قارت قاراتاۋ قىزىلوردانىڭ شيەلى اۋدانىنا كەلىپ توقتايدى. ءبىزدىڭ اۋىل قاراتاۋدىڭ ەتەگىنە ورنالاسقان ەدى. جاز شىعا قويشىلارمەن بىرگە تاۋعا كەتەتىن ەدىك. الا جازداي تازا اۋامەن تىنىستاپ, اعارعاندى قانىپ ءىشىپ قايتاتىنبىز. تاۋدىڭ مايشى دەيتىن جەرى بار. كوك مايسا قالىڭ وسەتىن, ءشوبى شۇيگىن, مالعا جايلى جەر بولاتىن. سول جەردە جىل سايىن قويشىلاردىڭ تويى بولادى. قويشى جۇرت جىلىنا ءبىر رەت باس قوسىپ, مارە-سارە بولىپ, ءبىر جاساپ قالاتىن. قويشىلاردىڭ تويى كادىمگى مەيرامنان كەم وتپەيتىن. جان-جاقتان جينالعان ونەرپازداردىڭ ونەرى تاماشالانىپ, ءبايگە بەرىلىپ, كوكپار تارتىلىپ, استا-توك داستارقان جايىلىپ كەرەمەتكە ءبولەنەتىن.
بالا كەزگە از-كەم ساياحاتتاۋمىزدىڭ سەبەبى بار. قويشىلاردىڭ تويى بولاتىنىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. ال بالىقشىلاردىڭ تويى دەگەندى ەستىدىڭىز بە؟ بۇرناعى كۇنى ارال اۋدانىنىڭ كوكارال سۋ توسپاسىندا بالىقشىلاردىڭ تويى ءوتتى. «بالىقشىلىق قاسيەتتى ونەر» اتتى سەمينار بارىسىندا بالىق شارۋاشىلىعى, ءونىمدى ارتتىرۋ, بالىقشى ءومىرىن جاقسارتۋ, تەڭىزدى تولتىرۋ سەكىلدى كەلەلى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
الدىن الا ايتايىق, بۇعان دەيىن بالىقشىلاردىڭ تويى وتپەگەن. بۇل تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جىلدىعىنا ورايلاستىرىلىپ ۇيىمداستىرىلعان شاراعا جيىرما كيىز ءۇيى تىگىلىپتى. ارال اۋدانىنداعى بالىقشىلاردىڭ بارلىعى وسىندا جينالىپتى. جيىننىڭ تەك توي تويلاۋ ەمەس ەكەنى بارعان بەتتەن-اق كورىنەدى. وسىدان 90 جىل بۇرىن لەنين جارىقتىق ارالدىڭ جۇرتىنا ءوز قولىمەن حات جازدى. اشتىققا ۇرىنعان حالىققا بالىق جەتكىزىپ بەرۋدى ءوتىنىپتى. ونى تاسپالانعان تاريحتىڭ ءوزى ايتىپ وتىر. سوندا ارالدىقتار ءبىر كۇندە توننالاعان بالىقتى رەسەي اسىرعان ەكەن. بالىقشىلار تويىندا سول كەزدە پايدالانىلعان قۇرال-جابدىقتار قويىلىپتى. بىلاي قاراساڭ, قاراپايىم اۋ, قازا, قارماقپەن ءبىر كۇندە 16 توننا بالىق ۇستاۋ ميعا سىيىمسىز سياقتى. بىراق سەنبەسكە لاجىڭ جوق.
بالىقشىنىڭ لاشىعىنا كىردىك. ءشوپتىڭ تامىرلارىن توپىراقپەن ارالاستىرىپ سالىنعان باكەنە بويلى لاشىقتىڭ ءىشى ساپ-سالقىن. لاشىقتىڭ اينالاسىنا رەزەڭكە ەتىك, بالىقشىنىڭ باسقا دا بۇيىمدارى ءىلىنىپتى. جاڭا عانا تەڭىزدەن كەلگەندەي اسەر ەتەدى. قىسقاسى, بالىقشىلار تويىندا ءوتكەن تاريح تا, بۇگىنگى كۇن دە بەدەرلەنىپتى.
وسى جيىنعا ارنايى بارعان وبلىس اكىمى بولاتبەك قۋاندىقوۆ بالىقشىلاردىڭ ەرەن ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە, بۇل شارانى الداعى ۋاقىتتا وبلىستىق شەڭبەردە وتكىزىپ, بالىقشىلار مەن بالىق شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كومپانيالاردىڭ كەلىسسوز ايماعىنا اينالدىرۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى. ودان بولەك, كوكارال سۋ توسپاسىنا قاتىستى ويىمەن دە ءبولىستى. كوكارال سۋ توسپاسىن كوتەرىپ, تەڭىز دەڭگەيىن جەتى مەترگە دەيىن بيىكتەتسە, ارال قالاسىنا دەيىن سۋ بارىپ, الىس اۋىلداردىڭ حالقى اۋدان ورتالىعىنا قايىقپەن قاتىنايتىنىن, بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ داميتىنىن جەتكىزدى. ارالدىق اعايىندار اكىمنىڭ ۇسىنىسىن ەرەكشە ىلتيپاتپەن قابىل الدى. بالىقشىلار قاۋىمىمەن سويلەسكەنىمىزدە, ولار دا كوكارال سۋ توسپاسىن بيىكتەتۋدى ايتقان. بەكەت بيىكتەسە, سۋ كوبەيەدى دە, ءبىر دەڭگەيلى تەڭىز قالىپتاسادى. سونىمەن قاتار, ۇلكەن ارالعا بەرەكەسىز كەتىپ جاتقان بالىقتار دا وسىندا قالادى.
مەرەكە بارىسىندا تەڭىزگە كەمە ءتۇستى. بالىق قورىن ساقتاۋعا ارنالعان 4 كەمە مەن 20 قايىق كەرۋەن جاسادى. تەڭىزدى اينالا ءجۇزىپ, كەرەمەت كورىنىسكە بولەدى جۇرتتى. جيىن بارىسىندا وبلىس باسشىسى مەن اۋدان اكىمىنىڭ بالىقشىلارعا سىي-كادەسى جاسالىپ, قۇرمەت گراموتالارى تابىس ەتىلدى.
ەرجان بايتىلەس.
قىزىلوردا وبلىسى, ارال اۋدانى.