وبلىسقا قۇرامىندا ءدىن ىستەرى ءجونىندەگى اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات ءازىلحانوۆ باستاعان ءبىر توپ تەولوگتار كەلدى. ولاردىڭ وڭىرگە كەلۋلەرىنىڭ ماقساتى تۇرعىندارمەن جۇزبە-ءجۇز كەزدەسىپ, ءدىني اقپاراتتىق-تۇسىنىك ءجۇرگىزۋ, يمامدارمەن ءدىني بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعىتىندا تىعىز جۇمىس جاساۋ ەكەن.
«دوستىق» ۇيىندە بولعان زيالى قاۋىم, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ساياسي پارتيالار, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مەكەمەلەر وكىلدەرىمەن كەزدەسۋدە ءداستۇرلى ءدىنىمىز يسلام تۋرالى تەرەڭىرەك تارقاتىلدى, ونىڭ بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋداعى, يماندىلىققا ۇيىتۋداعى ارتىقشىلىقتارى ءسوز بولدى. جات پيعىلداعى سەكتالار مەن ءدىني اعىمدارعا توسقاۋىل قويۋدىڭ جولدارى جايلى اڭگىمە ءوربىدى.
جيىندا ءسوز العان مارات ءازىلحانوۆ ەلىمىزدەگى ءدىني احۋال تۇراقتىلىعىنىڭ مىسالى رەتىندە قازاقستاندا 4,5 مىڭ ءدىني بىرلەستىك تىركەلگەنىن, 3300 عيباداتحانانىڭ ەسىگى اشىقتىعىن, مەملەكەت پەن ءدىني بىرلەستىكتەر اراسىندا بايلانىستاردىڭ نىعايىپ كەلە جاتقانىن, كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ۇلگىسى رەتىندە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرى وتكىزىلىپ كەلە جاتقانىن, مەملەكەتىمىزدىڭ ەقىۇ-عا, يىۇ-عا توراعالىعىن تىلگە تيەك ەتتى.
– الايدا, ءدىني احۋالدا الاڭداتاتىن جايتتەر دا تۋىنداپ وتىرعانىن جاسىرۋدىڭ رەتى جوق. تەرىس پيعىلداعى ءداستۇرلى ەمەس اعىمدار پايدا بولۋدا. ولاردىڭ ءبىرى وتباسىن ويرانداپ, ەكىنشىلەرى ءدىني بىرلەستىكتەر اراسىنا ىرىتكى سالىپ ءجۇر. ءۇشىنشىلەرى ەكسترەميستىك پيعىل تانىتىپ وتىر. بۇل كورىنىستەردىڭ سەبەبى, ءدىني بىلىكتىلىكتىڭ تايازدىعى, ءداستۇرلى ءدىن وكىلدەرىنىڭ كوپشىلىكتى مازالاپ جۇرگەن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرە الماۋى. ءدىننىڭ بەدەلىن جامىلىپ, ءوز ماقساتتارىنا پايدالانۋشىلار دا كوبەيىپ كەلەدى. ولاردىڭ اراسىندا ءدىننىڭ بەدەلىن تۇسىرۋگە ۇمتىلۋشىلار دا بار. بۇلار – قوعامداعى ىنتىماق پەن بىرلىككە قاۋىپتى ۇردىستەر. سوندىقتان بىزگە جات كوزقاراستار مەن يدەيالاردى تامىرىمەن جويۋ كەرەك, – دەي كەلىپ, م.ءازىلحانوۆ مەملەكەت تاراپىنان وسى باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان ىستەرگە دە توقتالا كەتتى.
وسى ماقساتتا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن قۇرىلعان ءدىن ىستەرى جونىندەگى اگەنتتىكتىڭ وبلىستارداعى دەپارتامەنتتەرى جۇمىسىن بەلسەندىرەك جۇرگىزە باستاعانىن, ءداستۇرلى دىندەرمەن ورتاق ءىس-ارەكەت ەتۋ تەرەڭدەي تۇسەتىنىن, ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ زاڭعا قانشالىقتى سايكەس كەلەتىنى تالداپ تەكسەرىلەتىنىن, «ءدىن تۋرالى» زاڭنىڭ بۇگىنگى زامان تالاپتارىنا ساي جەتىلدىرىلەتىنىن, وبلىستار جانە اۋداندار جانىنداعى ءدىني بىرلەستىكتەرمەن بايلانىس جونىندەگى كەڭەستەرى ءدىن توڭىرەگىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ورتاق الاڭىنا اينالاتىنىن, جاستارعا رۋحاني-تالىمدىك تاربيە بەرۋ كۇشەيتىلەتىنىن, مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ رەتىندە ءدىني مامانداردى دايارلاۋعا 220 كۆوتا بولىنەتىنىن جەتكىزدى.
قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ اپپارات جەتەكشىسى قايرات جولدىباي ۇلى, قازاقستان قاجىلار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ەركىن داۋاناەۆ, وبلىستىق قوعامدىق-ساياسي كەڭەسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى ەركىن قۇرمانبەكوۆ, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم كەڭەسى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى كەلدىباي ەسپاعامبەتوۆ, ساعىناي قاجى قۇسايىنوۆ ايتىلعان ماسەلەلەر بويىنشا وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى.
تەولوگتار سودان كەيىن قۇدايبەرگەن جۇبانوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاستار سارايىندا ستۋدەنتتەرمەن, ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارىمەن, مەكتەپ ديرەكتورلارىمەن جۇزدەستى. مۇندا دا ءدىن ماسەلەلەرى توڭىرەگىندە كەڭىنەن ءسوز بولدى. كەزدەسۋدى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ بۇل باعىتتاردا اتقارىلاتىن جۇمىستارعا توقتالا كەلىپ, اكىمدىك تاراپىنان جاسالاتىن قولداۋ-كومەكتى تاراتا اڭگىمەلەدى.
مەيماندار اۋىل, اۋدان يمامدارىمەن, اقتوبە مەدرەسەسىنىڭ ۇجىمىمەن, سونداي-اق, مۇعالجار جانە تەمىر اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارىمەن دە كەزدەستى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي.
اقتوبە وبلىسى.