وتكەن جىلى ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ كۋبوگى جولىنداعى جارىستىڭ وتكىزىلىپ, ول بوكس دەسە دەلەبەسى قوزاتىن مىڭداعان جانكۇيەرلەردىڭ قولداۋىنا يە بولعانىن بىلەمىز.
جاقىندا ءبىز بيىل ەكىنشى رەت وتكىزىلگەلى جاتقان جارىستىڭ ماڭىزى, ونىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى ەلىمىزدەگى بوكس باسەكەلەرىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى, بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ايەلدەر ۇلتتىق قۇراماسى جانە تورەشىلەر جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشىسى بەرىك مىرجىقپاەۆپەن كەزدەسىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– بوكس فەدەراتسياسىنىڭ كۋبوگى وتكەن جىلى باستالعان جاڭا جوبا عوي. ونىڭ ماقساتى مەن ماڭىزى تۋرالى ايتىپ بەرسەڭىز.
– ەڭ الدىمەن ءبىز وسى ءمۇمكىندىكتى پايدالانىپ, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە العىس ايتقىمىز كەلەدى. وتكەن جىلى سىزدەر جارىسقا اقپاراتتىق جاعىنان قولداۋ كورسەتىپ, ءوز ۇندەرىڭىزدى قوسىپ وتىردىڭىزدار. بيىلعى جىلى دا ءبىز اتا گازەتتىڭ اقپاراتتىق قولداۋىن كۇتەمىز. ويتكەنى, جارىستاردى, بوكس تۋرالى بارلىق ءنارسەنى ەل-جۇرت سىزدەر ارقىلى بىلەدى. مۇنداي جارىستار ءبىزدىڭ اعا بۋىنعا جاقسى تانىس. كەڭەس وداعى كەزىندە قازاقستان كۋبوگى ءوتكىزىلەتىن ەدى. سودان كەيىن ول كورىنبەي كەتتى. وسى جەردە ءبىز بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر قۇلىباەۆقا العىسىمىزدى بىلدىرگىمىز كەلەدى. تيمۋر اسقار ۇلى كۋبوك جارىسىنىڭ كەرەك ەكەنىن, ونى قايتا جالعاستىرۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, از عانا ۋاقىتتا قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى كۋبوگى جولىنداعى جارىستى وتكىزۋ ماسەلەسىن شەشىپ بەردى. بيىل فەدەراتسيا كۋبوگى قىركۇيەك ايىندا باكۋدە وتەتىن الەم چەمپيوناتىنان كەيىن باستالادى. ياعني, 2 قازان مەن 16 جەلتوقسان ارالىعىندا وتەدى. جارىستا بيىل دا 4 ديۆيزيون بولادى. باتىس وڭىرىندەگى باسەكەلەر 2 قازاندا, شىعىستا 4 قازاندا, وڭتۇستىكتە 7 قازاندا, سولتۇستىك ديۆيزيوندا 9 قازاندا جالاۋ كوتەرەدى. 10-16 قازاندا جانە 24-30 قازان ارالىعىندا بوكسشىلار دەمالادى. قازان ايىنىڭ باسىندا ءوز ديۆيزيونىندا جەڭگەن كوماندالار 21-23 كۇندەرى ءبىر-بىرىمەن كەزدەسەدى. ودان كەيىن 4 قاراشادا باتىس پەن شىعىس, 6 قاراشادا وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك ءوڭىرلەرىنىڭ جەڭىمپاز كوماندالارى جارتىلاي فينالدا قولعاپ ءتۇيىستىرەدى. وسى سىندا جەڭگەن كوماندالار 16 جەلتوقسان كۇنى فينالدا كەزدەسەدى.
جارىستىڭ ماقساتى تۋرالى ايتسام, 2007 جىلى ەلىمىزدە 18900-دەن استام جاستاردىڭ بوكسپەن اينالىساتىنى, ولاردى 690 باپكەردىڭ جاتتىقتىراتىنى تۋرالى اقپار العان ەدىك. بىراق, ءبىر قىزىعى وسىنشاما جاستار بوكسپەن اينالىسىپ جۇرسە دە اۋىر جانە باسقا سالماقتاردا باسەكەلەستىك دەگەن مۇلدەم بولماعان ەدى. اتالعان جارىستى وتكىزۋدىڭ ءبىر ماقساتى وسى ماسەلەگە ارنالىپ وتىر. ياعني, ەلىمىزدە قانشا ادامنىڭ بوكسپەن اينالىسىپ جاتقانىن, ولاردى قانشا باپكەردىڭ جاتتىقتىراتىنىن ءبىلۋ. قۇرعاق سانعا سەنبەي, بوكستىڭ جەرگىلىكتى جەردە دامۋىنا كوز جەتكىزۋ. جالپى, بوكس فەدەراتسياسىنا تيمۋر ق ۇلىباەۆ پرەزيدەنت بولىپ كەلگەلى بەرى ءوڭىرلەردە سپورتتىڭ وسى ءتۇرى جاقسى دامىپ كەلەدى. ەگەر بۇرىندارى قازاقستان قۇراماسىنا كىرمەي قالعان بوكسشىلار 1 جىل كەزەگىن كۇتىپ, جارىستاردان سىرت قالاتىن بولسا, قازىر مۇنداي جاعدايدىڭ بولمايتىنىنا سەنىمدىمىز. كۋبوك جولىنداعى جارىستىڭ نەگىزگى ماقساتى دا وسى, ونى ەل چەمپيوناتى سياقتى لايىقتى دەڭگەيدە وتكىزىپ, تالانتتى, جارىستاردا ءبىر ۇپاي سانىمەن جەڭىلىپ قالعان بوكسشىلاردى سىرتتا قالدىرماي, ولاردىڭ ساعىن سىندىرماۋ ءۇشىن قايتادان ءوزىن دالەلدەۋىنە جاعداي جاساۋ. تاعى ءبىر ماسەلە, جانكۇيەرلەردىڭ سانىن كوبەيتۋ بار.
– جارىستىڭ بيىلعى ەرەكشەلىكتەرى قالاي بولادى؟
– وسى جىلى ءبىز لەگيونەرلەردىڭ قىزمەتىنەن باس تارتتىق. ءويتكەنى, جارىستىڭ ءوزى ولاردى قولداۋعا ەمەس, وڭىردەگى بوكستى دامىتۋعا ارنالعان. ەكىنشى ەرەكشەلىك, تورەشىلەر جەڭگەن بوكسشىعا بۇرىنعىداي 3 ۇپاي ەمەس, ەندى 1 ۇپاي بەرەتىن بولادى. وتكەن جىلى كۋبوكتىڭ فينالىندا استانا مەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى قۇرامالارى كەزدەسكەندە, ەسەپ 5:5 بولىپ اياقتالىپ, جەڭىس استانالىق بوكسشىلارعا بەرىلگەندە كوپ جانكۇيەرلەردىڭ كۇدىگىن تۋعىزعان ەدى. وسى جاعدايدى قايتالاماۋ ءۇشىن ءبىز ەندى جەڭىمپازعا ءبىر عانا ۇپاي بەرەمىز. ەگەر كوماندالاردىڭ ەسەبى تەڭ بولسا, وندا كەزدەسۋدىڭ تاعدىرىن اسا اۋىر سالماقتاعى بوكسشىلار شەشەتىن بولادى.
كۋبوكتىڭ جەرەبەسى قىركۇيەك ايىندا تارتىلادى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, وتكەن ماۋسىمداعى كەمشىلىكتەر ەسكەرىلگەن سوڭ بيىلعى جارىس جوعارى دەڭگەيدە وتۋگە ءتيىس. ول ءۇشىن فەدەراتسيا بارلىق جاعدايدى جاساۋدا. قازىر فەدەراتسيانىڭ قولعا العان تاعى ءبىر جۇمىسى – ۇلتتىق قۇرامانى جاقسارتۋ ەكەنىن بىلەسىزدەر. تالانتتى جاستاردى نەگىزگى كومانداعا شاقىرتۋ ءجۇرىپ جاتىر. سوسىن بوكسشىلار مەن باپكەرلەردىڭ جالاقىسىن ءوسىرۋ, ولارعا سىياقى بەرۋ, ءدارىگەرلەر مەن تورەشىلەردىڭ جاعدايىن شەشۋ ءبارى-ءبارى فەدەراتسيانىڭ جۇمىسى. فەدەراتسيا باسشىلىعى ەلىمىزدە بوكستى دامىتۋ ءۇشىن جاقسى جوبالاردى ىسكە قوستى. بوكس مەكتەپتەرىن اشۋ, تورەشىلەردى دايىنداۋ, جارىستاردى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي وتكىزۋ, عىلىمي-مەديتسينالىق جەتىستىكتەردى پايدالانۋ سياقتى جۇمىستار ىستەلىنۋدە. قازىر فەدەراتسيانىڭ تولىق جۇيەسى قۇرىلدى, جۇمىسى رەتتەلىپ, 4 قۇراما جاساقتالدى.
– قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ كۋبوگىن ءجاسوسپىرىمدەر اراسىندا وتكىزۋ جوسپاردا بار ما؟
– بۇل وتە وزەكتى ماسەلە. وسى ماسەلە بىزگە وڭىرلەردەن كەلەتىن ۇسىنىستاردىڭ ىشىندە بار. مۇنى الداعى ۋاقىتتا شەشەمىز دەپ ويلايمىن. ويتكەنى, جاقىن ارادا استانادا تۇڭعىش رەت 15-16 جاسار 500-دەن استام بوكسشىلار قاتىساتىن ءجاسوسپىرىمدەر اراسىندا الەم چەمپيوناتى وتكىزىلەدى. ول 22 شىلدە مەن 30 شىلدە ارالىعىندا «قازاقستان» سپورت سارايىندا وتەدى. بالالار وسىعان دايىندالۋدا. ءبىز الدىمەن الەمدەر چەمپيوناتىن وتكىزىپ العاندى ءجون كورىپ وتىرمىز. ال باسقاسىن بولاشاق كورسەتەدى. سونىڭ ءىشىندە ايەلدەر اراسىنداعى جارىس تا بار. ايەلدەر دەمەكشى, قازىر ءبىزدىڭ قۇرامادا الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى مارينا ۆولنوۆا, ازيا چەمپيوندارى جاينا شاكىربەكوۆا مەن داريعا ءشاكىموۆا, جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيونى ايدانا اراپباي, جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرلەرى نازىم تولەۋوۆا مەن نازىم قىزايباي بار. ولاردى بىلىكتى باپكەر ۆاديم پريسياجنيۋك جاتتىقتىرادى. جالپى, ۇلتتىق قۇراما جاستار, جاسوسپىرىمدەر مەن ايەلدەر كومانداسىنا فەدەراتسيا تاراپىنان قولداۋدىڭ ءبارى كورسەتىلىپ جاتىر. ولاردىڭ ءبارى ەكيپيروۆكامەن, قازىرگى زامانعا ساي سپورتتىق كيىمدەرمەن قامتىلعان. بولاشاقتا الماتى وبلىسىندا بوكس اكادەمياسى اشىلادى. وسى جەردە بوكسشىلارىمىز جاتتىعىپ, تورەشىلەر مەن باپكەرلەرگە ارنالعان سەمينارلار وتكىزىلەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بوكس ءۇشىن بارلىعى بولادى.
– كەلەسى جىلعى وليمپياداعا قانات يسلام بارا ما؟ وسىنى كوپ ادام بىلگىسى كەلەدى.
– بۇل ماسەلە دە شەشىمىن تابادى دەپ ويلايمىن. قازىر تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى مەن بوكس فەدەراتسياسى قاناتتى لوندونعا اپارۋ ءۇشىن قولدا بار جاعدايدىڭ ءبارىن جاساپ جاتىر. بارلىق قۇجاتتاردى تاپسىردىك. بۇل ماسەلە 10-15 كۇندە شەشىلىپ كالار. ال ازىرشە بىزدە وليمپياداعا ءبىر جولداما بار. ونى قانات ءابۋتالىپوۆ العانىن بىلەسىزدەر. ەندى باسقا جولدامالاردى باكۋدە وتەتىن الەم چەمپيوناتى تاراتادى.
اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين.