەنت تارتىنشاقتاپ, گرادۋاليزم, ياعني ەكونوميكالىق رەفورمانى بىرتە-بىرتە جۇرگىزۋ ساياساتىن تاڭدادى. ال قازاقستان ەكونوميكاسى رەسەيمەن تىعىز بايلانىس­تا بولعاندىقتان, جاڭا جاعدايعا سايكەس بەلسەندى ارەكەت ەتۋگە كىرىستى. ەكونوميستەر قازاقستاننىڭ وسى كەزگە دەيىن جاساعان ەڭ ءساتتى ەكونوميكالىق رەفورماسى ۆاليۋتانىڭ ايىرباستالىمدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋىندە دەيدى.  ال وزبەكستان وسى كەزگە دەيىن ۆا­ليۋتاسىن قاتاڭ قاداعالاپ, ايىرباس­تا­لىمدىلىعىن شەكتەگەندىكتەن, ەلدە قارا نارىق پەن رەسمي نارىق قاتار ءومىر ءسۇردى. شەتەلدەن ينۆەس­تيتسيا تارتۋ ءۇشىن قازاقستان شۇعىل تۇردە قۇرىلىمدىق رەفورمالارعا بارىپ, اسا اۋىر شوك تەراپياسىنان قاشپادى. سونىڭ ارقاسىندا ەلىمىز ەرتە قابىلداعان رەفورمالاردىڭ جەمىسىن كورىپ, شەتەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىنان قاجەتتى نەسيەلەر الدى, ءىرى ينۆەستيتسيا تارتتى, قازىر الداعى دامۋ كەزەڭىنە كوڭىل بولۋدە. 

وزبەكستان بولسا جۋىردا عانا ۆاليۋتانى كونۆەرتاتسيالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداپ, ءتول ۆاليۋتانىڭ ەركىن اينالىمدىلىعىن ەنگىزۋى ناتيجەسىندە وزبەك سومى ەكى ەسە قۇنسىزداندى. بۇل كەش تە بولسا اتقارىلعان رەفورمالار وزبەكستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساپ, ينۆەستيتسيالار تارتۋعا كومەكتەسەدى دەپ مەجەلەنگەن. وزبەكستانداعى ۆاليۋتا كونۆەرتاتسيالاۋدىڭ سالدارلارى قازاقستاندىق ەكسپورتتاۋشىلار, جالپى ساۋدا مەن ينۆەستيتسيا ءۇشىن ءتيىمدى دە بولۋى مۇمكىن. جالپى ورتالىق ازيانىڭ قوس ءىرى مەملەكەتىنىڭ ەكونوميكالىق ليبەرالدانۋ جولىنداعى قادامدارى ينۆەستورلاردىڭ ايماققا قاتىستى كوزقاراسىنا وڭ اسەر ەتەرى ءسوزسىز.  

قازاقستان – وزبەكستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. وسى جىلى ەكىجاقتى سىرتقى ساۋ­دا اينالىمى 30%-عا ارتىپ, تاۋارلاردىڭ 56%-ىن شيكىزات قۇرا­عان. قازاقستان سوڭعى كەزدە اسكەري ونىمدەرىن وزبەكستانعا شىعارۋعا نيەتتى.  ەكى ەل ەكىجاقتى ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا بىردەي ق ۇلىقتىلىق تانىتۋدا. سوعان سايكەس, قازاق كاسىپكەرلەرى ءۇشىن ءتيىمدى ينۆەستيتسيالىق جاعداي جاسالسا, ولار وزبەكستاندا بەلسەنە جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى. 

مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەلىسىمدەرى ناتيجەسىندە ساۋدا ءجۇرىپ, تاۋار تاسىمالى مەن ىنتى­ماقتاستىق شارتتارى جەڭىلدەپ, تاراپتار ەكى-ءۇش ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا جاساۋعا كىرىسپەكشى.  ماسەلەن, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ تاشكەنت­كە ساپارى اياسىندا وتكەن بيزنەس- فورۋمدا ەلىمىزدىڭ قورعانىس پەن عارىش سالاسىندا وندىرگەن بىرقاتار ونىمدەرى كورسەتىلدى. 

وسىلايشا ەلباسىنىڭ وزبەك­ستانعا جاساعان ماڭىزدى ساپارى ەكىجاقتى ەكونوميكالىق قاتى­ناستارعا سەرپىن بەرىپ, ەكى ەلدى ءبىر-بىرىنە جاقىنداستىرا تۇسەدى. 

جانات مومىنقۇلوۆ, ساياساتتانۋشى

سوڭعى جاڭالىقتار