ارىپتەسىم ق.تورەعوجانىڭ «مۇنان اسقان قورلاۋ بولا ما؟!» دەگەن ماقالاسىنان كەيىن («ەگەمەن قازاقستان», 2011 جىلعى 7 ماۋسىم) دە كوكشەتاۋدا جاعدايدىڭ تۇزەلىپ كەتكەنى شامالى. حالىقتى ءارى-ءسارى كۇيگە تۇسىرەتىن ماسەلەلەر ءالى اياقتان شالۋدا. ءبىر عانا مىسال ايتايىن.
ەڭبەك دەمالىسىنان ورالىسىمەن, كوكشەتاۋدىڭ ءىرى جارنامالىق جانە قوعامدىق-ساياسي گازەتتەرى «ريسك-بيزنەس» پەن «ليۋبيمىي گورودقا» باس سۇعۋدى ءجون كوردىم. بۇلاردىڭ ماقالادا جازىلعانىنداي, ءتىلىمىز بەن ءدىلىمىزدى قورلاعان كەرى كەتكەن كەردەڭدىككە مۇلدەم قاتىسى جوق كورىنگەن. مەنىڭ ماقساتىم, رەسپۋبليكامىزداعى ەرەكشە ەكى جوبانىڭ ءبىرى – «كوكشە اۋەنى» تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ تاعدىرىنان دەرەك ءبىلۋ. ويتكەنى, كۇنى كەشە تەلەديداردان ءدال وسى جوباداعى «اقتاۋ ءسيتيدىڭ» قۇرىلىسى باستالعانى ءجونىندە جىلى حابار بەرىلدى. ال, اتالعان گازەتتەردىڭ قۇرىلتايشىلارى «كوكشە اۋەنى» قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدى ءوز موينىنا العاندىعى جونىندە باستاما كوتەرىپ, كەڭىنەن ناسيحاتتىق شارا وتكىزگەن بولاتىن. بىراق, بۇگىنگى كۇنى ناقتى ىستەن سىبىس جوق. ونىڭ ۇستىنە, ۇلكەن جينالىستاردىڭ بىرىندەگى تانىستىرۋ راسىمىنەن ءوزىمىز دە «ەگەمەنگە» ماقالا جازعانبىز.
قازىرگى جارنامانىڭ زامانىندا «ريسك-بيزنەس» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە كەلۋشى جۇرتشىلىقتىڭ قاتارى سەيىلمەيدى. ءال-قۋاتى ارتقان كاسىپورىننىڭ اينالاسى تاپ-تۇيناقتاي. ادامدار نازارىن اۋدارار كورنەكىلىكتىڭ بارلىق امالدارى قاراستىرىلعان. قابىرعالارى قاناتتاس «A STORY» ساۋدا, ويىن-ساۋىق كەشەنىنىڭ اينالاسى دا جايناپ تۇر. نارىق ۋاقىتىندا ونى قولداۋ دا كەرەك. گاپ باسقادا, نارىق تا, دەموكراتيا دا, گازەتتەردىڭ تاۋەلسىز باعىتى دا قوعام رۋحىمەن قاناتتاس بولۋى كەرەك. ونى ساقتاماۋ, جۇمسارتىپ ايتقاندا, كوڭىلگە كىربىڭ ءتۇسىرەدى. مىنانى قاراڭىز, عيماراتتىڭ سالتاناتتى كىرەبەرىسىنە تاياۋ تانىس ءبىر بەينەنىڭ تاس ءمۇسىنى اعاراڭدايدى. جان-جاعى جارق-جۇرق ەتكەن سۋرەتكە تۇسۋشىلەر. العا سوزىلعان قولىنا اسىلىپ, بالالار ويناپ ءجۇر. وسى قولىنان تانىدىم. بۇل باياعى ۆلاديمير يليچ قوي! لەنين!
– مىنانى كىم تۇرعىزعان؟
– «ريسك-بيزنەس».
باستىق ورنىندا بولماي شىقتى. قاشان كەلەرىن حاتشى قىز دا بىلمەيدى. ۇيالى تەلەفونىنىڭ ءنومىرىن سۇراۋ وسىنداعى تارتىپكە جاتپايدى ەكەن. ال, قابىرعانىڭ ءون بويىندا «كوكشە اۋەنى» تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ اسەم بەزەندىرىلگەن مولتەك اۋداندارىنىڭ سۋرەتتەرى ىلىنگەن. سوعان قاراپ ءبىراز ۋاقىت وتكىزدىم. حاتشى قىز تىقاقتاپ قويماعان سوڭ, ەسىك الدىنداعى ەسكەرتكىشتىڭ جايىن بىلگىم كەلەتىنىن ايتتىم. ول «ليۋبيمىي گورود» گازەتىنىڭ باس رەداكتورىنا الىپ باردى. باس رەداكتور ءتىلشى ۆلاديمير جابينەتسكە الىپ كەلدى. ءارىپتەسىمىز «ءبىزدىڭ تاريح» ايدارىمەن ءتۇسىندىرمە ماقالا جازعان ەكەن. تاقىرىبى «فوتو نا پاميات ۆوزلە ۆلاديميرا يليچا».
«وۋ, ۆولوديا, مۇنىڭ قالاي؟» دەگەنىمە ءبىر بەتتىك ماقالانىڭ كسەروكوشىرمەسىن شىعارىپ بەرە سالدى. «تاريحقا قالىپتاسقان جاعدايات (كونيۋكتۋرنو) تۇرعىسىنان قاراۋعا بولمايدى, ونى ساقتاۋ كەرەك», – دەيدى جۋرناليست ءفالساپالىق پايىممەن. ماقالاسىندا: « ۇلى تۇلعانىڭ سكۋلپتۋراسى مەنىڭ جۇمىس ورنىمنىڭ جانىندا تۇرعانى ۇنايدى», دەيتىن اۆتور قاي زاماندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن ەستەن شىعارىپ العان سياقتى. تاجىريبەلى تىلشىگە كسرو-نىڭ كۇيرەپ, قوعامدىق قۇرىلىستىڭ وزگەرگەنىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى بيىل ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىندىگىن ءتۇسىندىرىپ جاتۋ ارتىق. بىلگەنى سول. «يستوريۋ نە پەرەدەلاەش. ەە نادو پريزناۆات كاك داننوست ي ستاراتسيا پونيمات تە يلي ينىە ەتاپى. سكۋلپتۋرا ۆوزلە «A STORY» پوبۋجداەت ۆسپومنيت بىلوە. كستاتي, ۆ كومپلەكسە ەست رەس- توران «سوۆەتسكي», گدە نەمالو ەكسپوناتوۆ, راسسكازىۆايۋششيح و پروشەدشيح ۆرەمەناح. ۋجە ەتو سنيماەت ۆوپروس, پوچەمۋ ستاتۋيا لەنينا ناحوديتسيا زدەس», دەۋى سوندىقتان.
قيال جەتەگىندەگى جۋرناليست سولاي دەدى دەلىك. ال, وسى ماقالادا وبلىستىق «تاريحي-مادەني جادىگەرلەردى قورعاۋ جانە پايدالانۋ» مم باس مامانى پولينا ياكوۆلەۆانىڭ: «وبەكتوم يستوريكو-كۋلتۋرنوگو ناسلەديا داننوە وكراشەننوە يزدەليە نە ياۆلياەتسيا ي تسەننوستي نە پرەدوستاۆلياەت. سكورەە ەگو موجنو نازۆات پاركوۆوي سكۋلپتۋروي», دەپ تۇجىرىمداۋىنا جول بولسىن؟
ەندى «ريسك-بيزنەس» جشس باسشىلارىنا نەگىزگى سۇراعىمىزدى قويالىق: «كوكشە اۋەنىنىڭ» قۇرىلىسىن قاشان باستايسىزدار؟ الدە, لەنيننەن باتا سۇراپ جۇرسىزدەر مە؟
باقبەرگەن امالبەك.
كوكشەتاۋ.