وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جيىنعا ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك فيليالدارى مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر باسشىلارى شاقىرىلىپ, وندا كاسىپكەرلىكتى ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭا ارنادا دامىتۋ, ونى جان-جاقتى ورىستەتۋ اڭگىمە وزەگىنە اينالدى. كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى قازىرگى ۋاقىتتا ءتورت باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا. باعدارلاما باعىتتارىندا جاڭا بيزنەس-باستامالاردى قولداۋ, كاسىپكەرلىك سەكتوردى ساۋىقتىرۋ, كاسىپكەرلەردىڭ ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەرىن ازايتۋ مەن كاسىپكەرلىك الەۋەتتى كۇشەيتۋ قاراستىرىلعان.
جيىندا بايانداما جاساعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى روزا كەمالوۆانىڭ ايتۋىنشا, باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن وبلىسقا 2010-2011 جىلدارعا 2 088,8 ملن. تەڭگە ءبولۋ بەلگىلەندى. بۇل باعدارلاما بويىنشا وتكەن جىلى 567,9 ملن. تەڭگە بولىنسە, بيىل ول ءۇش ەسەگە جۋىق ارتتى. جوبالاردىڭ باسىم بولىگى اگروونەركاسىپ سالاسىنىڭ ەنشىسىندە. سونداي-اق, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جەڭىل ونەركاسىپ, كولىك جانە جيناقتاۋ جەلىلەرى بويىنشا دا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ يگى باستامالارى بار. وسى كەزگە دەيىن باعدارلامانىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا پايىزدىق ءوسىمدى سۋبسيديالاۋعا وبلىس كاسىپكەرلەرىنىڭ 15,5 ميلليارد تەڭگە تۇراتىن 66 جوباسى قولداۋعا يە بولدى. بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا قولداۋعا يە بولعان جوبالاردىڭ 13,2 پايىزىن قۇرايدى. باعدارلامانىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا ءوڭىردەگى 200-گە جۋىق كاسىپورىنعا قولداۋ كورسەتىلۋدە. ول جەرلەردە جۇمىس ىستەيتىن 4,4 مىڭ ادام ءوز ورىندارىندا قالدى. سونداي-اق, وسى كاسىپورىنداردا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جاڭادان 2,7 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلۋدە. باعدارلاما اياسىنداعى پايىزدىق مولشەرلەمە بويىنشا جوسپارلانعان سۋبسيديا كولەمى وبلىس اۋماعىندا 605,0 ملن. تەڭگە قۇرايدى, باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردان جوسپارلانىپ وتىرعان سالىقتىق ءتۇسىمدەر كولەمى 1,0 ملرد. تەڭگە بولادى دەپ كۇتىلۋدە.
بيىلدان باستاپ «كاسىپكەرلىك سەكتوردى كۇشەيتۋ» باعىتى ءجۇزەگە اسىرىلا باستادى. بۇل باعىت اياسىندا جاڭادان ءىس باستاعان كاسىپكەرلەرگە كومەك كورسەتۋ, ناقتىراق ايتقاندا, تالاپتانۋشىلارعا كاسىپكەرلىك قىزمەت نەگىزدەرى بويىنشا قىسقا مەرزىمدى ءبىلىم بەرۋ, بيزنەستى ءجۇرگىزۋگە سەرۆيستىك قولداۋ كورسەتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس توپ-مەنەدجمەنتى كۋرسىن جۇرگىزۋ, شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن ىسكەرلىك بايلانىس ورناتۋ ارقىلى ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ جانە كەڭەيتۋ, جاستار تاجىريبەسىن ۇيىمداستىرۋ سىندى شارالاردى ءجۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلعان. جۇمىس ىستەپ تۇرعان بيزنەستى سەرۆيستىك قولداۋ جوباسى بويىنشا وبلىستاعى 94 كاسىپورىنعا 58,3 ملن. تەڭگەگە قولداۋ جاساۋ بەلگىلەندى. «ىسكەرلىك بايلانىس» جوباسى ەكى كەزەڭنەن تۇرادى. ءبىرىنشى كەزەڭدە جەتى اقتوبەلىك كاسىپكەر قاتىسسا, ەكىنشى كەزەڭدە 19 ادام وقۋ-تاجىريبەدەن ءوتتى. ال, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» اق بيزنەس مەكتەبى بازاسىندا «شاعىن جانە ورتا بيزنەس توپ-مەنەدجمەنتىنە وقىتۋ» جوباسى بويىنشا 18 كۆوتا ءبولىنىپ, وعان يە بولعانداردىڭ بارلىعى دا وقىپ شىقتى.
ءوڭىر باسشىسى بيىل جۇزەگە اسىرىلاتىن جوبالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن, بۇل باعىتتاعى «اقتوبە» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ كوشباستاۋشىلىق بەلسەندىلىگى قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى.