• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
28 شىلدە, 2011

جاڭاشىل باستامانىڭ جارقىن كورىنىسى

572 رەت
كورسەتىلدى

كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ دەمالىسى ۋاقىتىندا جۇمىس ساپارىمەن الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ ىرگەلى ىستەرىمەن تانىسىپ, اسى جايلاۋىنداعى مالشىلار جيىنىنا قاتىستى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ جەتىسۋ وڭىرىندەگى جۇمىس سا­پارى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى, ءباي­تەرەك اۋىلىنداعى «كيم ا. گ.» كوكونىس وسىرەتىن جىلىجاي جۇ­مى­سىمەن تانىسۋدان باستالدى. ال الماتى وبلىسىنىڭ ءبۇ­گىن­گى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دا­مۋى­نا كوز جىبەرسەك, بيىلعى جار­تىجىلدىقتا ونەركاسىپتە 190,6 ملرد. تەڭگەنىڭ, اۋىل شارۋاشى­لى­عىندا 69,8 ملرد. تەڭگەنىڭ ونىمدەرى ءوندىرىلىپ, ءونىم كولەمى ەداۋىر وسكەن. سونىمەن قاتار, جا­ڭادان 29 ونەركاسىپ نىساندارى ىسكە قوسىلىپ, جۇمىس جاساپ تۇرعان 6 ءوندىرىس كەڭەيتىلىپ, قوسىمشا 813 جۇمىس ورنى قۇرىلعان. ءوت­كەن مەرزىمدە جالپى اۋماعى 407,5 مىڭ شارشى مەتر 2727 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن. شاعىن ءجا­نە ورتا كاسىپكەرلىك سالاسىندا 265,1 مىڭ ادام ەڭبەك ەتسە, وسى مەرزىمدە تۇتىنۋشىعا 203,9 ملرد. تەڭگەنىڭ قىزمەتى كورسە­تى­لىپ, سا­پا­لى ءونىم ءوندىرىلىپتى. مال باسى ءوز تولىنەن ءوسىرىلىپ, ءونىمدى­لىگى دە ارتۋ ۇستىندە. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا ور­اي قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 147,2 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. جۇمىسسىزدىقتىڭ ال­دىن الۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ ماسەلەلەرى دە وڭتايلى شەشىلگەن. جاس ۇرپاققا باسەكەگە قا­بىلەتتى ءبىلىم بەرۋ, حالىقتىڭ دەن­ساۋلىعىن جاقسارتۋ, تاعى باسقا سالالارداعى جۇمىس ناتيجەسى دە قاناعاتتانارلىق. وبلىستىڭ قارقىندى دامۋىنا ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلەسى قوماقتى. سوڭعى جىلدارى اتالعان اۋدان ەكونو­مي­كاسى قارقىندى دامىپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق, مادەني دا­مۋى شەشىمىن تاپقانىن اتاپ وتكەن ورىندى. بيىلعى جىلدىڭ وتكەن مەرزىمىندە ونەركاسىپ سالا­سىندا 7557,6 ملن. تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلسە, ەكونوميكانىڭ دامۋى­نا بيىلعى التى ايداعى تار­تىل­عان ينۆەستيتسيا كولەمى ەداۋىر. ماسەلەن, وسى مەرزىمدە 21348,1 ملن. تەڭگە قارجى تارتىلىپ, ءسۇت ونىمدەرىن شىعاراتىن «كومپانيا فۋدماستەر», «اپك ادال» اكتسيونەرلىك قوعامدارى, اسەپتيكالىق ءسۇت ونىمدەرىن شىعاراتىن «كومپانيا «فۋدماستەر-اسەپتيك» سەرىكتەستىگى, ءجۇزىم شاراپتارى مەن سۋسىندارىن, شىرىن جانە مي­نە­رالدى سۋلاردى, كوكونىس ءونىم­دە­رى­نىڭ كونسەرۆىلەرىن شىعاراتىن «گولد پرودۋكت» اكتسيونەرلىك قو­عامدارى تۇتىنۋشىعا ساپالى قىز­مەتىن ۇسىنۋمەن قاتار ەكولوگيا­لىق جاعىنان تازا ءونىم شىعا­رۋ­دى جولعا قويعان. قازىرگى كەزدە شاعىن كاسىپ­كەر­لىك نىساندارىنىڭ سانى 15539 ءبىر­لىكتى قۇراسا, وسى سالادا 45087 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. اۋداندا التى ايدا عانا 23 972,7 ملن. تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, العا باسقاندىقتى بايقاۋ قيىن ەمەس. وسىنداي ىرگەلى ىستەرىمەن تا­نىلعان اۋدانداعى «كيم ا. گ.» شارۋا قوجالىعى 2007 جىلى قۇ­رىلسا, بۇگىندە قاناتىن كەڭگە جاي­عان. ساپار بارىسىندا ەلبا­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قوجا­لىق باسشىسى ولەگ گريگورەۆيچ كيم ءوندىرىستى جۇرگىزۋگە 12 ملن. تەڭگە جەكە قاراجاتىن جۇمساعا­نىن جانە القاپتاعى جۇمىس ىر­عا­عى جايلى ايتتى. جالپى كولەمى 4 گەكتار جەرگە ورنالاسقان قوجالىق ەكى گەكتار جەرگە 19 جىلىجاي سالعان. مۇن­دا بۇرىشتىڭ بىرنەشە ءتۇرى مەن باكلاجان وسىرىلۋدە. جايقالعان ءون­ىمگە كوڭىل سۇيسىنگەندەي. قيار مەن قىزاناق جانە كوكونىس ءتۇر­لە­رى ەگىلگەن القاپتا تامشىلاتا سۋارۋ ءادىسى قولدانىلعان. كوكونىس­تەن مول ءونىم الۋداعى ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ شەشىمىن تاپقان. تۇتىنۋشىنى ەكولوگيالىق جاعى­نان تازا ونىممەن قامتاماسىز ەتۋ­دە وتكەن جىلى ءبىر گەكتار كو­كونىس القابىنان 100 توننادان اس­تام ءونىم جيناپتى. ەلباسىنا قوجالىق جەتەكشىسى ءىس-تاجىريبەسى, قيار مەن قىزاناق, كوكونىس ءتۇر­لە­رىن ءوسىرۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك قاۋ­ىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى جوس­پارلارى بىرتىندەپ جۇزەگە اس­قانىن, ءالى دە اتقارىلاتىن جۇ­مىس­تار بار ەكەنىن باياندادى. نەگىزىنەن الماتى قالاسى تۇرعىن­دارىن كوكونىسپەن قامتۋدى العا قويعان شارۋا قوجالىعىندا 20-دان استام ادام ەڭبەك ەتۋدە. اي­لىقتارى 45-50 مىڭ تەڭگە ارا­لى­عىندا, باسقا دا الەۋمەتتىك ءما­سە­لەلەر شەشىمىن تاۋىپتى. بۇدان كەيىنگى مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ ساپارى شارۋاسى شال­قى­عان «ايدارباەۆ» شارۋا قوجا­لىعىنداعى ىرگەلى ىستەردى كورۋمەن جالعاستى. سايماساي جانە قىر­بالتاباي سەلولىق وكرۋگ اۋماعى­نان جەر تەلىمىن الىپ, گەكتار بەرەكەلىلىگىنە جول اشقان ايدارباەۆ ەرىك سەرىك ۇلى باسقارعان ۇجىم مۇشەلەرى بيداي, ارپا, جۇگەرى, سويا, جوڭىشقا, قىزىلشانى اگرو­تەحنيكالىق شارالارعا ساي كۇتىپ-باپتاپ جاتقاندارىن ايتتى. ولار 70 گەكتارعا الما باعى, 6 گەكتارعا ءجۇ­زىم, 14 گەكتارعا ءتاتتى ءتۇبىر ەگىپ, جان-جاقتى كۇتىمگە العان. جانە 330 گەكتار جەردەگى قىزاناق پەن قيار تامشىلاتا سۋارىلىپ, قا­زىرگى كەزدە جينالعان ءونىم تۇ­تى­نۋ­شىعا جونەلتىلۋدە. مۇندا دا 110 ادام ەڭبەك ەتىپ, ىرگەدەن تا­بىل­عان جۇمىسقا قۇلشىنا كىرىسكەن. شەت ەلدەن اكەلىنگەن الما­نىڭ 7, جەمىس-جيدەكتىڭ 35 ءتۇرى كۇتىپ, باپتالۋدا. ەرتە كوكتەمدە 230 ءتۇپ الما كوشەتتەرى, 3000 ءتۇپ المۇرت, 10 000 ءتۇپ قارا­قات­­پەن قا­تار, 1,5 مىڭ ءتۇپ جەمىس كو­­­شەت­­­تەرىن ساتىپ, اۋىلداستارىنىڭ قاجەتىن شى­عارىپ­تى. بۇل دا ولار ءۇشىن تابىس كوزى سانالادى. قوجا­لىق «قازاگرو­في­نانس» اق-تان 270 ملن. تەڭگە نەسيە الىپ, تاۋ­ار­لى ءسۇت فەر­ما­سىن قايتا جاراقتان­دىرۋدى جول­عا قويعان. جىل ساي­ىن ءوندىرىس كو­لە­مىن ارتتىرۋمەن بىرگە, اي­دار­باەۆتىقتار مال شا­رۋا­شىلىعىن دامىتۋعا دەن قوي­عانى وسىنىڭ ءدا­لەلى. مۇندا 474 باس ءىرى قارا, 170 جىلقى, 300 باس قوي-ەشكى ءوز ءتولى ەسەبىنەن ءوسى­رى­لۋدە. تاۋارلى ءسۇت فەرماسىندا 20 ادام ەڭبەك ەتە­­دى. مال تۇقىمىن اسىلدان­دى­رۋ­­دا­عى جۇمىس تا جاق­سى جال­عاسقان. قوجالىق جەمىس اعاشتارىنىڭ تالىمباعىن قۇرىپ, 50 گەكتار ال­قاپقا المانىڭ 25 ءتۇرىن وسىرسە, قالعان القاپتاعى اعاشتى-بۇتالى وسىمدىكتەردىڭ تۇرلەرى كوبەيتى­لۋ­دە. جانە 4 گەكتار تالىمباقتا گەرمانيادان اكەلىنگەن المانىڭ سيرەك تۇرلەرى باپتالىپ وسىرىلۋدە. بيىل­عى جىل سوڭىنا قاراي 500 مىڭعا دەيىن جەمىس-جيدەك كوشە­تىن وتىر­عىزۋ جالعاسۋدا. وسىندا­عى اتقا­رىلعان ىرگەلى ىستەردى كو­رىپ, جۇ­مىسشىلارمەن اڭگىمەلەس­كەن نۇر­سۇلتان نازارباەۆ ينتەنسيۆتى تەح­نولوگيانى ءتيىمدى پايدا­لان­عان­دار­دىڭ ەڭبەگى جاناتىنىن, ءارى تابىس­قا جول اشاتىنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان كوكونىس پەن جەمىستى تاسىمالداۋشى ەلدەن, بۇل تاۋار­لار­دى ەكسپورتتاۋشى ەلگە اينا­لۋى كەرەك, دەپ اتاپ كورسەتتى نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ كاسىپورىننىڭ جۇ­مىسشىلارىمەن كەزدەسۋ كەزىندە. بۇل ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسال­عان, ەڭ باستىسى, ءىستى دۇرىس وي­لاس­تىرۋ كەرەك. ءبىز كوكونىس پەن جەمىستى تاسى­مالداۋشىدان ەكسپورتتاۋشى مەملەكەتكە اينالۋىمىز قاجەت, كەدەن وداعى ارقاسىندا شەكارا اشىق. وراسان ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەر پايدا بولۋدا. ەندى مۇندا كوكو­نىس­تەردى, جەمىس-جيدەكتەردى, جەمىس اعاشتارىن ءوسىرۋ مىندەتىن العا قويۋمەن بىرگە, اپورتتى قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك. ول الماتى وبلى­سىنىڭ برەندى بولادى. اپورت كوپ ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى, 700-دەن 1000 مەترگە دەيىنگى بيىكتىكتە وسەدى, ەرەكشە كۇتىمدى, تازالىقتى قاجەت­سىنەدى, الايدا, ونداي الما الەمدە جوق دەۋگە بولادى. رەسپۋبليكانىڭ ءار وبلىسىندا كليماتتىق جانە اۋا-رايىنىڭ ەرەك­شەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءوڭىر­لەر­دە ناقتى داقىلداردى ءوسىرۋ قا­جەتتىگىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەك. مۇنداي ساياسات اۋىل شارۋا­شى­لى­عىندا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى, دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت. الماتى وبلىسىن وسىعان باعدارلاۋ كەرەك, ال وڭتۇستىك قازاقستان جانە جام­بىل وبلىستارىنا ءبىز سولتۇستىك­تەن تاسىمالدايتىن استىقتى سۋارۋ ارقىلى ءوسىرۋدىڭ قاجەتى جوق, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا استىق ءوسى­رۋگە تىرىسۋدىڭ قاجەتى شامالى, ول جەردە بالىق ءوسىرۋ كەرەك جانە ول ءوز ناتيجەسىن بەرەدى, ال قال­عانىن تاسىمالدايتىن بولادى, ياعني ءار وبلىس قايتا باعدارلانۋى ءتيىس, ءار وبلىس ءبارىن بىردەي قولعا الۋعا ۇمتىلماۋى كەرەك. استىق بىزدە سولتۇستىكتە جەتكىلىكتى, ال سولتۇستىك پەن باتىس وڭىرلەردە نە الما, نە مىناداي قىزاناقتار ءوس­پەي­تىنى بەلگىلى. شارۋاگەرلەر بالىق شارۋا­شى­­لىعىن وركەندەتۋگە دە دەن قوي­عان. بۇگىندە ول شەشىمىن تاۋ­ىپ­تى. با­­لىق­تىڭ بەكىرە جانە فورەل ءتۇر­لەرىن ءوسىرۋ تسەحىنىڭ جالپى الاڭى 114 شارشى مەتر. ونىڭ ىشىندە 38 تەكشە مەتر سۋ سىياتىن باسسەين بار. مۇنداعى شاباقتار مەرزىمى جەتكەندە با­عا­لى تاعام ونىمىنە اينا­لاتىنىن دا ايتا كەتكەن ورىندى. قازىرگى كەزدە 300 ادامدى جۇمىس­پەن قام­تى­عان شارۋا قوجالىعى­نىڭ الداعى جوس­پار­لارى دا جەتكىلىكتى. بالىق ءوسىرۋ تسەحتارى جى­لى­نا 30 تون­ناعا دەيىن ءونىم شىعا­رۋ­دى جوسپارلاسا, بۇگىنگى قارقىندى قيمىل وعان ناقتى دالەل بولا الادى. جالپى, جاڭاعا بەتبۇرىس, وزىق تەحنول­و­گيانى پايدالانۋ­دا­عى ال­عا قويعان جوسپارلار سەرىك­تەس­تىك­­تىڭ الداعى ەكونوميكالىق دا­مۋى­نا جارقىن جول اشادى. ەلباسى «ەسىك جەمىس-كونسەرۆى زاۋىتى» سەرىكتەستىگى ۇجىمى­مەن دە ديدارلاستى. زاۋىت ديرەكتورى قا­نات جەلدىكباەۆتىڭ ماماندىعى اگرونوم. ول 2009 جى­لى زاۋىت قۇ­رى­لىسىن قولعا ال­ىپ­­تى. تار­تىل­عان ينۆەستيتسيا كولەمى 600 ملن. تەڭگە. زاۋىتتىڭ جالپى اۋماعى – 500 شارشى مەتر. كاسىپ­ورىننىڭ نەگىزگى با­عى­تى – تومات وڭدەۋ مەن تومات سىقپاسىن ءوندىرۋ. جانە ءبىر قى­زى­عى, زاۋىت جىلىنا 70 تاۋلىك قانا جۇمىس ىستەيدى. وسى قىسقا مەرزىمدە 40 مىڭ توننا ءونىم وڭدەپ, ودان 4 مىڭ توننا دايىن ءونىم شى­عا­رادى. سەرىكتەستىك بيىل ەگ­ىستىك كو­لەمىن 500 گەكتارعا جەتكىزىپ, تام­شى­لاتا سۋارۋ ءادىسىن قول­دا­نۋ ار­قى­لى جۇ­مىس­تارىن جۇيە­لە­گەن. قا­جەت­تى قۇرال-جابدىقتار يتا­­ليادان اكە­لىنسە, زاۋىت ين­دۋس­تريا­لىق-يننو­ۆاتسيا­لىق دامۋ باع­دارلا­ماسى بوي­­ىنشا وتكەن جىلى پاي­دا­لا­نۋعا بەرىلىپتى. ەلباسى ال­قاپتاعى قىزۋ جۇمىسقا جوعارى باعا بەردى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆ بۇدان سوڭ ەسىك قا­لا­سىنا كەلدى. شاھارداعى اۋ­دان­دىق ورتالىق اۋرۋحانانىڭ الدىن­دا ىستىق ىقىلاسپەن قارسى ال­عان اق حالاتتى دارىگەر قاۋىمى­مەن كەزدەستى. اۋرۋحانانى ارالا­دى. ونداعى زا­ماناۋي قۇرال-جاب­دىق­تار­دى كور­دى. ەمحانانىڭ باس ءدا­رىگەرى بولات بالاقويشيەۆ اۋ­دان­دىق ورتالىق اۋرۋحانا 2008 جىلى «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باع­دارلاماسىمەن قۇ­رىلىسى باس­تا­لىپ, وتكەن جىل­دىڭ جەلتوق­سا­نىندا پايدالانۋعا بە­رىلگەنىنەن حاباردار ەتتى. 250 توسەكتىك اۋرۋحانا مەن اۋىسىمىنا 500 ادامدى قا­بىلدايتىن ەمحانادا 700-گە جۋ­ىق دارىگەر, مەيىربيكە, كىشى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى حا­لىق­­قا ءمىنسىز قىز­مەت كورسەتۋدە. «ديپلوممەن – اۋىلعا» باع­دار­لاماسى بويىنشا تولە بي اۋ­ىلدىق امبۋلاتورياسىندا تەرا­پەۆت-دارىگەر بولىپ جۇمىسىن جال­­­­­عاس­تىرعان ايشا ماناپوۆانىڭ لە­­بىزى ەرەكشە اسەرلى بولدى. قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, مەن ءوزىمنىڭ تاۋەلسىز قازاقستان­نىڭ ازاماتى ەكەندىگىمدى باقىت سا­ناي­مىن. الەمگە اتى تانىلعان پرە­­زيدەنتىمىز جاستاردىڭ جان-جاق­­­تى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاع­دايلاردى جاساپ وتىر. سول قامقور­لىق­قا بولەنگەن مىڭداعان جاستاردىڭ قاتارىندا اۋدان جۇرتشىلى­عى­نىڭ دەنساۋلىعىن قىراعى كۇزەتىپ كەلەمىن. بيىل ەلىمىز ءۇشىن ەرەكشە جىل. بارشا قازاقستاندىقتار ءتاۋ­ەل­سىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتە­دى. وسى ەكى ارالىقتاعى جەتكەن جەتىستىگىمىز كوكىرەگىمە ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. باقىتىمىزدى قولىمىزدا ۇستاپ, جارقىن بولا­شاققا ۇمتىلۋىمىز قاجەت», – دەپ ول ەلباسىنا ارناعان ولەڭىن وق­ىپ, جاستار اتىنان العىسىن ايت­تى. يگى تىلەك, ىستىق ىلتيپاتقا تو­لى لەبىزدەرىن جاس دارىگەر ديدار ايتجانوۆ, تاعى باسقالار دا ءبىلدىردى. اۋداندا جاس مامانداردى باسپانامەن قامتۋ جايى دا وڭ شەشىلگەن. بۇعان قوسىمشا تاياۋ ۋا­قىتتا ۇجىمداعى 60 وتباسى قو­نىس تويىن تويلايتىن كورىنەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ اۋدان­دىق اۋرۋحانا دارىگەرلەرىنە جاڭا عاسىردا ادام ءومىرىن مەيلىنشە ۇزارتۋ, انا مەن بالا ولىمىنە جول بەرمەۋ قاجەتتىگىن العا قويدى. ويتكەنى, اتالعان سالاعا جىل ءوت­كەن سايىن بيۋدجەتتەن قوماقتى قار­جى بولىنۋدە. «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسىمەن جاڭا نىساندار بوي كوتەرگەنىنە جانە 1 شىلدەدەن باستاپ مەديتسينا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ ايلىقتارى 30 پاي­ىزعا وسكەنىنە توقتالدى. ەل­باسى, سونداي-اق سوڭعى كەزدە كوپ كەزدەسەتىن جۇرەك-قان تامىرلارى مەن قاۋىپتى دەرتتەردىڭ الدىن ال­ىپ, وعان جول بەرمەۋ قاجەتتىگىن دە ەسكە سالدى. اۋدان ورتالىعىندا ءدال وسىنداي مەديتسينانىڭ بار­لىق جەتىستىگىمەن قامتىلعان عيما­رات بولماعاندىعىن اتاپ, ءار ادام سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋمەن قاتار, ساپالى قىزمەتتى پايدا­لا­نۋى قاجەتتىگىن ناقتىلادى. ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­­لاسىن دامىتۋ ءۇشىن جاسالىپ جات­قان ءىستىڭ ءبارى دە قازاقستان­دىق­تار­دىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاسىن ۇزارتۋ ءۇشىن قولعا الىنىپ وتىر. جاڭا تۋ­ىل­عان نارەستەلەر شەتىنەمەۋى جانە انالار ءولىمى ازايا ءتۇسۋى ءۇشىن اۋىر سوعاتىن نەگىزگى اۋرۋ تۇرلەرى, ياعني جۇرەك-قان تامىرلارى, ونكولو­گيا­لىق, تۋبەركۋلەز اۋرۋلارى از­اي­ىپ, ناقتى ناتيجە بولۋى ءۇشىن جۇ­مىس­تار جاسالىپ جاتىر. بۇل مەدي­تسي­ناعا, جالپى العاندا, سىزدەرگە قويى­­لاتىن تالاپ. وزگە ەلدەردەگى اۋدان ورتالىقتارىندا وسىنداي جابدىق­تار­مەن جابدىق­تالعان اۋرۋحانا جوق­تىڭ قاسى. قازىر الەمدە داعدا­رىستان كەيىن بارلىق دارىگەرلەر­دىڭ, مۇعالىم­دەر­دىڭ ەڭبەكاقىلارى قىسقارتى­لۋدا, بىردە-ءبىر نىسان سالىنىپ جاتقان جوق, ال ءبىز بۇ­عان, كەرىسىنشە, الەۋمەتتىك سايا­سات­قا زور كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز, دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەت باسشىسى مە­ديتسينالىق ورتالىقتىڭ قىزمەت­كەر­لەرىمەن كەز­دەسۋىندە. پرەزيدەنت كەشە اۋدان ورتا­لىعىنان 80 شاقىرىم قاشىق­تىق­تاعى اسى جايلاۋىنداعى مال­شى­لار سلەتىنە قاتىستى. مۇندا مال­شى قاۋىمى قىستان امان-ەسەن شىققانىن, ءورىسى مالعا تولعانىن اتاپ ءوتۋ ءۇشىن جينالعان. مەرەكەگە ەڭبەكشىقازاق اۋدانىمەن بىرگە تال­عارلىق ارىپتەستەر دە قوسى­لىپتى. جايلاۋ توسىندەگى تويعا قاتىس­قان­دار نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى­نىڭ ارنا­يى كەلۋىن شىن پەي­ىل­مەن قابىلدادى. بۇگىنگى كۇنى ەكى اۋداندا دا ءتۇ­لىك سانىنا شاققاندا اسىل تۇقىم­دى مالدىڭ ۇلەس سالماعى ارتىپ, قولدا بار تۇقىمنىڭ گەندىك قو­رىن ساقتاۋدا ناتيجەلى جۇمىستار قول­عا الىنعان. ەڭبەكشىقازاق اۋدا­نىن­دا 200-گە تارتا اسىل تۇقىمدى مال شا­رۋاشىلىعى بار بولسا, جىل ساي­ىن مەملەكەتتەن قوماقتى ءمول­شەر­دە سۋبسيديا تولەنىپ كەلەدى. اسى جايلاۋىنداعى ءدۇبىرلى توي­دا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ مال شارۋاشىلىعىن دا­مىتۋدىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگىنە, اتاكاسىپتىڭ ابىرويىن ارتتىرىپ, ءتورت ت ۇلىك­تەن الىناتىن ءونىمدى مولايتۋ, تا­عى باسقا ماسەلەلەردى جينالعاندار نازارىنا سالدى. جۇ­مىس ساپارىن­دا شارۋا قوجا­لىق­تارىنىڭ وزىق تەحنولوگيانى پايدالانۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك مول­شىلىعىن جاساۋدا­عى قولعا العان يگىلىكتەرى قۇپتار­لىق ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, وڭىردە ەكونوميكانى ءارتا­راپ­­تان­دى­رۋ, ءبا­سەكەگە قابىلەتتىلىك پەن ينۆەستيتسيا تارتۋ, ءوڭىر دا­مۋى­نىڭ نەگىزگى با­عىتتارىنا اينالعا­نىن ناقتىلاپ, جاۋاپتى مىندەتتەردى جۇ­مىلا ور­ىنداۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. حالقىمىزدىڭ ءار قۋانىشى ۇلت­­تىق ات سپورتى ويىندارىنسىز ءوت­­كەن بە! بۇل جولى دا اسى ءتو­رىندە ات جارىستىرىلىپ, جۇلدەگە ءباي­گە تىككەن جۇرتشىلىق كوكپار تارتىپ, پالۋان كۇرەستىردى. قازاق ەستراداسى­نىڭ جۇل­دىزدارى دا اسەم ءان مەن كۇم­بىر­لەگەن كۇيدەن شاشۋ شاشتى. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار