ءالى ەسىمدە. الپىسىنشى جىلداردىڭ باسىندا اكەم قالادا بولاتىن. ءبىز اۋىلدامىز. كەيىن ءبىلدىم, «مادەنيەت جانە تۇرمىس» (قازىرگى «پاراسات») جۋرنالىندا قىزمەت ىستەپتى. مەن بولسام 6-7 جاسار بالامىن. جاتاعان ءۇيدىڭ توبەسىنە شىعىپ الىپ, اكەمنىڭ اۋىلعا كەلۋىن زارىعا كۇتىپ وتىراتىنمىن. تاۋلاردىڭ ارعى جاعىندا مەن بىلمەيتىن عاجايىپ ءبىر ولكە بار, سول ولكەدەن اكەم اۋىلعا كەلەتىن سياقتى كورىنەتىن... ساعىنا كۇتۋىمە وراي اكەم دە اۋىلعا ءجيى كەلىپ تۇردى. ول مەن ءۇشىن ءبىر باقىتتى ساتتەر ەدى. اكەم قازاق راديوسىندا ديكتور بولىپ قىزمەت ىستەدى. داۋىسىن راديودان ەستۋ – اۋىلداعى ءبىز ءۇشىن ەرەكشە باقىت بولاتىن.
ول اۋىلعا كەلگەندە جانىندا شاعىن دەنەلى, ءجۇزى سۇستى ءبىر مۇرتتى كىسى ءجيى بىرگە بولۋشى ەدى. كەيىن ءبىلدىم, بۇل قازاقتىڭ تانىمال اقىنى توقاش بەردياروۆ ەكەن. ءومىرىنىڭ سوڭعى كەزىنە دەيىن توقاش اعامەن اكەمنىڭ بايلانىسى ۇزىلگەن جوق. ول كىسى جاس شاماسىنىڭ الشاقتىعىنا قاراماي, اكەمنىڭ شىن دوسى ەدى. توقاش اقىن سوعىسقا باسىنان اياعىنا شەيىن قاتىناسقان, كەزىندە تەڭىزشى بولعان. ەرتەڭگىسىن اكەم مەن توقاش اقىن ءۇيدىڭ الدىندا بەلدەرىنە دەيىن جالاڭاشتاپ تاستاپ, تاستاي سۋىق تاۋ سۋىنا جۋىنىپ جاتقان بەينەلەرى ءالى كوز الدىمدا. سوندا توقاش اعانىڭ جۇرەك تۇسىندا تۋشپەن سالىنعان مۇرتتى سۇستى ادامنىڭ, ال ارقاسىندا كۇن شىعىپ كەلە جاتقان ءساتتى بەينەلەيتىن سۋرەتتەردى بايقاپ قالعانىم بار. مۇرتتى ادام ءستاليننىڭ بەينەسى ەكەنىن كەيىن ءبىلدىم. توقاش اعا مەنى قورقىتپاقشى بولدى ما, الدە قالجىڭى ما, يىقتارىن قيقاڭداتىپ قوزعالتىپ ەدى, دەنەسىندەگى الگى ادامنىڭ مۇرتى جىبىرلاعانداي بولىپ كەتتى. بالامىن عوي, وعان ءماز بولدىم.
ءبىزدىڭ ەلدەن جاۋگەرشىلىك زاماندا باتىر بابالارىمىز كوپ شىققان ەكەن. بىراق ادەبيەت پەن ونەر سالاسىنان توپ جارعاندار اسا كوپ بولماعان سەكىلدى. اكەمنىڭ كوزىنىڭ تىرىسىندە: «مىنا ادام مەنىڭ ۇستازىم, سول مەنى پوەزياعا باۋلىدى, سودان ۇيرەندىم, سوعان ەلىكتەدىم», دەگەنىن ءوز باسىم ەستىمەپپىن. كەرىسىنشە, ول: «نە سوتۆوري سەبيا كۋميرا», نەمەسە: «ءوز بولمىسىڭا جات ءنارسەگە ەلىكتەمە», – دەپ وتىراتىن.
وي جىبەرىپ وتىرسام, اكەم سىندى حالىق مويىنداعان دارا اقىننىڭ العاشقى قادامى دا, ۇلى جولداعى تۇڭعىش ساپارى دا سول قاراسازداعى قازاقتىڭ قارا ۇيىنەن باستاۋ العان ەكەن. مۇندا مەن اكەمنىڭ پوەزياسىنا ارقاۋ بولعان قازاقى تۇرمىس-تىرلىكتى ايتىپ وتىرعان جوقپىن. مەنىڭ ايتپاعىم, سول جاتاعان ءۇيدىڭ كيەسى اقىنعا ىستىق ۇيا بولعانى, قاناتتاندىرعانى. سول ءۇيدىڭ ىشىندەگى بار بايلىق اكەم جيناعان كىتاپتار ەدى. مەن دۇنيەگە كەلىپ, ەس بىلگەندە كورگەنىم سول كىتاپتار بولدى. اراسىندا ادەبي, كوركەم ءدۇنيەلەر كوپ ەدى. كەيىن سول كىتاپتاردى پاراقتاپ وتىرعاندا بارلىعىنىڭ ىشىنەن قارىنداشپەن بەلگىلەنگەن اكەمنىڭ كەيبىر پىكىرلەرىن كەزدەستىردىم. ياعني, بۇل كىتاپتار باياعىدا, سول قاراسازدا اكەم سۋسىنداعان ءبىلىم كاۋسارى ەكەن عوي. وسىدان شىعارىپ ايتپاعىم, اكەمدى ۇلى اقىن جاساعان تەك قانا ونىڭ اللا بەرگەن تۋما دارىنى عانا ەمەس, سول دارىندى ۇشتاعان, ءوز بەتىنشە وقۋ ارقىلى جەتىلدىرە تۇسكەن ىزدەنگىشتىگى, زور ەڭبەكقورلىعى, بولاشاقتا ءوز سىباعاسى بارىن ءبىلىپ, ءوز تاعدىرىن ءوزى بولجاي العانداي بولىپ كورىنەدى ماعان.
ءتىرى كەزىندە, اكەمنىڭ جازۋ ءۇستەلىندە اباي اتامىزدىڭ شاعىن ءمۇسىنى – ءبيۋستى تۇراتىن (ول قازىر مۇراجايدا). ولەڭ جازۋعا وتىرعان كەزىندە سول مۇسىنگە قاراپ, كۇبىرلەپ ءبىر جورۋ جاسايتىن. «شالدىڭ قاباعى بۇگىن ماعان اشىق-جارقىن, شاماسى ەڭبەگىم ناتيجەلى بولاتىن شىعار», – دەيتىن. ال كەيدە: «شالدىڭ قاباعى بۇگىن ءتۇسىپ كەتىپتى عوي, ءاي قايدام شابىت شىركىن, شالقىمايتىن شىعار», – دەپ نالىعان كەيىپتە وتىراتىن.
ءيا, بۇكىل جۇرت ايتپاقشى, «جازدىم ۇلگى جاستارعا بەرمەك ءۇشىن, اباي جاققان ءبىر ساۋلە ءسونبەۋ ءۇشىن», – دەپ جازعان اكەم قازاقتىڭ قارا ولەڭى دەگەن قاسيەتتى ۇعىمدى وزىنشە مازداتىپ, جان-جاقتى دامىتىپ حالقىنىڭ رۋحاني قازىناسىنا اينالدىرعان ءتارىزدى.
اكەم جەكە تۇلعالاردى ءدارىپتەپ, كوپ ۇزدىككەن جوق. سوندا دا كوزى تىرىسىندە ول دارىپتەيتىن ءبىر تۇلعا بار بولاتىن. ول كىسى تۋرالى ايتقاندا, اكەمنىڭ كوزى بال-بۇل جانىپ, وي تەڭىزىن كەشكەندەي بولاتىن. ول – ءبىزدىڭ تيىن اجەمىز ەدى. اجەسىنە دەگەن نەمەرەلىك ماحابباتى بولەكشە ەكەنىن اكەمنىڭ ءوز اۋزىنان جىگىت بولىپ قالعان كەزىمدە دە تالاي ەستىدىم. ءار قازاقتىڭ اۋىلىندا ەل سىيلايتىن ادامگەرشىلىگى مول, ەرەكشە سىيلى ادامدار بولادى ەمەس پە. ءبىزدىڭ تيىن اجەمىز دە بۇكىل اۋىلدى اۋزىنا قاراتقان سونداي قاسيەتتى انالاردىڭ ءبىرى ەكەن. ولە-ولگەنشە اكەمىز سول اجەسىن شەشەم دەپ, ارداقتاپ ءوتتى. ارينا روديونوۆنا انا رەتىندە پۋشكينگە قانداي اسەر ەتسە, ءبىز كورمەگەن اكە ءسوزىنەن عانا بىلەتىن تيىن اجەمىز دە بولاشاق اقىن نەمەرەسىن ايالاپ ءوسىرىپ, قاناتىنىڭ قاتايۋىنا, ادالدىق جولىندا ايانىپ قالماۋعا باۋلىعان ەكەن.
...كەلەسى ءبىر ويدى اكەم مەن شەشەم تۋرالى وربىتسەم دەيمىن. مەن بىلەتىن ءبىر عانا شىندىق – ارداقتى جانداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ادالدىقتارى ەدى. اكەم – شىعارماشىلىقتىڭ جانە سەزىمنىڭ ادامى ەكەنى بارشاعا ءمالىم. پوەزياسىنداعى الاپات كۇشكە ساي مىنەزى دە, سىر-سيپاتى دا سان قيلى بولاتىن. بىردە جايدارى, بىردە مۇڭلى... بىردە اشۋ-ىزا... كىمگە؟.. نە ءۇشىن؟... ونى وزىنەن باسقا ەشكىم ءبىلىپ بولمايدى. سول مىنەزدەرگە توتەپ بەرگەن قايران مەنىڭ شەشەم دەپ ويلايمىن كەيدە. قازاقتىڭ ايەلدەرىنە ءتان كونبىستىك سەندە دە مول بولدى عوي, اناشىم!
«تاعدىرىما تۋرا كەلگەن سەرىگىم,
مەن بەيباققا سىيلادى ەكەن سەنى كىم؟!
شار باسىمدا, شاڭىراعىم, سەن تۇرسىڭ,
باسقالاردىڭ بارلىعىنان جەرىدىم.
اۋىرلىقتىڭ كوتەردىڭ-اۋ كوبىن سەن,
سەنەن كەلىپ قۋات الدىم جەڭىلسەم.
سەن جەر بولدىڭ, نوسەر بولىپ توگىلسەم,
شۇعىلاسىڭ, قارا بۇلت بوپ كورىنسەم.
مەن ءتۇن بولسام, سەن تاڭ بولدىڭ جاڭا اتقان,
مەنى قولا, سەنى شويىن جاراتقان.
مەن اشۋ دا, سەن اقىلسىڭ ءنارى اققان,
سەن – ادامسىڭ, مەن – اجداھا ءزار اتقان...»
ولە-ولگەنشە اكەم بىزگە: «شەشەلەرىڭدى سىيلاڭدار, رەنجىتپەڭدەر», دەۋمەن كەتتى. سىيلايتىن قاسيەتتەرى مول بولعاندىقتان ايتادى دا. ەكەۋى دە كوزدەرى تىرىسىندە ءبىر-بىرىنەن الشاقتاپ, ارالارىن سۋىتپادى. ويتكەنى, جاس كەزدەرىندە تابىستىرعان ماحاباتتارى شىنايى بولدى. بالالىق شاقتارى بولماعان, ەكەۋى دە سوعىستان كەيىن بەينەتتى از كورمەگەن ۇرپاق وكىلدەرى ەدى. ەكەۋى دە ماحابباتتارىنا ادال بولدى, سول ادال كۇيى دۇنيەدەن ءوتتى, جارىقتىقتار.
قازىرگى جىگىت اعاسى بولعان شاقتا اڭعارعانىم, مەنىڭ اكەم تەك ادالدىقتى تۋ ەتىپ, ويىن اشىق ايتىپ, قياناتشىلدارعا قىرانشا ءتۇيىلىپ, قينالعاندارعا قولۇشىن بەرۋدى ءوزىنىڭ ازاماتتىق, اقىندىق پارىزى ساناپ عۇمىر كەشتى. ول مىنا دۇنيەدە ءبىر جاراتۋشى ۇلى كۇشتىڭ بارىنا ەرەكشە سەنەتىن... الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى سوگەتى اۋىلىندا تۇراتىن ساياتشى مۇحامەد يسابەكوۆ دەگەن باۋىرىمىز سول ماڭايداعى قۇرساي اتالاتىن جەردەن اسى جايلاۋىنا اساتىن تۇستان تابيعاتتىڭ ءوزى تاۋدىڭ الىپ تاستارىنان قاشاپ جاساعان, اكەمنەن اۋمايتىن تابيعي ءمۇسىندى كورىپتى. كورگەن ساتتە الگى تابيعات سىيلاعان الىپ تاس ءمۇسىننىڭ اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتان اۋمايتىنىن اۋىلداستارىنا, ودان سوڭ الماتىداعى قالامگەرلەرگە حابارلاپتى. قۇدايدىڭ قۇدىرەتىن قاراڭىزشى!؟ الىپ تاس ءمۇسىن – بيىكتە تۇرعان مۇقاعالي اقىننان اۋمايدى. ماڭدايى, شاشى, بەت-الپەتى, ءبارى-ءبارى تۋرا ءوزى سەكىلدى. جازۋشىلار وداعىنان جانە تەلەارنا تىلشىلەرىمەن بىرگە مەن دە باردىم. تۋرا 80 جىلدىق مەرەيتويى باستالاتىن ساتتەگى تابيعاتتىڭ مىنا توسىن سىيىنا تاڭعالدىم... تاڭعالدىم دا اللاعا شۇكىرشىلىك ايتتىم...
«اللا – اقيقات. اللاعا سەنىپ وتەم,
ادالدىق پەن اقيقات سەرىك ەكەن...»
تىرلىگىندە تالاي قيىندىقتى باستان كەشىپ, نەبارى 45 جاسىندا باقيلىق بولعان اكەمە جاراتقان يەمنىڭ مىناداي سىي جاساعانىنا قايرانمىن! ءوزى ايتپاقشى, ول ءىرى قىزمەتتە دە بولمادى. بايلىقتىڭ دا راحاتىن كوردى دەي المايمىن. الايدا, ءوز ءداۋىرىنىڭ شىندىعىن تاسقا قاشاعانداي, ەرەكشە اسەرلى, بارىنشا مازمۇندى ەتىپ, بۇگىنگى ۇرپاققا وتتى جىرلارىمەن قالدىردى... راس, اكەم ءوزىنىڭ سىرشىل ءارى شىنشىل جىرلارىنا ەلدىڭ كورسەتىپ جاتقان قۇرمەتىن كورە المادى. دەگەنمەن ول تۇبىندە ەڭبەگىنىڭ وسىلاي باعالاناتىنىن سەزىپ, ءبىلىپ, انىق بولجاپ كەتكەنىن ارتىندا قالعان ولەڭدەرى مەن كۇندەلىك جازبالارىنان بايقاۋعا بولادى.
ماقاتاەۆ پوەزياسى ءداۋىر مىنبەرىنە الدەقاشان كوتەرىلدى دەسەم بولار. بۇگىنگى جانە كەلەر ۇرپاققا ونىڭ بەرەر ۇلگى-ونەگەسى مەن كۇش-قۋاتى, تيگىزەتىن اسەرى ەرەكشە ەكەنىنە قالىڭ قازاقتىڭ كوزى الدەقاشان جەتتى دەپ ويلايمىن. مەن ءتول پەرزەنتى رەتىندە وسىعان قۋانامىن! قازىر اقپارات قۇرالدارىندا كوپتەگەن كۇردەلى ماسەلەلەر كوتەرىلىپ جاتىر. ولاردىڭ ەڭ وزەكتىسى – ءتىل ماسەلەسى. مەنىڭ كوكەيىمدە وسى ءتىل ماسەلەسى توڭىرەگىندە اكەم ەشتەڭە جازباعان با, ول كەزدە دە بۇل ماسەلە قاۋىمدى مازالادى عوي دەگەن سۇراق جۇرەتىن. قۇدايدىڭ قۇدىرەتى, مەنىڭ بۇل سۇراعىما كەڭسايداعى اكەمنىڭ زيراتىنا جازىلعان ءوز ولەڭى جاۋاپ بەردى:
«ارينە, سۋىق قايعى, سۋىق قايعى,
كوڭىلىن حالقىڭ ساعان سۋىتپايدى.
ەگەر دە حالىق ءوزىن ۇمىتپاسا,
باقىل بول, حالقىڭ سەنى ۇمىتپايدى؟!.».
ءوزىنىڭ بولاشاق كۇندەرىن بولجاعان اقىننىڭ ۇرپاعىنا, ەلىنە ارناعان امانات رەتىندەگى وزەكجاردى ولەڭى بۇل. وسى ولەڭنىڭ ءۇشىنشى جولىنا نازار اۋدارىڭىزشى; «ەگەر دە حالىق ءوزىن ۇمىتپاسا...». بارلىق ناعىز شىندىق وسى ءۇشىنشى جولدا تۇر. دەمەك, تەك ءدىنى, ءتىلى, ءدىلى ساۋ حالىق قانا ءوزىن جوعالتپاي, اقىنىن قاستەرلەيتىنىن مەڭزەپ تۇر ەمەس پە؟!.
اكەم قايتىس بولاردىڭ الدىندا, ياعني 1976 جىلى مەن سول كەزدەگى گۋرەۆ قالاسىندا /قازىرگى اتىراۋ/ زاڭ سالاسىنىڭ جاس قىزمەتكەرى ەدىم. شەشەم لاشىننىڭ شۇعىل شاقىرتۋىمەن الماتىعا كەلدىم. كەلسەم, اكەم ۇيدە جوق ەكەن. شەشەم ماعان ونىڭ اۋرۋحانادا اۋىر حالدە جاتقانىن ايتتى.
تولە بي كوشەسى مەن سەيفۋللين كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان اۋرۋحانا قالاشىعىنا كەلدىك. سول كۇنى دارىگەرلەر اكەمنىڭ قاتتى السىرەگەنىن ايتىپ, اۋرۋحانادان شىعارىپ بەردى. شاماسى, ونى ەمدەپ جازۋ مۇمكىن ەمەس دەگەن قورىتىندىعا كەلگەن بولۋلارى كەرەك. سىرتقا شىققاننان كەيىن اكەم ءبىرشاما ۋاقىت دالاداعى ورىندىقتا سىرقاتى جانىنا باتقان كۇيى ءۇن-ءتۇنسىز وتىردى. وڭىندە كۇيزەلىس بار. مەن سوندا اكەمنىڭ قاتتى جۇدەپ, ەتى قاشىپ كەتكەنىن كوردىم... بۇرىنعى باتىر تۇلعالى, ەڭگەزەردەي ءىرى ادامنان شوكىمدەي عانا دەنە قالىپتى. ءبىز ونى تاكسيمەن پانفيلوۆ پەن شەۆچەنكو كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى ۇيىمىزگە الىپ كەلدىك. ءومىردەن وزارىنان ءبىر كۇن بۇرىن ول ۇيدە قاتتى قينالىستا جاتتى. سول ءتۇنى جانىنا شيپا جاسار ما ەكەن دەپ «جەدەل ءجاردەم» شاقىرىپ, ءوزى جاتقان اۋرۋحاناعا قايتادان جەتكىزدىك. مەنىمەن ءسويلەسۋگە شاماسى دا بولمادى. سوندىقتان ماڭگىلىك ساپارعا اتتاناردا اكەم ماعان مىنانداي سوزدەر ايتىپ ەدى دەي المايمىن... شەشەم ەكەۋمىز اۋرۋحاناعا قايتادان باردىق. جانساقتاۋ بولمەسىنە بارعاندا, ەكى ادام جاتقانىن كوردىم. وڭ جاقتاعى كەرەۋەتتە اكەم جاتىر... سول جاقتا جاسى وتىزدار شاماسىنداعى ورىس جىگىتى... اكەمنىڭ حال-جاعدايى وتە اۋىر... ەسى كىرەسىلى-شىعاسىلى. شەشەمە ءبىر ءسوزدەردى كۇبىرلەپ ايتقان سەكىلدى ەدى... سانسىراپ ءجۇرىپ ول جاعىنا ءمان بەرمەپپىن. اكەمدى جانساقتاۋ بولمەسىنەن زەمبىلگە سالىپ باسقا جاققا الىپ كەتتى. سول كەزدە ەسىل جۇرەك ماڭگىلىككە توقتاعانىن سوڭىنان بىلدىك! ءبىرازدان سوڭ دارىگەرلەر بىزگە اكەمنىڭ قايتقانىن حابارلادى. بۇل 1976 جىلدىڭ 27 ناۋىرىزى بولاتىن. شەشەم ەكەۋمىز ۇيگە جىلاپ قايتتىق. سوندا مەنىڭ ەسىمە تۇسكەنى مايگۇل جول اپاتىنان وسى الماتىدا قايتىس بولعاندا, شەشەم مەن اكەم ءبىرىن-ءبىرى دەمەپ, ءتۇندە «7-لينيا» كوشەسىندەگى ءبىز تۇراتىن ۇيگە اڭىراپ جىلاپ كەلگەن بولاتىن. ول كەزدە ولار جاپ-جاس ەدى. سول كورىنىس مەنىڭ ەسىمدە ماڭگى جاتتالىپ قالىپتى. سونداي قايعىلى ءساتتى ەندى شەشەم ەكەۋمىز باسىمىزدان كەشتىك.
تابيعات-انانىڭ سول كۇنگى كورسەتكەن توسىن مىنەزى اقىنىمەن قوشتاسقان قاراقۇرىم حالىقتىڭ كوڭىل-كۇيىمەن ۇشتاس ساي بولىپ شىقتى. سوندا الماتىدا باستالعان ۇزاق-سونار سەبەلەگەن اق جاۋىن اكەمدى سوڭعى ساپارعا اتتاندىرعان حالىق كوشىن كەڭساي زيراتىنا شەيىن شىعارىپ سالدى. قۇددى تابيعاتتىڭ ءوزى قيماس ۇلىن كوز جاسى سورعالاپ, سوڭعى ساپارعا شىعارىپ سالعانداي كورىندى. ءبارى-ءبارى ەسىمدە, تابىت سالىنعان اۆتوكولىكتە اكەمنىڭ بالا كۇنگى جولداستارى – ءماجيت قۇرمانوۆ, سىدىق احمەتوۆ, ابدىكە اسانوۆ تۇرەگەپ تۇردى. اكەمنىڭ سوزىمەن ايتقاندا بۇلار «اكەلەرى مايداندا ءولىپ, جەسىر شەشەلەرىنىڭ كۇلشەلەرىن دوربالارىنا سالىپ, الماتىعا جىلىلىق ىزدەپ كەلگەن ءتورت جەتىم» ەدى. بۇگىندە تورتەۋى دە مارقۇم. ولار ءوز «قولباسشىسى» مۇقاشىن اقىرعى ساپارعا وسىلاي اتتاندىردى. قازىرگى كەزدە سول كوز الدىمنان وتكەن ساتتەردى ويلاسام, بەيىت باسىندا اكەممەن قوشتاسۋعا بالالىق شاقتارى سوعىستا ولگەن قازاقتىڭ مىڭداعان جاسوسپىرىمدەرى كەلگەن سياقتى كورىنەدى ماعان. ولاردى اكەم ەشقاشان ۇمىتقان جوق, ءوز ولەڭدەرىندە وعان ايىرىقشا ماڭىز بەردى, سول جەتىمدەردىڭ ءۇنىن حالقىنا جەتكىزدى. اكەمدى جەرلەپ, ازا كوڭىلمەن قايتىپ كەلە جاتقان شاقتا كەڭشىلىك اعا مىرزابەكوۆ ماعان: «جۇلدىز, سەن كوپ جاسىما, كوزىنىڭ تىرىسىندە مىناۋ جالعان دۇنيەگە سىيماي كەتكەن اكەڭدى اناۋ جاتقان شارشىداي عانا كور جاسىرادى دەگەنگە مەن ەشقاشان سەنبەيمىن!» – دەگەن باسۋ ءسوزىن ايتقان. ونى قالاي عانا ۇمىتارسىڭ.
اكەمنىڭ ولەڭدەرىن وقىپ وتىرىپ, ونىڭ پوەزياسىنىڭ بولمىس-ءبىتىمى, مازمۇنى, باسقالاردان دارالىعى مەنمۇندالاپ, انىق اڭعارىلىپ تۇرادى. جالپى, مۇقاعاليتانۋ ءىلىمى قولعا الىنا باستادى. الايدا, ول تۋرالى, ونىڭ شىعارماشىلىعى جايلى بۇگىنگى جانە كەلەشەك ۇرپاققا ايتار اڭگىمەلەر ءالى از ەمەس.
قازىنام بار.
قيساپسىز شەكتەلەدى.
قىزعانادى, بىرەۋلەر جەك كورەدى.
بەرمەيمىن دە, ساتپايمىن, كورسەتپەيمىن!
الام دەسەڭ,
الدىمەن زەرتتە مەنى... – دەپ ايتىپ كەتكەنىندەي, تۇبىندە: «ال, مۇقا, مىنە مەن دە كەلدىم! اشىڭىز قازىناڭىزدى, نە بار ەكەن كورەيىك!»,– دەگەن وتتى, جاس مۇقاعاليتانۋشىلاردىڭ دا تۋارىنا مەن كامىل سەنەمىن.
...سول قاراسازداعى جاتاعان ۇيدەگى اكەم جيناعان, ءبىر شەتى كەزىندە الماتىعا دا جەتكەن كىتاپتاردىڭ كوبى ورىسشا بولاتىن. وعان ورىس پوەزياسىنىڭ ىقپالى زور بولدى. ال كەمەلىنە كەلگەن ماقاتاەۆ پوەزياسىن سول ورىس حالقىنا دا كەڭىنەن تانىتۋ, ياعني اقىن شىعارمالارىن وزگە تىلدەرگە اۋدارۋ ارقىلى ناسيحاتتاۋ دا قازىر ءپىسىپ, تولعاعى جەتكەن ماسەلە بولىپ وتىر.
جۇلدىز ماقاتاەۆ.
ساعىندىم
مۋزىكاسى جولامان تۇرسىنباەۆتىكى
ولەڭى مۇقاعالي ماقاتاەۆتىكى
قۇمعان العان,
سۋعا بارعان,
ق ۇلىنىمدى ساعىندىم.
سىرعالانعان,
قۋعان ارمان
سۇلۋىمدى ساعىندىم.
تىنىپ تىپتەن,
ت ۇلىك بىتكەن,
جۋساعانىن ساعىندىم.
ءجيى بەتتەن,
ءسۇيىپ وتكەن,
قىر سامالىن ساعىندىم.
تۇينەكتەرمەن,
جيدەك تەرگەن,
نۋلارىمدى ساعىندىم.
ۇيرەكتەرمەن,
يرەكتەلگەن
سۋلارىمدى ساعىندىم.
بەزىنبەيتىن,
سەزىنبەيتىن
اڭعال كەزدى ساعىندىم.
ءوزىم دەيتىن,
سەزىم دەيتىن
جانعان كوزدى ساعىندىم!