الماتىدا تمد ەلدەرى ەكونوميكالىق كەڭەسىنىڭ كەزەكتى 51-ءشى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. كەڭەيتىلگەن كەزدەسۋدىڭ جۇمىسىنا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. جيىندا نەگىزىنەن العاندا, تمد ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىن دامىتىپ, ونى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءىس-شارالار جان-جاقتى تالقىلاندى.
اۋقىمدى جۇزدەسۋدەگى ەڭ باستى اڭگىمە تمد-عا قاتىسۋشى-مەملەكەتتەردىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان يننوۆاتسيالىق ىنتىماقتاستىق ءجونىندەگى مەملەكەتارالىق باعدارلاماسىنىڭ جوباسى توڭىرەگىندە ءوربىدى. سونىمەن قاتار, تمد-عا قاتىسۋشى-مەملەكەتتەردەگى ۆاليۋتالىق رەتتەۋ جانە ۆاليۋتالىق باقىلاۋ سالاسىنداعى ساياساتتىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى, قاعيدالارى تۋرالى كەلىسىمنىڭ جوباسى, سونداي-اق ەركىن ساۋدا ايماعى كەلىسىم-شارتىنا قاتىستى جايتتەر دە نازاردان تىس قالعان جوق.
تمد ەلدەرى ەكونوميكالىق كەڭەسىنىڭ 51-وتىرىسىنىڭ كۇن ءتارتىبىندە بىرقاتار سالماقتى ماسەلەلەر قويىلىپ, قاراستىرىلدى. ماسەلەن, جيىنعا قاتىسۋشىلار باسقوسۋدا تمد ەكونوميكالىق دامۋى ستراتەگياسىنىڭ (2009-2011 جىلدار) العاشقى كەزەڭىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا اتقارىلعان ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن ساراپتاۋمەن اينالىسۋدى دا ۇيعارىپ وتىر. سونىمەن بىرگە تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەلدەرى كولىك دالىزدەرىن ۇيلەستىرۋ كوميتەتى ءتارتىبىنىڭ جوباسىن تالاپ دەڭگەيىندە تالقىلاۋ دا ويدا بار. كەڭەيتىلگەن وتىرىس بارىسىندا تمد-نىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق قۇجاتتارىنا بىرقاتار وزگەرىستەر دە ەنگىزىلمەك.
رەسەي فەدەراتسياسى, ۋكراينا, بەلارۋس, قازاقستان, ازەربايجان, وزبەكستان, تۇركىمەنستان, تاجىكستان, قىرعىزستان, ارمەنيا, مولدوۆا مەملەكەتتەرى دەلەگاتسيالارى قاتىسقان ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ 51-وتىرىسىندا ءسوز العان تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشى سەرگەي لەبەدەۆ ءوز سوزىندە تمد مەملەكەتتەرىنىڭ ەكونوميكالىق ءوزارا تىعىز بايلانىسى مەن ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى ارتتىرۋ توڭىرەگىندەگى جايتتەرگە توقتالدى.
– شىن مانىسىندە دە, بۇگىنگى تاڭداعى كوپشىلىك نازارىن اۋدارىپ وتىرعان ەڭ باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – تمد ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-ارەكەتىن ۇيلەستىرۋدى تەرەڭدەتۋ ەكەندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ال, مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارا ءاربىر مەملەكەتتىڭ, ەڭ الدىمەن, شارۋاشىلىق جانە عىلىمي-تەحنيكالىق قۋاتىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋ مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزبەك. سونىمەن قوسا, الەمدىك قارجى داعدارىسىنان تۋىنداپ وتىرعان قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ بەرەرى مول ەكەندىگى ءسوزسىز. دوستاستىققا ەنەتىن مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى تمد اياسىنداعى ەكونوميكالىق ءوزارا قارىم-قاتىناس ماسەلەلەرىنە تۇراقتى كوڭىل ءبولۋدە. مۇنىمەن قوسا مەملەكەت باسشىلارى تمد ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگياسى نەگىزىندەگى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ, تەرەڭدەتۋ جانە ودان ءارى جەتىلدىرۋگە دە ەلەۋلى ۇلەس قوسۋدا. دوستاستىق مەملەكەتتەرى باسشىلارى بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا تمد-نىڭ قۇرىلعانىنا 20 جىل تولۋىنا وراي مالىمدەمە قابىلدادى, – دەدى سەرگەي لەبەدەۆ.
تمد ەكونوميكالىق كەڭەسىنىڭ 51-وتىرىسىندا «ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ قاشاندا كوپجاقتى وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ناقتى شەشىمىن تابۋدا جانە ءتيىمدى كەڭەستەر الماسىپ, تاجىريبە الماسۋ ماقساتىنداعى كومەگى مول ەكەندىگى» اتاپ كورسەتىلدى. پرەمەر-مينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءومىرزاق شوكەەۆتىڭ بۇل تۇجىرىمىن كەڭەسكە قاتىسۋشىلار دا تولىقتاي قولدايدى.
– كوپشىلىككە بەلگىلى, قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى ۋاقىت ءوتكەن سايىن قارقىن الىپ, الەۋمەتتىك احۋال دا جاقسارا تۇسۋدە. اتاپ ايتارلىعى, قازاقستاندا جيىرما جىلدا ءىجو 700 دوللاردان-10000 دوللارعا دەيىن ءوستى. ال, ءىجو-ءنىڭ كولەمى 2015 جىلعا قاراي 15000 دوللارعا جەتپەك. تمد ەلدەرىمەن ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ قاتارىنا كوتەرىلۋىنە كومەكتەسپەك.
جيىننىڭ كۇن تارتىبىنە قويىلعان بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلداندى, سونداي-اق قوسىمشا ءىس-شارالار دا نازاردان تىس قالعان جوق, دەدى ومىرزاق شوكەەۆ. بۇتىندەي العاندا تمد ەكونوميكالىق كەڭەسىنىڭ كەزەكتى 51-ءشى وتىرىسى جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى تابىستى اياقتالدى دەپ ءتۇيىن جاساۋعا بولادى. كەزەكتى باسقوسۋ ماسكەۋ قالاسىندا بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا وتكىزىلمەك.
باقىت بالعارينا, الماتى.