كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلورداداعى ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىق پەن جاڭا بالاباقشانى ارالاپ كوردى.
ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا «حالىق دەنساۋلىعى – قازاقستاننىڭ ءوزىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا جەتۋدەگى تابىسىنىڭ اجىراماس قۇرامداس بولىگى» دەپ اتاپ وتكەن ەدى. 180 ورىنعا ارنالعان كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىق زامان تالابىنا ساي ەكەن.
پرەزيدەنت كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتاعى ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا ءبولىمىنىڭ, ءجۇرەكتى كاتەتەريزاتسيالاۋ زەرتحاناسىنىڭ, وپەراتسيالىق زالداردىڭ جانە جان ساقتاۋ ءبولىمىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
ورتالىقتىڭ نەگىزگى قىزمەتى يننوۆاتسيالىق مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ, جوعارى مامانداندىرىلعان كارديولوگيالىق جانە كارديوحيرۋرگيالىق كومەك كورسەتۋگە باعىتتالعان. سونىمەن قاتار, كارديوحيرۋرگيا, ينتەرۆەنتسيالىق كارديوحيرۋرگيا سالالارىندا ناۋقاستارعا امبۋلاتوريالىق تەكسەرۋدەن باستاپ, جوعارى مامانداندىرىلعان كومەك كورسەتۋگە, كەشەندى وڭالتۋعا دەيىنگى عىلىمي-اعارتۋ جۇمىسىمەن دە اينالىسادى. بۇعان قوسا, رەسپۋبليكالىق مەكەمە ايماقتىق كارديولوگيالىق جانە كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتار مەن بولىمدەرگە ءادىستەمەلىك-ۇيىمداستىرۋ جانە كەڭەس بەرۋ كومەكتەرىن كورسەتەدى.
كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىق بازاسىندا 2011-2014 جىلدار ارالىعىندا قازىرگى زامانعى دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردى قولدانىپ, تۋابىتكەن جانە كەيىن پايدا بولعان سىرقاتتاردى حيرۋرگيالىق ەمدەۋ بويىنشا 20-عا جۋىق يننوۆاتسيالىق مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جوسپارلانعان. بۇل ايتۋلى كەشەن تۇرعىندار دەنساۋلىعىن ساقتاۋدىڭ ۇزدىك حالىقارالىق ۇلگىلەرى مەن عىلىمي تاجىريبەلەر ۇيلەسىم تاباتىن كارديولوگيا سالاسىنداعى ۇلتتىق برەندكە اينالاتىنى ءشۇباسىز.
ەلباسى ورتالىقتىڭ دارىگەرلەرىمەن جانە ستۋدەنتتەرمەن ءاڭگىمەلەسكەندە, ءوزىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جاساپ جاتقان قامقورلىعىن العا تارتىپ, 5-6 جىل بۇرىن مۇنداي ۇلكەن كەشەن تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ارتىق كورىنەتىنىن جەتكىزدى.
مەملەكەتتىڭ ىستەيتىن جۇمىسى ەلدىڭ دەنساۋلىعىن كوتەرۋ. باستى ماقسات – حالىق دەنساۋلىعى, حالىق اماندىعى. ەلدىڭ استاناسى بولعاننان كەيىن ەلورداعا وسىنداي التى ۇلكەن كەشەن سالىندى دەي كەلىپ, ءبىرىنشى ورىندا بولىپ كەلگەن جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ ازايىپ, ءولىمنىڭ سيرەگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە, جەتى وبلىستا ءجۇرەككە وپەراتسيا جاسالىپ جاتقانىن, وعان قاجەتتى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتاردىڭ الىنعانىن, بىلىكتى دارىگەرلەردى شەت ەلدە وقىتۋ جۇمىسىنىڭ جۇيەلى ءجۇرگىزىلگەنىن تىلگە تيەك ەتىپ, اق حالاتتى ابزال جاندارعا جۇرەگى اۋىرعان ادامدارعا اراشاشى بولۋ ۇلكەن باقىت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەندىگى جەردە قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنا دا ۇلكەن ءمان بەرىلەتىنىن, شىلدە ايىنان باستاپ دارىگەرلەردىڭ ايلىعى وسەتىنىن ايتتى.
ەلباسىمەن اڭگىمە كەزىندە ءبولىم مەڭگەرۋشىلەرى, بىلىكتى مامان-عالىمدار د.گوربۋنوۆ, ت.لەسبەكوۆ جانە وزگە دە دارىگەرلەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسىنداي قامقورلىعىنا وزدەرىنىڭ ءدان ريزالىعىن ءبىلدىردى.
سونداي-اق پرەزيدەنت ارالاپ كورگەن «بالاقاي» بالاباقشاسى مەن «ادەمى-اي» بالالار دامىتۋ ورتالىعى دا ۋاقىت ولشەمىنە جاۋاپ بەرەتىنى بىردەن بايقالادى. بالاباقشا عيماراتىنىڭ جالپى اۋماعى 4518 شارشى مەتر. كەشەن 4 قاباتتان تۇرادى: 1-2-ءشى قاباتتارى – «بالاقاي» بالاباقشاسىنا تيەسىلى بولسا, 3-قاباتتا «ادەمى-اي» بالالار دامىتۋ ورتالىعى ورنالاسقان. ءبىرىنشى قاباتتا جاتىن ورىندار, ويىن وينايتىن بولمەلەر بار. بۇدان باسقا شاعىن بۋفەت, زەرتحانالىق سۋمەن جابدىقتالعان باسسەين, جەكە دۋش, سپورت زال, مۋزىكالىق جانە جاتتىعۋعا ارنالعان زالدار جۇمىس ىستەيدى. بالاباقشا قازاق ءتىلى, اعىلشىن ءتىلى, ءوزىن-ءوزى تانۋ, ادىسكەر, ءدارىگەرلىك پۋنكت, كينوزال, يزو ستۋديوعا ارنالعان بولمەلەرمەن جابدىقتالعان. كەشەننىڭ قۇرىلىسى كەزىندە ەڭ وزىق تەحنولوگيا مەن ەكولوگيالىق تازا ماتەريالدار پايدالانىلعان.
ءبىز وسى ۇلتتىق ورتالىقتىڭ باسقارما توراعاسى يۋري پيانى سوزگە تارتقانىمىزدا, ول ەلىمىز بويىنشا قازىر 13 500 ەرەسەك ادام جانە 2 500-گە تارتا بالا اشىق جۇرەككە كارديوحيرۋرگيالىق وپەراتسيا جاساۋعا مۇقتاج ەكەنىن, 2010 جىلى 4 مىڭنان استام, ونىڭ ىشىندە 1 500-گە جۋىق بالاعا وسىنداي وپەراتسيا جاسالعانىن تىلگە تيەك ەتتى. الداعى ۋاقىتتا ەل ءۇمىت ارتىپ وتىرعان بۇل مەديتسينالىق مەكەمەدە ءار جىلى 3 مىڭعا دەيىن وپەراتسيا جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە 2 500 وپەراتسيا ۇلكەن ادامدارعا, 500-گە جۋىعى بالالارعا جاسالادى. وتكەن 20 جىل ىشىندە ەلىمىز بويىنشا جۇرەككە وپەراتسيا جاساۋ 11,7 ەسەگە ارتتى, دەدى.
ال وسى ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا تارازدان ارنايى كەلگەن ءجۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋىنىڭ ءبىلگىرى, اكادەميك سەيىتحان جوشىباەۆ, مۇنداي ۇلتقا قاجەت دۇنيەنى وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىندا اشۋعا تالپىنعان ەدىك. ەندى, مىنە, سول ماقساتقا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. وسى ورتالىقتىڭ باسقارما ءتوراعاسى يۋري پيا مەنىڭ شاكىرتىم, وتە بىلىكتى مامان. قازىر ەلىمىز بويىنشا 4 رەسپۋبليكالىق جانە 7 وڭىرلىك ورتالىق, 9 كارديوحيرۋرگيالىق ءبولىم جانە 23 انگيوگرافيكالىق زەرتحانا جۇمىس ىستەيدى. وسىلاردىڭ ءبارىنىڭ جۇمىسىن وسى ۇلتتىق ورتالىق ارقىلى ۇيلەستىرىپ وتىرساق دەگەن نيەتتەمىز. ونى ات سابىلتىپ استاناعا كەلمەي-اق ينتەرنەت جۇيەسى, تەلەمەديتسينا ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. تىكەلەي تەلەكونفەرەنتسيا وتكىزۋ دە ويدا بار. مەنىڭ مۇنى ايتىپ وتىرۋداعى ماقساتىم, وبلىستارداعى مەكەمەلەردە بۇل جەردەگى قۇرال-سايمانداردىڭ ءبارى بار دەپ ايتا الماساق كەرەك. سول سەبەپتەن دە ەلىمىز بويىنشا ءجۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋىن ەمدەۋ, الدىن الۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وسى ۇلتتىق ورتالىق التىن ءدىڭگەك بولسا, ۇتارىمىز از بولماسى انىق, دەدى.
سۇلەيمەن مامەت.