ءسىز نە دەيسىز؟
گازەتىمىزدىڭ كوكشەتاۋداعى تىلشىلەر قوسىنا كوپ قاباتتى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارىنان ارىز-شاعىمدار تولاسسىز ءتۇسىپ جاتادى. قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى ش.قۇدايبەرديەۆ كوشەسىندەگى ەكى قاباتتى №67 ۇيگە بارىپ تا كوردىك. ءتورت پاتەردىڭ بارىندە زەينەتكەرلەر تۇرادى. ولار جىل سايىن ىدىس-اياقتارىن توبەدەن سورعالاعان تامشىعا توسىپ اۋرە. بۇل ءبىر عانا مىسال. تۇرعىن ۇيلەردى كۇردەلى جوندەۋدىڭ كۇرمەۋى قالاي شەشىلمەك؟
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» اقمولا وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشىسى باقبەرگەن امالبەك وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باستىعى الەكساندر مارتىنەنكوعا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– ۇكىمەتتىڭ 2011 جىلعى 30 ساۋىردەگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى مودەلدەندىرۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان جاڭا باعدارلاماسىن» ءجۇزەگە اسىرۋ اتالعان ماسەلەنىڭ قيىن ءتۇيىندەرىن تارقاتۋعا ەلەۋلى سەرپىن بەرەتىنى انىق. ءبىز وسىعان بايلانىستى ارنايى ءىس-شارالار بەلگىلەپ وتىرمىز. مۇنداعى نەگىزگى پروبلەما تۇرعىن ءۇي قاتىناستارىن رەتتەۋگە قاتىستى. وبلىستىڭ جالپى تۇرعىن ءۇي قورى 15 ملن. شارشى مەتردى قۇراسا, سونىڭ 6 ميلليون شارشى مەترى 15160 كوپ قاباتتى, كوپ پاتەرلى ءۇيلەردىڭ ۇلەسىندە. بۇلاردىڭ بارلىعى جەكەشەلەندىرىلگەن.
بيىلعى جىل باسىنداعى مونيتورينگ قورىتىندىسى 1979 ءۇيگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى. ونىڭ بولجامدى قۇنى – 7,6 ميلليارد تەڭگە. ال 388 ءۇي اپاتتى جاعدايدا ءجانە بۇلاردا تىرشىلىك قۇرۋدىڭ ءوزى قاۋىپتى بولعاندىقتان ىسىرىپ تاستاۋ قاجەت. وعان جۇمسالاتىن قارجى, الدىن-الا ەسەپتەۋلەرگە قاراعاندا, 368 ميلليون تەڭگەدەن اسىپ جىعىلادى. تۇرعىنداردىڭ باسىم ءبولىگى كۇردەلى جوندەۋگە قاتىستى ماسەلەنى ءوز بەتىنشە شەشە المايدى. سوندىقتان مەملەكەت جوعارىدا اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە تۇرعىن ءۇي قاتىناستارىنىڭ جاڭا مودەلى مەن قارجىلاندىرۋدىڭ ارنايى ورتاق مەحانيزمىن قۇرۋ ارقىلى كومەكتەسۋ نيەتىندە. بۇل جونىندە اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
قاناتقاقتى جوباعا قاتىسۋ ءۇشىن كوكشەتاۋ قالاسىنداعى الدىن-الا ەنەرگواۋديتتەن وتكىزىلگەن 10 كوپ قاباتتى ءۇي ىرىكتەپ الىندى. مۇندا ءۇيدىڭ شاتىرىنان باستاپ زامانالىق قۇرىلىس ماتەريالدارى قولدانىلىپ, اۆتوماتتاندىرىلعان جىلۋ جەلىلەرى ورناتىلادى. بىلايشا ايتقاندا, كۇردەلى جوندەۋ تۇرعىن ۇيلەردى ءتيىمدى پايدالانۋمەن قاتار, قۋات كوزدەرىن بارىنشا ۇنەمدى جۇمساۋدى كوزدەيدى. بۇل كوممۋنالدىق تولەمدەردى ارزانداتاتىنى ءتۇسىنىكتى. جوبا قولعا الىنعان ءۇش اي شاماسىندا بارلىق 10 ءۇيدىڭ نىساندىق كوندومينيۋمى تىركەۋگە الىندى. تۇرعىندار جينالىسى وتكىزىلىپ, اقاۋلىق اكتىلەر جاسالدى, جۇمىستى اتقارۋشى مەردىگەرلىك ۇيىمدار بەلگىلەندى.
ءۇيدى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتكىزۋگە قاجەتتى ماقساتتى جارنانى قىسقا مەرزىمدە ءارى تولىق كولەمدە جيناۋ مۇمكىن ەمەس. مەملەكەت تومەن پايىزداعى ۇزاق مەرزىمدى نەسيەلەندىرۋ جۇيەسىن ۇسىنىپ وتىر. ەڭ باستىسى – ءمۇگەدەكتەرگە, زەينەتكەرلەرگە, ءالەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان وتباسىلارىنا ارنالعان تۇرعىن ءۇي كومەگىنە قوماقتى قارجى ءبولىنۋى. جوبانىڭ ماقساتى دا, ارتىقشىلىعى دا وسى.
اقمولا وبلىسى.